Упаданша — венерические язвы | Уттаракханда

Бхавапракаша · Уттаракханда · Глава 51 · 50 стихов

Упаданша — венерические язвы

हस्ताभिघातान्नख दन्तघातादधावनादत्युपसेवनाद्वा योनिप्रदोषाच्च भवन्ति शिश्ने पञ्चोपदंशा विविधापचारैः

хаста̄бхигха̄та̄ннакха дантагха̄та̄дадха̄вана̄датйупасевана̄два̄ йонипрадош̣а̄чча бхаванти ш́иш́не пан̃чопадам̣ш́а̄ вивидха̄пача̄раих̣

सतोदभेदस्फुरणैः सकृष्णैः स्फोटैर्व्यवस्येत्पवनोपदंशम् पीतैर्बहुक्लेदयुतैः सदाहैः पित्तेन रक्तैः पिशितावभासैः

сатодабхедаспхуран̣аих̣ сакр̣ш̣н̣аих̣ спхот̣аирвйавасйетпаванопадам̣ш́ам пӣтаирбахукледайутаих̣ сада̄хаих̣ питтена рактаих̣ пиш́ита̄вабха̄саих̣

स्फोटैः सकृष्णै रुधिरं स्रवन्तं रक्तात्मकं पित्तसमानलिङ्गम् सकण्डुरैः शोथयुतैर्महद्भिः शुक्लैर्घनैः स्रावयुतैः कफेन नानाविधस्रावरुजोपपन्नमसाध्यमाहुस्त्रिमलोपदंशम्

спхот̣аих̣ сакр̣ш̣н̣аи рудхирам̣ сравантам̣ ракта̄тмакам̣ питтасама̄налин̇гам сакан̣д̣ураих̣ ш́отхайутаирмахадбхих̣ ш́уклаиргханаих̣ сра̄вайутаих̣ капхена на̄на̄видхасра̄варуджопапаннамаса̄дхйама̄хустрималопадам̣ш́ам

प्रशीर्णमांसं कृमिभिःप्रजग्धं मुष्कावशेषं परिवर्जनीयम्

праш́ӣрн̣ама̄м̣сам̣ кр̣мибхих̣праджагдхам̣ муш̣ка̄ваш́еш̣ам̣ париварджанӣйам

सञ्जातमात्रे न करोति मूढः क्रियां नरो यो विषये प्रसक्तः कालेन शोथकृमिदाहपाकैः प्रशीर्णशिश्नो म्रियते स तेन

сан̃джа̄тама̄тре на кароти мӯд̣хах̣ крийа̄м̣ наро йо виш̣айе прасактах̣ ка̄лена ш́отхакр̣мида̄хапа̄каих̣ праш́ӣрн̣аш́иш́но мрийате са тена

उपदंशेषु साध्येषु स्निग्धस्विन्नस्य देहिनः मेढ्रमध्ये शिरां विध्यात्पातयेद्वा जलौकसः

упадам̣ш́еш̣у са̄дхйеш̣у снигдхасвиннасйа дехинах̣ мед̣храмадхйе ш́ира̄м̣ видхйа̄тпа̄тайедва̄ джалаукасах̣

हरेदुभयतश्चापि दोषानत्यर्थमूर्च्छितान् सद्यो निर्हृतदोषस्य रुक्शोथावुपशाम्यतः

харедубхайаташ́ча̄пи дош̣а̄натйартхамӯрччхита̄н садйо нирхр̣тадош̣асйа рукш́отха̄вупаш́а̄мйатах̣

यदि वा दुर्बलोजन्तुर्न वा प्राप्तविरेचनः निरूहेण हरेत्तस्य दोषानत्यर्थमूर्च्छितान् पाको रक्ष्यः प्रयत्नेन शिश्नक्षयकरो हि सः

йади ва̄ дурбалоджантурна ва̄ пра̄птавиречанах̣ нирӯхен̣а хареттасйа дош̣а̄натйартхамӯрччхита̄н па̄ко ракш̣йах̣ прайатнена ш́иш́накш̣айакаро хи сах̣

प्रपौण्डरीकयष्ट्याह्वसरलागुरुदारुभिः सरास्नाकुष्ठपृथ्वीकैर्वातिके लेपसेचने

прапаун̣д̣арӣкайаш̣т̣йа̄хвасарала̄гуруда̄рубхих̣ сара̄сна̄куш̣т̣хапр̣тхвӣкаирва̄тике лепасечане

निचुलैरण्डबीजानि यवगोधूमसक्तवः एतैश्च वातजं स्निग्धैः सुखोष्णैः सम्प्रलेपयेत्

ничулаиран̣д̣абӣджа̄ни йавагодхӯмасактавах̣ етаиш́ча ва̄таджам̣ снигдхаих̣ сукхош̣н̣аих̣ сампралепайет

गैरिकाञ्चनमञ्जिष्ठा मधुकोशीरपद्मकैः सचन्दनोत्पलैः स्निग्धः पैत्तिकं सम्प्रलेपयेत्

гаирика̄н̃чанаман̃джиш̣т̣ха̄ мадхукош́ӣрападмакаих̣ сачанданотпалаих̣ снигдхах̣ паиттикам̣ сампралепайет

पद्मोत्पलमृणालैश्च ससर्जार्जुनवेतसैः सर्पिः स्निग्धैः समधुकैः पैत्तिकं सम्प्रलेपयेत्

падмотпаламр̣н̣а̄лаиш́ча сасарджа̄рджунаветасаих̣ сарпих̣ снигдхаих̣ самадхукаих̣ паиттикам̣ сампралепайет

सेचयेच्च घृतक्षीरशर्करेक्षुमधूदकैः अथवाऽपि सुशीतेन कषायेण वटादिना

сечайечча гхр̣такш̣ӣраш́аркарекш̣умадхӯдакаих̣ атхава̄'пи суш́ӣтена каш̣а̄йен̣а ват̣а̄дина̄

शालाजकर्णाश्वकर्णधवत्वग्भिः कफोत्थितम् सुरापिष्टाभिरुष्णाभिः सतैलाभिः प्रलेपयेत्

ш́а̄ла̄джакарн̣а̄ш́вакарн̣адхаватвагбхих̣ капхоттхитам сура̄пиш̣т̣а̄бхируш̣н̣а̄бхих̣ сатаила̄бхих̣ пралепайет

आरग्वधादिक्वाथेन परिषेकञ्च दापयेत्

а̄рагвадха̄диква̄тхена париш̣екан̃ча да̄пайет

निम्बार्जुनाश्वत्थकदम्बशालजम्बूवटोदुम्बरवेतसैश्च प्रक्षालनालेपकृतानिकुर्याच्चूर्णं सपित्तास्रभवोपदंशे

нимба̄рджуна̄ш́ваттхакадамбаш́а̄ладжамбӯват̣одумбараветасаиш́ча пракш̣а̄лана̄лепакр̣та̄никурйа̄ччӯрн̣ам̣ сапитта̄срабхавопадам̣ш́е

त्वचो दारुहरिद्रा याः शङ्खनाभी रसाञ्जनम् लाक्षागोमयनिर्यासस्तैलं क्षौद्रं घृतं पयः

твачо да̄рухаридра̄ йа̄х̣ ш́ан̇кхана̄бхӣ раса̄н̃джанам ла̄кш̣а̄гомайанирйа̄састаилам̣ кш̣аудрам̣ гхр̣там̣ пайах̣

एभिस्तु पिष्टैस्तुल्यांशैरुपदंशं प्रलेपयेत् व्रणाश्च तेन शाम्यन्ति श्वयथुर्दाह एव च

ебхисту пиш̣т̣аистулйа̄м̣ш́аирупадам̣ш́ам̣ пралепайет вран̣а̄ш́ча тена ш́а̄мйанти ш́вайатхурда̄ха ева ча

उपदंशद्वयेऽप्येतां प्रत्याख्यायाचरेत्क्रियाम् तयोरेव च या योग्या वीक्ष्य दोषबलाबलम्

упадам̣ш́адвайе'пйета̄м̣ пратйа̄кхйа̄йа̄чареткрийа̄м тайорева ча йа̄ йогйа̄ вӣкш̣йа дош̣абала̄балам

शस्त्रेणोल्लेखयेत्क्वापि पाकमागतमाशु वै तमपोह्य तिलैः सर्पिः क्षौद्र युक्तैः प्रलेपयेत्

ш́астрен̣оллекхайетква̄пи па̄кама̄гатама̄ш́у ваи тамапохйа тилаих̣ сарпих̣ кш̣аудра йуктаих̣ пралепайет

वटप्ररोहार्जुनजम्बुपथ्या लोध्रं हरिद्रा च हिताः प्रलेपे तथोपदंशेष्ववरोहणार्थं चूर्णञ्च कार्यं विमलाञ्जनेन

ват̣апрароха̄рджунаджамбупатхйа̄ лодхрам̣ харидра̄ ча хита̄х̣ пралепе татхопадам̣ш́еш̣ваварохан̣а̄ртхам̣ чӯрн̣ан̃ча ка̄рйам̣ вимала̄н̃джанена

त्रिफलायाः कषायेण भृङ्गराजरसेन वा व्रणप्रक्षालनं कार्यमुपदंशप्रशान्तये

трипхала̄йа̄х̣ каш̣а̄йен̣а бхр̣н̇гара̄джарасена ва̄ вран̣апракш̣а̄ланам̣ ка̄рйамупадам̣ш́апраш́а̄нтайе

जयाजपाऽश्वमारार्कशम्पाकानां दलैः क्रमात् कृतं प्रक्षालनं क्वाथं मेढ्रपाके प्रयोजयेत्

джайа̄джапа̄'ш́вама̄ра̄ркаш́ампа̄ка̄на̄м̣ далаих̣ крама̄т кр̣там̣ пракш̣а̄ланам̣ ква̄тхам̣ мед̣храпа̄ке прайоджайет

शम्पाकनिम्बत्रिफलाकिरातक्वाथं पिबेद्वा खदिरासनाभ्याम् सगुग्गुलुं वा त्रिफलायुतं वा सर्वोपदंशापहरःप्रयोगः

ш́ампа̄канимбатрипхала̄кира̄таква̄тхам̣ пибедва̄ кхадира̄сана̄бхйа̄м сагуггулум̣ ва̄ трипхала̄йутам̣ ва̄ сарвопадам̣ш́а̄пахарах̣прайогах̣

नीलोत्पलानि कुमुदं पद्मसौगन्धिकानि च उपदंशेषु चूर्णानि प्रदेहोऽय प्रशस्यते

нӣлотпала̄ни кумудам̣ падмасаугандхика̄ни ча упадам̣ш́еш̣у чӯрн̣а̄ни прадехо'йа праш́асйате

बन्धूकदलचूर्णेन दाडिमत्वग्रजोऽथवा गुण्डनं वृषणे शस्तं लेपः पूगफलेन वा

бандхӯкадалачӯрн̣ена да̄д̣иматваграджо'тхава̄ гун̣д̣анам̣ вр̣ш̣ан̣е ш́астам̣ лепах̣ пӯгапхалена ва̄

सौराष्ट्री गैरिकं तुत्थं पुष्पकासीससैन्धवम् लोध्रं रसाञ्जनञ्चापि हरितालं मनः शिला

саура̄ш̣т̣рӣ гаирикам̣ туттхам̣ пуш̣пака̄сӣсасаиндхавам лодхрам̣ раса̄н̃джанан̃ча̄пи харита̄лам̣ манах̣ ш́ила̄

हरेणुकैले तु तथा समं संहृत्य चूर्णयेत् तच्चूर्णं क्षौद्र संयुक्तमुपदंशेषु पूजितम्

харен̣укаиле ту татха̄ самам̣ сам̣хр̣тйа чӯрн̣айет таччӯрн̣ам̣ кш̣аудра сам̣йуктамупадам̣ш́еш̣у пӯджитам

पुटदग्धं कृतं भस्म हरितालं मनःशिला उपदंशविसर्पाणामेतद्धानिकरं परम्

пут̣адагдхам̣ кр̣там̣ бхасма харита̄лам̣ манах̣ш́ила̄ упадам̣ш́ависарпа̄н̣а̄метаддха̄никарам̣ парам

दहेत्कटाहे त्रिफलां तां मसीं मधुसैन्धवम् उपदंशे प्रलेपोऽय सद्यो रोपयति व्रणम्

дахеткат̣а̄хе трипхала̄м̣ та̄м̣ масӣм̣ мадхусаиндхавам упадам̣ш́е пралепо'йа садйо ропайати вран̣ам

तिरीटाञ्जनवज्राक्षकोविदारेभकेशरैः लेपनं पुरुषव्याधौ जलपिष्टैः प्रशस्यते

тирӣт̣а̄н̃джанаваджра̄кш̣аковида̄ребхакеш́араих̣ лепанам̣ пуруш̣авйа̄дхау джалапиш̣т̣аих̣ праш́асйате

रसाञ्जनं शिरीषेण पथ्यया वा समन्वितम् सक्षौद्रं लेपनं योज्यं सर्वाङ्गगगदापहम्

раса̄н̃джанам̣ ш́ирӣш̣ен̣а патхйайа̄ ва̄ саманвитам сакш̣аудрам̣ лепанам̣ йоджйам̣ сарва̄н̇гагагада̄пахам

भार्गीसम्भवशिखरिजमूलं भद्र श्रियं सुसम्पिष्टम् मनःशिला वै मधुना शमयत्युपदंशमचिरेण

бха̄ргӣсамбхаваш́икхариджамӯлам̣ бхадра ш́рийам̣ сусампиш̣т̣ам манах̣ш́ила̄ ваи мадхуна̄ ш́амайатйупадам̣ш́амачирен̣а

शतधौतं प्रयत्नेन लिङ्गोत्थमवचूर्णयेत् रोगं कासीसचूर्णेन पुरुषः सुखमाप्नुयात्

ш́атадхаутам̣ прайатнена лин̇готтхамавачӯрн̣айет рогам̣ ка̄сӣсачӯрн̣ена пуруш̣ах̣ сукхама̄пнуйа̄т

करवीरस्य मूलेन परिपिष्टेन वारिणा असाध्याऽपि व्रजत्यस्तं लिङ्गोत्था रुक्प्रलेपनात्

каравӣрасйа мӯлена парипиш̣т̣ена ва̄рин̣а̄ аса̄дхйа̄'пи враджатйастам̣ лин̇готтха̄ рукпралепана̄т

वरानिम्बार्जुनाश्वत्थखदिरासनवासकैः चूर्णितैर्गुग्गुलुसमैर्वटका अक्षसंमिताः

вара̄нимба̄рджуна̄ш́ваттхакхадира̄санава̄сакаих̣ чӯрн̣итаиргуггулусамаирват̣ака̄ акш̣асам̣мита̄х̣

कर्त्तव्या नाशयन्त्याशु सर्वांल्लिङ्गसमुत्थितान् उपदंशानसृग्दोषांस्तथा दुष्टव्रणानपि

карттавйа̄ на̄ш́айантйа̄ш́у сарва̄м̣ллин̇гасамуттхита̄н упадам̣ш́а̄наср̣гдош̣а̄м̣статха̄ душ̣т̣авран̣а̄напи

करञ्जनिम्बार्जुनशालजम्बूवटादिभिः कल्ककषायसिद्धम् सर्पिर्निहन्यादुपदंशदोषं सदाहपाकस्रुतिरागयुक्तम्

каран̃джанимба̄рджунаш́а̄ладжамбӯват̣а̄дибхих̣ калкакаш̣а̄йасиддхам сарпирниханйа̄дупадам̣ш́адош̣ам̣ сада̄хапа̄касрутира̄гайуктам

भूनिम्बनिम्बत्रिफलापटोलकरञ्जधात्रीखदिरासनानाम् सतोयकल्कैर्घृतमाशु पक्वं सर्वोपदंशापहरं प्रदिष्टम्

бхӯнимбанимбатрипхала̄пат̣олакаран̃джадха̄трӣкхадира̄сана̄на̄м сатойакалкаиргхр̣тама̄ш́у паквам̣ сарвопадам̣ш́а̄пахарам̣ прадиш̣т̣ам

घृतानि यानि वक्ष्यामि कुष्ठे नाडीव्रणे व्रणे उपदंशे प्रयोज्यानि सेकाभ्यञ्जनभोजनैः

гхр̣та̄ни йа̄ни вакш̣йа̄ми куш̣т̣хе на̄д̣ӣвран̣е вран̣е упадам̣ш́е прайоджйа̄ни сека̄бхйан̃джанабходжанаих̣

आगारधूमो रजनी सुराकिट्टं च तैस्त्रिभिः यथोत्तरैः पचेत्तैलं कण्डूशोथरुजाऽपहम् शोधनं रोपणं चैव ह्युपदंशहरं परम्

а̄га̄радхӯмо раджанӣ сура̄кит̣т̣ам̣ ча таистрибхих̣ йатхоттараих̣ пачеттаилам̣ кан̣д̣ӯш́отхаруджа̄'пахам ш́одханам̣ ропан̣ам̣ чаива хйупадам̣ш́ахарам̣ парам

गोजीविडङ्गयष्टीभिः सर्वगन्धैश्च संयुतम् एतत्सर्वोपदंशेषु तैलं रोपणमिष्यते

годжӣвид̣ан̇гайаш̣т̣ӣбхих̣ сарвагандхаиш́ча сам̣йутам етатсарвопадам̣ш́еш̣у таилам̣ ропан̣амиш̣йате

जम्बुवेतसपत्राणि धात्रीपत्रं तथैव च नक्तमालस्य पत्राणि तद्वत्पद्मोत्पलानि च

джамбуветасапатра̄н̣и дха̄трӣпатрам̣ татхаива ча нактама̄ласйа патра̄н̣и тадватпадмотпала̄ни ча

एला चातिविषाऽम्रास्थि मधुकञ्च प्रियङ्गवः लाक्षा कालीयकं लोध्रं चन्दनं त्रिवृताह्वया

ела̄ ча̄тивиш̣а̄'мра̄стхи мадхукан̃ча прийан̇гавах̣ ла̄кш̣а̄ ка̄лӣйакам̣ лодхрам̣ чанданам̣ тривр̣та̄хвайа̄

एतान्येकीकृतान्येव बस्तमूत्रेण पेषयेत् अक्षमात्रैरिमैर्द्र व्यैस्तैलप्रस्थं विपाचयेत्

ета̄нйекӣкр̣та̄нйева бастамӯтрен̣а пеш̣айет акш̣ама̄траиримаирдра вйаистаилапрастхам̣ випа̄чайет

सर्वव्रणहरं तैलमेतत्सिद्धं न संशयः उपदंशहरं श्रेष्ठं मुनिभिः परिकीर्तितम्

сарвавран̣ахарам̣ таиламетатсиддхам̣ на сам̣ш́айах̣ упадам̣ш́ахарам̣ ш́реш̣т̣хам̣ мунибхих̣ парикӣртитам

यस्य लिङ्गस्य मांसं तु शीर्यते मुष्कशेषतः

йасйа лин̇гасйа ма̄м̣сам̣ ту ш́ӣрйате муш̣каш́еш̣атах̣

तिक्तकोशातकीलाबुबीजं नागरसाधितम् तैलं हन्त्यविशेषेण व्रणं दुष्टमनेकधा

тиктакош́а̄такӣла̄бубӣджам̣ на̄гараса̄дхитам таилам̣ хантйавиш́еш̣ен̣а вран̣ам̣ душ̣т̣аманекадха̄

सेवेन्नित्यं यवान्नञ्च पानीयं कौपमेव च अर्शसां च्छिन्नदग्धानां क्रियां चात्र प्रयोजयेत्

севеннитйам̣ йава̄ннан̃ча па̄нӣйам̣ каупамева ча арш́аса̄м̣ ччхиннадагдха̄на̄м̣ крийа̄м̣ ча̄тра прайоджайет

इत्येकपञ्चाशत्तम उपदंशाधिकारः समाप्तः

итйекапан̃ча̄ш́аттама упадам̣ш́а̄дхика̄рах̣ сама̄птах̣