Грахани — нарушение пищеварения | Уттаракханда

Бхавапракаша · Уттаракханда · Глава 4 · 84 стихов

Грахани — нарушение пищеварения

अतिसारे निवृत्तेऽपि मन्दाग्नेरहिताशिनः भूयः सन्दूषितो वह्निर्ग्रहणीमपि दूषयेत्

атиса̄ре нивр̣тте'пи манда̄гнерахита̄ш́инах̣ бхӯйах̣ сандӯш̣ито вахнирграхан̣ӣмапи дӯш̣айет

अग्न्यधिष्ठानमन्नस्य ग्रहणाद् ग्रहणी मता अपक्वं धारयत्यन्नं पक्वं त्यजति चाप्यधः

агнйадхиш̣т̣ха̄наманнасйа грахан̣а̄д грахан̣ӣ мата̄ апаквам̣ дха̄райатйаннам̣ паквам̣ тйаджати ча̄пйадхах̣

षष्ठी पित्तधरा नाम या कला परिकीर्त्तिता आमपक्वाशयान्तःस्था ग्रहणी साऽभिधीयते

ш̣аш̣т̣хӣ питтадхара̄ на̄ма йа̄ кала̄ парикӣрттита̄ а̄мапаква̄ш́айа̄нтах̣стха̄ грахан̣ӣ са̄'бхидхӣйате

ग्रहण्या बलमग्निर्हि स चापि ग्रहणीबलः तस्मादग्नौ प्रदुष्टे तु ग्रहण्यपि विदुष्यति तस्मात्कार्यः परीहारो ह्यतिसारे विरिक्तवत्

грахан̣йа̄ баламагнирхи са ча̄пи грахан̣ӣбалах̣ тасма̄дагнау прадуш̣т̣е ту грахан̣йапи видуш̣йати тасма̄тка̄рйах̣ парӣха̄ро хйатиса̄ре вириктават

एकैकशः सर्वशश्च दोषैरत्यन्तमूर्च्छितैः सा दुष्टा बहुशो भुक्तमाममेव विमुञ्चति

екаикаш́ах̣ сарваш́аш́ча дош̣аиратйантамӯрччхитаих̣ са̄ душ̣т̣а̄ бахуш́о бхуктама̄мамева вимун̃чати

पक्वं वा सरुजं पूति मुहुर्बद्धं मुहुर्द्र वम् ग्रहणीरोगमाहुस्तमायुर्वेदविदो जनाः

паквам̣ ва̄ саруджам̣ пӯти мухурбаддхам̣ мухурдра вам грахан̣ӣрогама̄хустама̄йурведавидо джана̄х̣

कटुतिक्तकषायाति रुक्षशीतलभोजनैः प्रमितानशनात्यध्यवेग निग्रहमैथुनैः

кат̣утиктакаш̣а̄йа̄ти рукш̣аш́ӣталабходжанаих̣ прамита̄наш́ана̄тйадхйавега ниграхамаитхунаих̣

मारुतः कुपितो वह्विं संछाद्य कुरुते गदम् तस्यान्नं पच्यते दुःखं शुक्तपाकं खराङ्गता

ма̄рутах̣ купито вахвим̣ сам̣чха̄дйа куруте гадам тасйа̄ннам̣ пачйате дух̣кхам̣ ш́уктапа̄кам̣ кхара̄н̇гата̄

कण्ठास्यशोषः क्षुत्तृष्णा तिमिरं कर्णयोः स्वनः पार्श्वोरुवङ्क्षणग्रीवारुगभीक्ष्णं विसूचिका

кан̣т̣ха̄сйаш́ош̣ах̣ кш̣уттр̣ш̣н̣а̄ тимирам̣ карн̣айох̣ сванах̣ па̄рш́воруван̇кш̣ан̣агрӣва̄ругабхӣкш̣н̣ам̣ висӯчика̄

हृत्पीडाकार्श्यदौर्बल्यं वैरस्यं परिकर्त्तिका गृद्धिः सर्वरसानाञ्च मनसः सदनं तथा

хр̣тпӣд̣а̄ка̄рш́йадаурбалйам̣ ваирасйам̣ парикарттика̄ гр̣ддхих̣ сарвараса̄на̄н̃ча манасах̣ саданам̣ татха̄

जीर्णेजीर्यति चाध्मानं भुक्ते स्वास्थ्यमुपैति च स वातगुल्महृद्रो गप्लीहाशङ्की च मानवः

джӣрн̣еджӣрйати ча̄дхма̄нам̣ бхукте сва̄стхйамупаити ча са ва̄тагулмахр̣дро гаплӣха̄ш́ан̇кӣ ча ма̄навах̣

चिराद् दुःखं द्र्रवं शुष्कं तन्वामं शब्दफेनवत् पुनः पुनः सृजेद्वर्चः कासश्वासार्दितोऽनिलात्

чира̄д дух̣кхам̣ дрравам̣ ш́уш̣кам̣ танва̄мам̣ ш́абдапхенават пунах̣ пунах̣ ср̣джедварчах̣ ка̄саш́ва̄са̄рдито'нила̄т

कटुतिक्तविदाह्यम्लक्षाराद्यैः पित्तमुल्वणम् आप्लावयद्धन्त्यनलं जलं तप्तमिवानलम्

кат̣утиктавида̄хйамлакш̣а̄ра̄дйаих̣ питтамулван̣ам а̄пла̄вайаддхантйаналам̣ джалам̣ таптамива̄налам

सोऽजीर्णं पीतनीलाभं पीताभः सार्यते द्र वम् अत्यम्लोद्गारहृत्कण्ठदाहारुचितृषाऽदितः

со'джӣрн̣ам̣ пӣтанӣла̄бхам̣ пӣта̄бхах̣ са̄рйате дра вам атйамлодга̄рахр̣ткан̣т̣хада̄ха̄ручитр̣ш̣а̄'дитах̣

गुर्वतिस्निग्धशीतादि भोजनादतिभोजनात् भुक्तमात्रस्य च स्वप्नाद्धन्त्यग्निं कुपितःकफः

гурватиснигдхаш́ӣта̄ди бходжана̄датибходжана̄т бхуктама̄трасйа ча свапна̄ддхантйагним̣ купитах̣капхах̣

तस्यान्नं पच्यते दुःखं हृल्लासच्छर्द्यरोचकाः आस्योपदेहमाधुर्यकासष्ठी वनपीनसाः

тасйа̄ннам̣ пачйате дух̣кхам̣ хр̣лла̄саччхардйарочака̄х̣ а̄сйопадехама̄дхурйака̄саш̣т̣хӣ ванапӣнаса̄х̣

हृदयं मन्यते स्तब्धमुदरं स्तिमितं गुरु दुष्टो मधुर उद्गारः सदनं स्त्रीष्वहर्षणम्

хр̣дайам̣ манйате стабдхамударам̣ стимитам̣ гуру душ̣т̣о мадхура удга̄рах̣ саданам̣ стрӣш̣вахарш̣ан̣ам

भिन्नामश्लेष्मसंश्लिष्टगुरुवर्चः प्रवर्त्तनम् अकृशस्यापि दौर्बल्यमालस्यञ्च कफात्मके

бхинна̄маш́леш̣масам̣ш́лиш̣т̣агуруварчах̣ праварттанам акр̣ш́асйа̄пи даурбалйама̄ласйан̃ча капха̄тмаке

पृथग्वातादिनिर्दिष्टहेतु लिङ्गसमागमे त्रिदोषं निर्दिशेदेवं तेषां वक्ष्यामि भेषजम्

пр̣тхагва̄та̄динирдиш̣т̣ахету лин̇гасама̄гаме тридош̣ам̣ нирдиш́едевам̣ теш̣а̄м̣ вакш̣йа̄ми бхеш̣аджам

द्र वं घनं सितं स्निग्धं सकटीवेदनं शकृत् आमं बहु सपैच्छिल्यं सशब्दं मन्दवेदनम्

дра вам̣ гханам̣ ситам̣ снигдхам̣ сакат̣ӣведанам̣ ш́акр̣т а̄мам̣ баху сапаиччхилйам̣ саш́абдам̣ мандаведанам

पक्षान्मासाद्दशाहाद्वा नित्यञ्चापि विमुञ्चति अन्त्रकूजनमालस्यं दौर्बल्यं सदनं भवेत्

пакш̣а̄нма̄са̄ддаш́а̄ха̄два̄ нитйан̃ча̄пи вимун̃чати антракӯджанама̄ласйам̣ даурбалйам̣ саданам̣ бхавет

दिवा प्रकोपो भवति रात्रौ शान्तिं च गच्छति दुर्विज्ञेया दुर्निवारा चिरकालानुबन्धिनी

дива̄ пракопо бхавати ра̄трау ш́а̄нтим̣ ча гаччхати дурвиджн̃ейа̄ дурнива̄ра̄ чирака̄ла̄нубандхинӣ

सा भवेदामवातेन सङ्ग्रहग्रहणी मता

са̄ бхаведа̄мава̄тена сан̇грахаграхан̣ӣ мата̄

प्रसुप्तिः पार्श्वयोःशूलं तथा जलघटीध्वनिः तं वदन्ति घटीयन्त्रमसाध्यं ग्रहणीगदम्

прасуптих̣ па̄рш́вайох̣ш́ӯлам̣ татха̄ джалагхат̣ӣдхваних̣ там̣ ваданти гхат̣ӣйантрамаса̄дхйам̣ грахан̣ӣгадам

ग्रहणीमाश्रितं रोगमजीर्णवदुपाचरेत् लङ्घनैर्दीपनीयैश्च सदाऽतीसारभेषजैः

грахан̣ӣма̄ш́ритам̣ рогамаджӣрн̣авадупа̄чарет лан̇гханаирдӣпанӣйаиш́ча сада̄'тӣса̄рабхеш̣аджаих̣

दोषं सामं निरामञ्च विद्यादत्रातिसारवत् अतिसारोक्तविधिना तस्यामञ्च विपाचयेत्

дош̣ам̣ са̄мам̣ нира̄ман̃ча видйа̄датра̄тиса̄рават атиса̄роктавидхина̄ тасйа̄ман̃ча випа̄чайет

पेयाऽदि पटु लघ्वन्नं पञ्चकोलादिभिर्युतम् दीपनानि च तक्रं च ग्रहण्यां योजयेद्भिषक्

пейа̄'ди пат̣у лагхваннам̣ пан̃чакола̄дибхирйутам дӣпана̄ни ча такрам̣ ча грахан̣йа̄м̣ йоджайедбхиш̣ак

कपित्थबिल्वचाङ्गेरीत क्रदाडिमसाधिता यवागूः पाचयत्यामं शकृत्संवर्त्तयत्यपि

капиттхабилвача̄н̇герӣта крада̄д̣имаса̄дхита̄ йава̄гӯх̣ па̄чайатйа̄мам̣ ш́акр̣тсам̣варттайатйапи

गव्यं दध्युत्तमं बल्यं पाके स्वादु रुचिप्रदम् पवित्रं दीपनं स्निग्धं पुष्टिकृत्पवनापहम् उक्तं दध्नामशेषाणां मध्ये गव्यं गुणाधिकम्

гавйам̣ дадхйуттамам̣ балйам̣ па̄ке сва̄ду ручипрадам павитрам̣ дӣпанам̣ снигдхам̣ пуш̣т̣икр̣тпавана̄пахам уктам̣ дадхна̄маш́еш̣а̄н̣а̄м̣ мадхйе гавйам̣ гун̣а̄дхикам

माहिषं दधि सुस्निग्धं श्लेष्मलं वातपित्तनुत् स्वादुपाकमभिष्यन्दि वृष्यं गुर्वस्रदूषणम्

ма̄хиш̣ам̣ дадхи суснигдхам̣ ш́леш̣малам̣ ва̄тапиттанут сва̄дупа̄камабхиш̣йанди вр̣ш̣йам̣ гурвасрадӯш̣ан̣ам

आजं दध्युत्तमं ग्राहि लघु दोषत्रयापहम् शस्यते श्वासकासार्शःक्षयकार्श्येषु दीपनम्

а̄джам̣ дадхйуттамам̣ гра̄хи лагху дош̣атрайа̄пахам ш́асйате ш́ва̄сака̄са̄рш́ах̣кш̣айака̄рш́йеш̣у дӣпанам

तक्रन्तु घोलं मथितोदश्वित्तक्रप्रभेदतः सुश्रुताद्यैर्मुनिश्रेष्ठैश्चतुर्द्धा परिकीर्त्तितम्

такранту гхолам̣ матхитодаш́виттакрапрабхедатах̣ суш́рута̄дйаирмуниш́реш̣т̣хаиш́чатурддха̄ парикӣрттитам

ससरं निर्जलं घोलं मथितं त्वसरोदकम् तक्रं पादजलं प्रोक्तमुदश्विच्चार्द्धवारिकम्

сасарам̣ нирджалам̣ гхолам̣ матхитам̣ твасародакам такрам̣ па̄даджалам̣ проктамудаш́вичча̄рддхава̄рикам

वातपित्तहरं घोलं मथितं कफपित्तनुत् उदश्वित्कफदं बल्यं श्रमघ्नं परमं मतम्

ва̄тапиттахарам̣ гхолам̣ матхитам̣ капхапиттанут удаш́виткапхадам̣ балйам̣ ш́рамагхнам̣ парамам̣ матам

तक्रं ग्राहि कषायाम्लं मधुरं दीपनं लघु वीर्योष्णं बलदं वृष्यं प्रीणनं वातनाशनम्

такрам̣ гра̄хи каш̣а̄йа̄млам̣ мадхурам̣ дӣпанам̣ лагху вӣрйош̣н̣ам̣ баладам̣ вр̣ш̣йам̣ прӣн̣анам̣ ва̄тана̄ш́анам

यान्युक्तानि दधीन्यष्टौ तद्गुणं तक्रमादिशेत् ग्रहण्यादिमतां तक्रं पथ्यं संग्राहि लाघवात्

йа̄нйукта̄ни дадхӣнйаш̣т̣ау тадгун̣ам̣ такрама̄диш́ет грахан̣йа̄димата̄м̣ такрам̣ патхйам̣ сам̣гра̄хи ла̄гхава̄т

वातघ्नमम्लसान्द्र त्वात्सद्यस्कं त्वविदाहि च किञ्च स्वादुविपाकं च अन्ते पित्तप्रकोपणम्

ва̄тагхнамамласа̄ндра тва̄тсадйаскам̣ твавида̄хи ча кин̃ча сва̄дувипа̄кам̣ ча анте питтапракопан̣ам

कषायोष्णविकासित्वाद्रौ क्ष्याच्चैव कफे हितम्

каш̣а̄йош̣н̣авика̄ситва̄драу кш̣йа̄ччаива капхе хитам

समुद्धृतघृतं तक्रं पथ्यं लघु विशेषतः स्तोकोद्धृतघृतं तस्माद् गुरु वृप्यं कफावहम् अनुद्धृतघृतं सान्द्रं गुरु पुष्टिवलप्रदम्

самуддхр̣тагхр̣там̣ такрам̣ патхйам̣ лагху виш́еш̣атах̣ стокоддхр̣тагхр̣там̣ тасма̄д гуру вр̣пйам̣ капха̄вахам ануддхр̣тагхр̣там̣ са̄ндрам̣ гуру пуш̣т̣ивалапрадам

वातेऽम्ल सैन्धवोपेतं पित्ते स्वादु सशर्करम् पिबेत्तक्रं कफे चापि क्षारत्रिकटुसंयुतम्

ва̄те'мла саиндхавопетам̣ питте сва̄ду саш́аркарам пибеттакрам̣ капхе ча̄пи кш̣а̄ратрикат̣усам̣йутам

हिङ्गुजीरयुतं घोलं सैन्धवेनावधूलितम् ग्रहण्यर्शोऽतिसारघ्नं भवेद्वातहरं परम्

хин̇гуджӣрайутам̣ гхолам̣ саиндхавена̄вадхӯлитам грахан̣йарш́о'тиса̄рагхнам̣ бхаведва̄тахарам̣ парам

रोचनं पुष्टिदं बल्यं बस्तिशूलविनाशनम्

рочанам̣ пуш̣т̣идам̣ балйам̣ бастиш́ӯлавина̄ш́анам

तक्रमामं कफं कोष्ठे हन्ति कण्ठे करोति च पीनसश्वासकासादौ पक्वमेव विशिष्यते

такрама̄мам̣ капхам̣ кош̣т̣хе ханти кан̣т̣хе кароти ча пӣнасаш́ва̄сака̄са̄дау паквамева виш́иш̣йате

नैव तक्रं क्षते दद्यान्नोष्णकाले न दुर्बले न मूर्च्छाभ्रमदाहेषु न रोगे रक्तपैत्तिके

наива такрам̣ кш̣ате дадйа̄ннош̣н̣ака̄ле на дурбале на мӯрччха̄бхрамада̄хеш̣у на роге рактапаиттике

न तक्रसेवी व्यथते कदाचिन्न तक्रदग्धाः प्रभवन्ति रोगाः यथा सुराणाममृतं सुखाय तथा नराणां भुवि तक्रमाहुः

на такрасевӣ вйатхате када̄чинна такрадагдха̄х̣ прабхаванти рога̄х̣ йатха̄ сура̄н̣а̄мамр̣там̣ сукха̄йа татха̄ нара̄н̣а̄м̣ бхуви такрама̄хух̣

मुद्गयूषं रसं तक्रंधान्यजीरकसंयुतम् सैन्धवेनान्वितं दद्यात्षड्यूषणमितीरितम्

мудгайӯш̣ам̣ расам̣ такрам̣дха̄нйаджӣракасам̣йутам саиндхавена̄нвитам̣ дадйа̄тш̣ад̣йӯш̣ан̣амитӣритам

कर्षं गन्धकमर्द्धपारदमुभे कुर्याच्छुभां कज्जलद्यं द्व्यक्षं त्र्यूषणतश्च पञ्चलवणं सार्द्धञ्च कर्षं पृथक् भृष्टं हिङ्गु च जीरकद्वययुतं सर्वार्द्धभङ्गाऽन्वितं खादेट्टङ्कमितं प्रवृत्तिगदवांस्तक्रेण बिल्वेन वा

карш̣ам̣ гандхакамарддхапа̄радамубхе курйа̄ччхубха̄м̣ каджджаладйам̣ двйакш̣ам̣ трйӯш̣ан̣аташ́ча пан̃чалаван̣ам̣ са̄рддхан̃ча карш̣ам̣ пр̣тхак бхр̣ш̣т̣ам̣ хин̇гу ча джӣракадвайайутам̣ сарва̄рддхабхан̇га̄'нвитам̣ кха̄дет̣т̣ан̇камитам̣ правр̣ттигадава̄м̣стакрен̣а билвена ва̄

जातीफललवङ्गैला पत्रत्वङ्नागकेशरैः कर्पूरचन्दनतिलत्वक्क्षीरीतगरामलैः

джа̄тӣпхалалаван̇гаила̄ патратван̇на̄гакеш́араих̣ карпӯрачанданатилатваккш̣ӣрӣтагара̄малаих̣

तालीसपिप्लीपथ्यास्थूलजीरकचित्रकैः शुण्ठीविडङ्गमरिचैः समभागं विचूर्णितैः

та̄лӣсапиплӣпатхйа̄стхӯладжӣракачитракаих̣ ш́ун̣т̣хӣвид̣ан̇гамаричаих̣ самабха̄гам̣ вичӯрн̣итаих̣

यावन्त्येतानि सर्वाणि दद्याद्भङ्गाञ्च तावतीम् सर्वचूर्णसमं कृत्वा प्रदेया शुभ्रशर्करा

йа̄вантйета̄ни сарва̄н̣и дадйа̄дбхан̇га̄н̃ча та̄ватӣм сарвачӯрн̣асамам̣ кр̣тва̄ прадейа̄ ш́убхраш́аркара̄

कर्षमात्रमिदं खादेन्मधुना प्लावितं जनः नाशयेद ग्रहणीं कासं क्षयकासमरोचकम्

карш̣ама̄трамидам̣ кха̄денмадхуна̄ пла̄витам̣ джанах̣ на̄ш́айеда грахан̣ӣм̣ ка̄сам̣ кш̣айака̄самарочакам

चित्रकं पिप्पलीमूलं क्षारो लवणपञ्चकम् व्योषं हिङ्ग्वजमोदा च चव्यं चैकत्र चूर्णयेत्

читракам̣ пиппалӣмӯлам̣ кш̣а̄ро лаван̣апан̃чакам вйош̣ам̣ хин̇гваджамода̄ ча чавйам̣ чаикатра чӯрн̣айет

वटिका मातुलुङ्गस्य रसैर्वा दाडिमस्य च कृता विपाचयत्यामं दीपयत्याशु चानलम्

ват̣ика̄ ма̄тулун̇гасйа расаирва̄ да̄д̣имасйа ча кр̣та̄ випа̄чайатйа̄мам̣ дӣпайатйа̄ш́у ча̄налам

श्रीफलशलाटुमज्जा नागरचूर्णेन मिश्रितः सगुडः ग्रहणीगदमत्युग्रं तक्रभुजा शीलितो जयति

ш́рӣпхалаш́ала̄т̣умаджджа̄ на̄гарачӯрн̣ена миш́ритах̣ сагуд̣ах̣ грахан̣ӣгадаматйуграм̣ такрабхуджа̄ ш́ӣлито джайати

चतुष्पलं सुधाकाण्डं त्रिपलं लवणत्रयम् वार्ताकोः कुडवं चार्कमूलाद्बिल्वं तथाऽनलात्

чатуш̣палам̣ судха̄ка̄н̣д̣ам̣ трипалам̣ лаван̣атрайам ва̄рта̄кох̣ куд̣авам̣ ча̄ркамӯла̄дбилвам̣ татха̄'нала̄т

दग्ध्वा द्र्रवेण वार्त्ताकोर्गुटिका भोजनान्तरे भुक्ता भुक्तं पचत्याशु नाशयेद् ग्रहणीगदम् कासं श्वासं तथाऽशासि विसूचीञ्च हृदामयम्

дагдхва̄ дрравен̣а ва̄ртта̄коргут̣ика̄ бходжана̄нтаре бхукта̄ бхуктам̣ пачатйа̄ш́у на̄ш́айед грахан̣ӣгадам ка̄сам̣ ш́ва̄сам̣ татха̄'ш́а̄си висӯчӣн̃ча хр̣да̄майам

मुस्तकातिविषाबिल्वकौटजं सूक्ष्मचूर्णितम् मधुना च समालीढं ग्रहणीं सर्वजां जयेत्

мустака̄тивиш̣а̄билвакаут̣аджам̣ сӯкш̣мачӯрн̣итам мадхуна̄ ча сама̄лӣд̣хам̣ грахан̣ӣм̣ сарваджа̄м̣ джайет

श्वेतो वा यदि वा रक्तः सुपक्को ग्रहणीगदः गुडेनाधिकसर्जेन भक्षितेनाशु नश्यति

ш́вето ва̄ йади ва̄ рактах̣ супакко грахан̣ӣгадах̣ гуд̣ена̄дхикасарджена бхакш̣итена̄ш́у наш́йати

बिल्वाब्दशक्रयवबालकमोचसिद्धमाजं पयः पिबति यो दिवसत्रयं ना सोऽतिप्रवृद्धचिरजं ग्रहणीविकारं सामं सशोणितमसाध्यमपि क्षिणोति

билва̄бдаш́акрайаваба̄лакамочасиддхама̄джам̣ пайах̣ пибати йо дивасатрайам̣ на̄ со'типравр̣ддхачираджам̣ грахан̣ӣвика̄рам̣ са̄мам̣ саш́он̣итамаса̄дхйамапи кш̣ин̣оти

प्रस्थत्रयं त्वामलकीरसस्य शुद्धस्य दत्वाऽद्धतुलां गुडस्य चूर्णीकृतैर्ग्रन्थिकजीरचव्यव्योषैः सकृष्णाहपुषाऽजमोदैः

прастхатрайам̣ тва̄малакӣрасасйа ш́уддхасйа датва̄'ддхатула̄м̣ гуд̣асйа чӯрн̣ӣкр̣таиргрантхикаджӣрачавйавйош̣аих̣ сакр̣ш̣н̣а̄хапуш̣а̄'джамодаих̣

विडङ्गसिन्धुत्रिफलायवानीपाठाऽग्निधान्यैश्च पलप्रमाणैः दत्वा त्रिवृच्चूर्णपलानि चाष्टावष्टौ च तैलस्य पचेद्यथावत्

вид̣ан̇гасиндхутрипхала̄йава̄нӣпа̄т̣ха̄'гнидха̄нйаиш́ча палапрама̄н̣аих̣ датва̄ тривр̣ччӯрн̣апала̄ни ча̄ш̣т̣а̄ваш̣т̣ау ча таиласйа пачедйатха̄ват

तं भक्षयेदक्षपलप्रमाणं यथेष्टचेष्टस्त्रिसुगन्धियुक्तम् अनेन सर्वे ग्रहणीविकाराः सश्वासकासस्वरभेदशोथाः

там̣ бхакш̣айедакш̣апалапрама̄н̣ам̣ йатхеш̣т̣ачеш̣т̣астрисугандхийуктам анена сарве грахан̣ӣвика̄ра̄х̣ саш́ва̄сака̄сасварабхедаш́отха̄х̣

शाम्यन्ति चायं चिरमन्तरग्नेर्हतस्य पुंस्त्क्वस्य च वृद्धिहेतुः स्त्रीणान्तु वन्ध्याऽमयनाशनः स्यात् कल्याणको नाम गुडः प्रसिद्धः

ш́а̄мйанти ча̄йам̣ чирамантарагнерхатасйа пум̣стквасйа ча вр̣ддхихетух̣ стрӣн̣а̄нту вандхйа̄'майана̄ш́анах̣ сйа̄т калйа̄н̣ако на̄ма гуд̣ах̣ прасиддхах̣

तैले मनाक् त्रिवृद् भृष्ट्वा त्रिफलायाः पलत्रयम् सिद्धे निधेयमत्रैव गुडे कल्याणपूर्वके

таиле мана̄к тривр̣д бхр̣ш̣т̣ва̄ трипхала̄йа̄х̣ палатрайам сиддхе нидхейаматраива гуд̣е калйа̄н̣апӯрваке

पिप्पली पिप्पलीमूलं चित्रकं गजपिप्पली धान्यकञ्च विडङ्गानि यवानी मरिचानि च

пиппалӣ пиппалӣмӯлам̣ читракам̣ гаджапиппалӣ дха̄нйакан̃ча вид̣ан̇га̄ни йава̄нӣ марича̄ни ча

त्रिफला चाजमोदा च नीलिनी जीरकस्तथा सैन्धवं रोमकञ्चापि सामुद्रं रुचकं विडम्

трипхала̄ ча̄джамода̄ ча нӣлинӣ джӣракастатха̄ саиндхавам̣ ромакан̃ча̄пи са̄мудрам̣ ручакам̣ вид̣ам

आरग्वधश्च त्वक्पत्रं सूक्ष्मैला चोपकुञ्जिका शुण्ठी शक्रयवाश्चैव प्रत्येकं कर्षसम्मिताः

а̄рагвадхаш́ча твакпатрам̣ сӯкш̣маила̄ чопакун̃джика̄ ш́ун̣т̣хӣ ш́акрайава̄ш́чаива пратйекам̣ карш̣асаммита̄х̣

मृद्वीकायाः पलान्यत्र चत्वारि कथितानि हि त्रिवृतायाःपलान्यष्टौ गुडस्यार्द्धतुलां तथा

мр̣двӣка̄йа̄х̣ пала̄нйатра чатва̄ри катхита̄ни хи тривр̣та̄йа̄х̣пала̄нйаш̣т̣ау гуд̣асйа̄рддхатула̄м̣ татха̄

तिलतैलपलान्यष्टावामलक्या रसस्य तु प्रस्थत्रयमिदं सर्वं शनैर्मृद्वग्निना पचेत्

тилатаилапала̄нйаш̣т̣а̄ва̄малакйа̄ расасйа ту прастхатрайамидам̣ сарвам̣ ш́анаирмр̣двагнина̄ пачет

औदुम्बरं चामलकं बादरञ्च यथाबलम् तावन्मात्रमिदं खादेद् भक्षयेद्वा यथाऽनलम्

аудумбарам̣ ча̄малакам̣ ба̄даран̃ча йатха̄балам та̄ванма̄трамидам̣ кха̄дед бхакш̣айедва̄ йатха̄'налам

निखिलान्ग्रहणीरोगान्प्रमेहांश्चैव विंशतिम् उरोघातं प्रतिश्यायं दौर्बल्यं वह्निसंक्षयम्

никхила̄нграхан̣ӣрога̄нпрамеха̄м̣ш́чаива вим̣ш́атим урогха̄там̣ пратиш́йа̄йам̣ даурбалйам̣ вахнисам̣кш̣айам

ज्वरानपि हरेत्सर्वान्कुर्यात्कान्तिं मतिं बलम् पाण्डुरोगाञ्जवाद्धन्ति रक्तपित्तञ्च विड्ग्रहम्

джвара̄напи харетсарва̄нкурйа̄тка̄нтим̣ матим̣ балам па̄н̣д̣урога̄н̃джава̄ддханти рактапиттан̃ча вид̣грахам

धातुक्षीणो वयः क्षीणः स्त्रीपु क्षीणः क्षयी च यः तेभ्योहितश्च वन्ध्यायै महाकल्याणको गुडः

дха̄тукш̣ӣн̣о вайах̣ кш̣ӣн̣ах̣ стрӣпу кш̣ӣн̣ах̣ кш̣айӣ ча йах̣ тебхйохиташ́ча вандхйа̄йаи маха̄калйа̄н̣ако гуд̣ах̣

कूष्माण्डानां सुपक्वानां स्विन्नानां निष्कुलत्वचाम् सर्पिःप्रस्थं पलशतं ताम्रपात्रे शनैः पचेत्

кӯш̣ма̄н̣д̣а̄на̄м̣ супаква̄на̄м̣ свинна̄на̄м̣ ниш̣кулатвача̄м сарпих̣прастхам̣ палаш́атам̣ та̄мрапа̄тре ш́анаих̣ пачет

पिप्पली पिप्पलीमूलं चित्रकं गजपिप्पली धान्यकानि विडङ्गानिनागरं मरिचानि च

пиппалӣ пиппалӣмӯлам̣ читракам̣ гаджапиппалӣ дха̄нйака̄ни вид̣ан̇га̄нина̄гарам̣ марича̄ни ча

त्रिफला चाजमोदा च कलिङ्गाजाजिसैन्धवम् एकैकस्य पलञ्चैकं त्रिवृतोऽष्टौ पलानि च

трипхала̄ ча̄джамода̄ ча калин̇га̄джа̄джисаиндхавам екаикасйа палан̃чаикам̣ тривр̣то'ш̣т̣ау пала̄ни ча

तैलस्य च पलान्यष्टौ गुडात्पञ्चाशदेव तु आमलक्या रसस्यात्र प्रस्थत्रयमुदीरितम्

таиласйа ча пала̄нйаш̣т̣ау гуд̣а̄тпан̃ча̄ш́адева ту а̄малакйа̄ расасйа̄тра прастхатрайамудӣритам

तावत्पाकं प्रकुर्वीत मृदुना वह्निना भिषक् यावद्दर्व्याः प्रलेपः स्यात्तदैनमवतारयेत्

та̄ватпа̄кам̣ пракурвӣта мр̣дуна̄ вахнина̄ бхиш̣ак йа̄ваддарвйа̄х̣ пралепах̣ сйа̄ттадаинамавата̄райет

औदुम्बरं चामलकं बादरं वा यथाबलम् तावन्मात्रमिदं खादेद् भक्षयेद्वा यथाऽनलम्

аудумбарам̣ ча̄малакам̣ ба̄дарам̣ ва̄ йатха̄балам та̄ванма̄трамидам̣ кха̄дед бхакш̣айедва̄ йатха̄'налам

अनेनैव विधानेन प्रयुक्तश्च दिने दिने निहन्ति ग्रहणीरोगान्कुष्ठानर्शोभगन्दरान्

аненаива видха̄нена прайукташ́ча дине дине ниханти грахан̣ӣрога̄нкуш̣т̣ха̄нарш́обхагандара̄н

ज्वरमानाहहृद्रो गं गुल्मोदरविसूचिकाः कामलां पाण्डुरोगञ्च प्रमेहांश्चैव विंशतिम्

джварама̄на̄хахр̣дро гам̣ гулмодарависӯчика̄х̣ ка̄мала̄м̣ па̄н̣д̣уроган̃ча прамеха̄м̣ш́чаива вим̣ш́атим

वातशोणितवी सर्पदद्रुयक्ष्महलीमकान् वातपित्तकफान्सर्वान्दुष्टाञ्छुद्धान्समाचरेत्

ва̄таш́он̣итавӣ сарпададруйакш̣махалӣмака̄н ва̄тапиттакапха̄нсарва̄ндуш̣т̣а̄н̃чхуддха̄нсама̄чарет

व्याधिक्षीणा वयः क्षीणाः स्त्रीषुक्षीणाश्च ये नराः तेभ्यो हितो गुडोऽय स्याद्वन्ध्यानामपि पुत्रदः वृष्यो बल्यो बृंहणश्च वयसः स्थापनं तथा

вйа̄дхикш̣ӣн̣а̄ вайах̣ кш̣ӣн̣а̄х̣ стрӣш̣укш̣ӣн̣а̄ш́ча йе нара̄х̣ тебхйо хито гуд̣о'йа сйа̄двандхйа̄на̄мапи путрадах̣ вр̣ш̣йо балйо бр̣м̣хан̣аш́ча вайасах̣ стха̄панам̣ татха̄

अतीसाराधिकार लिखितं बिल्वतैलञ्चात्र हितम् इति चतुर्थोग्रहणीरोगाधिकारः समाप्तः ४

атӣса̄ра̄дхика̄ра ликхитам̣ билватаилан̃ча̄тра хитам ити чатуртхограхан̣ӣрога̄дхика̄рах̣ сама̄птах̣