Йони — гинекология | Уттаракханда

Бхавапракаша · Уттаракханда · Глава 69 · 170 стихов

Йони — гинекология

मिथ्याऽहारविहाराभ्यां दुष्टैर्दोषैः प्रदूषिताम् आर्त्तवाद्बीजतश्चापि दैवाद्वा स्युर्भगे गदाः

митхйа̄'ха̄равиха̄ра̄бхйа̄м̣ душ̣т̣аирдош̣аих̣ прадӯш̣ита̄м а̄рттава̄дбӣджаташ́ча̄пи даива̄два̄ сйурбхаге гада̄х̣

उदावर्त्ता तथा वन्ध्या विप्लुता च परिप्लुता वातला योनिजो रोगो वातदोषेण पञ्चधा

уда̄вартта̄ татха̄ вандхйа̄ виплута̄ ча париплута̄ ва̄тала̄ йониджо рого ва̄тадош̣ен̣а пан̃чадха̄

पञ्चधा पित्तदोषेण तत्रादौ लोहितक्षरा प्रस्रंसिनी वामनी च पुत्रघ्नी पित्तला तथा

пан̃чадха̄ питтадош̣ен̣а татра̄дау лохитакш̣ара̄ прасрам̣синӣ ва̄манӣ ча путрагхнӣ питтала̄ татха̄

अत्यानन्दा कर्णिनी च चरणानन्दपूर्विका अतिपूर्वाऽपि सा ज्ञेया श्लेष्मला च कफादिमाः

атйа̄нанда̄ карн̣инӣ ча чаран̣а̄нандапӯрвика̄ атипӯрва̄'пи са̄ джн̃ейа̄ ш́леш̣мала̄ ча капха̄дима̄х̣

षण्ढ्यण्डिनी च महती सूचीवक्त्रा त्रिदोषिणी पञ्चैता योनयः प्रोक्ताः सर्वदोषप्रकोपतः

ш̣ан̣д̣хйан̣д̣инӣ ча махатӣ сӯчӣвактра̄ тридош̣ин̣ӣ пан̃чаита̄ йонайах̣ прокта̄х̣ сарвадош̣апракопатах̣

सफेनिलमुदावर्त्ता रजः कृच्छ्रेण मुञ्चति बन्ध्या निरार्त्तवा ज्ञेया विप्लुता नित्यवेदना

сапхениламуда̄вартта̄ раджах̣ кр̣ччхрен̣а мун̃чати бандхйа̄ нира̄рттава̄ джн̃ейа̄ виплута̄ нитйаведана̄

परिप्लुतायां भवति ग्राम्यधर्मरुजा भृशम् वातला कर्कशा स्तब्धा शूलनिस्तोदपीडिता चतसृष्वपि चाद्यासु भवन्त्यनिलवेदनाः

париплута̄йа̄м̣ бхавати гра̄мйадхармаруджа̄ бхр̣ш́ам ва̄тала̄ каркаш́а̄ стабдха̄ ш́ӯланистодапӣд̣ита̄ чатаср̣ш̣вапи ча̄дйа̄су бхавантйанилаведана̄х̣

सदाहं क्षरते रक्तं यस्याः सा लोहितक्षरा प्रस्रंसिनी स्रंसते च क्षोभिता दुष्प्रजायिनी

сада̄хам̣ кш̣арате рактам̣ йасйа̄х̣ са̄ лохитакш̣ара̄ прасрам̣синӣ срам̣сате ча кш̣обхита̄ душ̣праджа̄йинӣ

सवातमुद्गिरद्बीजं वामनी रजसा युतम् स्थितं हि पातयेद्गर्भं पुत्रघ्नी रक्तसंस्रवात्

сава̄тамудгирадбӣджам̣ ва̄манӣ раджаса̄ йутам стхитам̣ хи па̄тайедгарбхам̣ путрагхнӣ рактасам̣срава̄т

अत्यर्थं पित्तला योनिर्दाहपाकज्वरान्विता चतसृष्वपि चाद्यासु पित्तलिङ्गोच्छ्रयो भवेत्

атйартхам̣ питтала̄ йонирда̄хапа̄каджвара̄нвита̄ чатаср̣ш̣вапи ча̄дйа̄су питталин̇гоччхрайо бхавет

अत्यानन्दा न सन्तोषं ग्राम्यधर्मेण विन्दति कर्णिन्यां कर्णिका योनौ श्लेष्मासृग्भ्यां प्रजायते

атйа̄нанда̄ на сантош̣ам̣ гра̄мйадхармен̣а виндати карн̣инйа̄м̣ карн̣ика̄ йонау ш́леш̣ма̄ср̣гбхйа̄м̣ праджа̄йате

मैथुने चरणा पूर्वं पुरुषादतिरिच्यते बहुशश्चातिचरणा तयोर्बीजं न तिष्ठति

маитхуне чаран̣а̄ пӯрвам̣ пуруш̣а̄датиричйате бахуш́аш́ча̄тичаран̣а̄ тайорбӣджам̣ на тиш̣т̣хати

श्लेष्मला पिच्छिला योनिः कण्डूयुक्ताऽतिशीतला चतसृष्वपि चाद्यासु श्लेष्मलिङ्गोच्छ्रयो भवेत्

ш́леш̣мала̄ пиччхила̄ йоних̣ кан̣д̣ӯйукта̄'тиш́ӣтала̄ чатаср̣ш̣вапи ча̄дйа̄су ш́леш̣малин̇гоччхрайо бхавет

अनार्त्तवाऽस्तनी षण्ढी खरस्पर्शा च मैथुने महामेढ्रगृहीतायाबालायास्त्वण्डिनी भवेत्

ана̄рттава̄'станӣ ш̣ан̣д̣хӣ кхараспарш́а̄ ча маитхуне маха̄мед̣храгр̣хӣта̄йа̄ба̄ла̄йа̄стван̣д̣инӣ бхавет

विवृताऽतिमहायोनिः सूचीवक्त्राऽतिसंवृता

вивр̣та̄'тимаха̄йоних̣ сӯчӣвактра̄'тисам̣вр̣та̄

सर्वलिङ्गसमुत्थाना सर्वदोषप्रकोपजा चतसृष्वपि चाद्यासु सर्वलिङ्गनिदर्शनम् ६६ पञ्चासाध्या भवन्तीह योनयः सर्वदोषजाः

сарвалин̇гасамуттха̄на̄ сарвадош̣апракопаджа̄ чатаср̣ш̣вапи ча̄дйа̄су сарвалин̇ганидарш́анам пан̃ча̄са̄дхйа̄ бхавантӣха йонайах̣ сарвадош̣аджа̄х̣

दिवास्वप्नादतिक्रोधाद् व्यायामादतिमैथुनात् क्षताच्च नखदन्ताद्यैर्वाताद्याः कुपिता यथा

дива̄свапна̄датикродха̄д вйа̄йа̄ма̄датимаитхуна̄т кш̣ата̄чча накхаданта̄дйаирва̄та̄дйа̄х̣ купита̄ йатха̄

पूयशोणितसङ्काशं लकुचाकृतिसन्निभम् जनयन्ति यदा योनौ नाम्ना कन्दः स योनिजः

пӯйаш́он̣итасан̇ка̄ш́ам̣ лакуча̄кр̣тисаннибхам джанайанти йада̄ йонау на̄мна̄ кандах̣ са йониджах̣

रूक्षं विवर्णं स्फुटितं वातिकं तं विनिर्दिशेत् दाहरागज्वरयुतं विद्यात्पित्तात्मकं तु तम्

рӯкш̣ам̣ виварн̣ам̣ спхут̣итам̣ ва̄тикам̣ там̣ винирдиш́ет да̄хара̄гаджварайутам̣ видйа̄тпитта̄тмакам̣ ту там

तिलपुष्पप्रतीकाशं कण्डूमन्तं कफात्मकम् सर्वलिङ्गसमायुक्तं सन्निपातात्मकं वदेत्

тилапуш̣папратӣка̄ш́ам̣ кан̣д̣ӯмантам̣ капха̄тмакам сарвалин̇гасама̄йуктам̣ саннипа̄та̄тмакам̣ вадет

आर्त्तवादर्शने नारी मत्स्यान्सेवेत नित्यशः काञ्जिकं च तिलान्माषानुदश्विच्च तथा दधि

а̄рттава̄дарш́ане на̄рӣ матсйа̄нсевета нитйаш́ах̣ ка̄н̃джикам̣ ча тила̄нма̄ш̣а̄нудаш́вичча татха̄ дадхи

इक्ष्वाकुबीजदन्तीचपलागुडमदनकिण्वयवशूकैः सस्नुक्क्षीरैर्वर्त्तिर्योनिगता कुसुमसञ्जननी

икш̣ва̄кубӣджадантӣчапала̄гуд̣амаданакин̣вайаваш́ӯкаих̣ саснуккш̣ӣраирварттирйонигата̄ кусумасан̃джананӣ

पीतं ज्योतिष्मतीपत्रं स्वर्जिकोग्रासनं त्र्यहम् शीतेन पयसा पिष्टं कुसुमं जनयेद् ध्रुवम्

пӣтам̣ джйотиш̣матӣпатрам̣ сварджикогра̄санам̣ трйахам ш́ӣтена пайаса̄ пиш̣т̣ам̣ кусумам̣ джанайед дхрувам

बला सिता सातिबला मधूकं वटस्य शुङ्गं गजकेशरं च एतन्मधुक्षीरघृतैर्निपीतं वन्ध्या सुपुत्रं नियतं प्रसूते

бала̄ сита̄ са̄тибала̄ мадхӯкам̣ ват̣асйа ш́ун̇гам̣ гаджакеш́арам̣ ча етанмадхукш̣ӣрагхр̣таирнипӣтам̣ вандхйа̄ супутрам̣ нийатам̣ прасӯте

अश्वगन्धाकषायेण सिद्धं दुग्धं घृतान्वितम् ॠतुस्नाताऽङ्गना प्रातः पीत्वा गर्भं दधाति हि

аш́вагандха̄каш̣а̄йен̣а сиддхам̣ дугдхам̣ гхр̣та̄нвитам р̣̄тусна̄та̄'н̇гана̄ пра̄тах̣ пӣтва̄ гарбхам̣ дадха̄ти хи

पुष्योद्धृतं लक्ष्मणाया मूलं दुग्धेन कन्यया पिष्टं पीत्वा ॠतुस्नाता गर्भं धत्ते न संशयः

пуш̣йоддхр̣там̣ лакш̣ман̣а̄йа̄ мӯлам̣ дугдхена канйайа̄ пиш̣т̣ам̣ пӣтва̄ р̣̄тусна̄та̄ гарбхам̣ дхатте на сам̣ш́айах̣

कुरण्टमूलं धातक्याः कुसुमानि वटाङ्कुराः नीलोत्पलं पयोयुक्तमेतद् गर्भप्रदं ध्रुवम्

куран̣т̣амӯлам̣ дха̄такйа̄х̣ кусума̄ни ват̣а̄н̇кура̄х̣ нӣлотпалам̣ пайойуктаметад гарбхапрадам̣ дхрувам

याऽबला पिबति पार्श्वपिप्पलं जीरकेण सहितं हिताशिनी श्वेतया विशिखपुङ्खया युतं सा सुतं जनयतीह नान्यथा

йа̄'бала̄ пибати па̄рш́вапиппалам̣ джӣракен̣а сахитам̣ хита̄ш́инӣ ш́ветайа̄ виш́икхапун̇кхайа̄ йутам̣ са̄ сутам̣ джанайатӣха на̄нйатха̄

पत्रमेकं पलाशस्य पिष्ट्वा दुग्धेन गर्भिणी पीत्वा पुत्रमवाप्नोति वीर्यवन्तं न संशयः

патрамекам̣ пала̄ш́асйа пиш̣т̣ва̄ дугдхена гарбхин̣ӣ пӣтва̄ путрамава̄пноти вӣрйавантам̣ на сам̣ш́айах̣

शूकरशिम्बीमूलं मध्यं वा दधिफलस्य सपयस्कम् पीत्वाऽथो भवलिङ्गीबीजं कन्यां न सूते स्त्री

ш́ӯкараш́имбӣмӯлам̣ мадхйам̣ ва̄ дадхипхаласйа сапайаскам пӣтва̄'тхо бхавалин̇гӣбӣджам̣ канйа̄м̣ на сӯте стрӣ

पुत्रकमञ्जरिमूलं विष्णुक्रान्तेशलिङ्गिनी सहिता एतद्गर्भेऽष्टदिनं पीत्वा कन्यां न सर्वथा सूते

путракаман̃джаримӯлам̣ виш̣н̣укра̄нтеш́алин̇гинӣ сахита̄ етадгарбхе'ш̣т̣адинам̣ пӣтва̄ канйа̄м̣ на сарватха̄ сӯте

पिप्पलिविडङ्गटङ्कणसमचूर्णं या पिबेत्पयसा ॠतुसमये न हि तस्या गर्भः सञ्जायते क्वापि

пиппаливид̣ан̇гат̣ан̇кан̣асамачӯрн̣ам̣ йа̄ пибетпайаса̄ р̣̄тусамайе на хи тасйа̄ гарбхах̣ сан̃джа̄йате ква̄пи

आरनालपरिपेषितं त्र्यहं या जपाकुसुममत्ति पुष्पिणी सत्पुराणगुडमुष्टिसेविनी सन्दधाति न हि गर्भमङ्गना

а̄рана̄лапарипеш̣итам̣ трйахам̣ йа̄ джапа̄кусумаматти пуш̣пин̣ӣ сатпура̄н̣агуд̣амуш̣т̣исевинӣ сандадха̄ти на хи гарбхаман̇гана̄

तासु योनिषु चाद्यासु स्नेहादिक्रम इष्यते वस्त्यभ्यङ्गपरीषेकप्रलेपपिचुधारणम्

та̄су йониш̣у ча̄дйа̄су снеха̄дикрама иш̣йате вастйабхйан̇гапарӣш̣екапралепапичудха̄ран̣ам

नतवार्त्ताकिनी कुष्ठसैन्धवामरदारुभिः तिलतैलं पचेन्नारी पिचुमस्य विधारयेत् विप्लुतायां सदा योनौ व्यथा तेन प्रशाम्यति

натава̄ртта̄кинӣ куш̣т̣хасаиндхава̄марада̄рубхих̣ тилатаилам̣ паченна̄рӣ пичумасйа видха̄райет виплута̄йа̄м̣ сада̄ йонау вйатха̄ тена праш́а̄мйати

वातलां कर्कशां स्तब्धामल्पस्पर्शां तथैव च कुम्भीस्वेदैरुपचरेदन्तर्वेश्मनि संवृते धारयेद्वा पिचुं योनौ तिलतैलस्य सा सदा

ва̄тала̄м̣ каркаш́а̄м̣ стабдха̄малпаспарш́а̄м̣ татхаива ча кумбхӣсведаирупачаредантарвеш́мани сам̣вр̣те дха̄райедва̄ пичум̣ йонау тилатаиласйа са̄ сада̄

पित्तलानां च योनीनां सेकाभ्यङ्गपिचुक्रियाः शीताः पित्तहराः कार्याःस्नेहनार्थं घृतानि च

питтала̄на̄м̣ ча йонӣна̄м̣ сека̄бхйан̇гапичукрийа̄х̣ ш́ӣта̄х̣ питтахара̄х̣ ка̄рйа̄х̣снехана̄ртхам̣ гхр̣та̄ни ча

प्रस्रसिनीं घृताभ्यक्तां क्षीरस्विन्नां प्रवेशयेत् पिधाय वेशवारेण ततो बन्धं समाचरेत्

прасрасинӣм̣ гхр̣та̄бхйакта̄м̣ кш̣ӣрасвинна̄м̣ правеш́айет пидха̄йа веш́ава̄рен̣а тато бандхам̣ сама̄чарет

शुण्ठीमरिचकृष्णा भिर्धान्यकाजाजिदाडिमैः पिप्पलीमूलसंयुक्तैर्वेशवारः स्मृतो बुधैः

ш́ун̣т̣хӣмаричакр̣ш̣н̣а̄ бхирдха̄нйака̄джа̄джида̄д̣имаих̣ пиппалӣмӯласам̣йуктаирвеш́ава̄рах̣ смр̣то будхаих̣

धात्रीरसं सितायुक्तं योनिदाहे पिबेत्सदा सूर्यकान्ता भवं मूलं पिबेद्वा तण्डुलाम्बुना

дха̄трӣрасам̣ сита̄йуктам̣ йонида̄хе пибетсада̄ сӯрйака̄нта̄ бхавам̣ мӯлам̣ пибедва̄ тан̣д̣ула̄мбуна̄

योन्यां तु पूयस्राविण्यां शोधनद्र व्यनिर्मितैः सगोमूत्रैः सलवणैः पिण्डैः सम्पूरणं हितम्

йонйа̄м̣ ту пӯйасра̄вин̣йа̄м̣ ш́одханадра вйанирмитаих̣ сагомӯтраих̣ салаван̣аих̣ пин̣д̣аих̣ сампӯран̣ам̣ хитам

दुर्गन्धां पिच्छिलां वाऽपि चूर्णैः पञ्चकषायजैः पूरयेद्धारयेद्रा जवृक्षादिक्वथिताम्बुना

дургандха̄м̣ пиччхила̄м̣ ва̄'пи чӯрн̣аих̣ пан̃чакаш̣а̄йаджаих̣ пӯрайеддха̄райедра̄ джавр̣кш̣а̄дикватхита̄мбуна̄

पिप्पल्या मरिचैर्माषैः शताह्वाकुष्ठसैन्धवैः वर्त्तिस्तुल्या प्रदेशिन्या योनौ श्लेष्मविशोधिनी

пиппалйа̄ маричаирма̄ш̣аих̣ ш́ата̄хва̄куш̣т̣хасаиндхаваих̣ варттистулйа̄ прадеш́инйа̄ йонау ш́леш̣мавиш́одхинӣ

कर्णिन्यां वर्त्तयो देयाः शोधनद्र व्यनिर्मिताः

карн̣инйа̄м̣ варттайо дейа̄х̣ ш́одханадра вйанирмита̄х̣

गुडूची त्रिफलादन्तीक्वथितोदकधारया योनिं प्रक्षालयेत्तेन तत्र कण्डूः प्रशाम्यति

гуд̣ӯчӣ трипхала̄дантӣкватхитодакадха̄райа̄ йоним̣ пракш̣а̄лайеттена татра кан̣д̣ӯх̣ праш́а̄мйати

मुद्गयूषं सखदिरं पथ्यां जातीफलं तथा निम्बं पूगञ्च सञ्चूर्ण्य वस्त्रपूतं क्षिपेद्भगे

мудгайӯш̣ам̣ сакхадирам̣ патхйа̄м̣ джа̄тӣпхалам̣ татха̄ нимбам̣ пӯган̃ча сан̃чӯрн̣йа вастрапӯтам̣ кш̣ипедбхаге

योनिर्भवति सङ्कीर्णा न स्रवेच्च जलं ततः कपिकच्छूभवं मूलं क्वाथयेद्विधिना भिषक् योनिः सङ्कीर्णतां याति क्वाथेनानेन धावने

йонирбхавати сан̇кӣрн̣а̄ на сравечча джалам̣ татах̣ капикаччхӯбхавам̣ мӯлам̣ ква̄тхайедвидхина̄ бхиш̣ак йоних̣ сан̇кӣрн̣ата̄м̣ йа̄ти ква̄тхена̄нена дха̄ване

जीरकद्वितयं कृष्णं सुषवी सुरभिर्वचा वासकः सैन्धवश्चापि यवक्षारो यवानिका

джӣракадвитайам̣ кр̣ш̣н̣ам̣ суш̣авӣ сурабхирвача̄ ва̄саках̣ саиндхаваш́ча̄пи йавакш̣а̄ро йава̄ника̄

एषां चूर्णं घृते किञ्चिद्भृष्ट्वा खण्डेन मोदकम् कृत्वा खादेद्यथावह्नि योनिरोगाद्विमुच्यते

еш̣а̄м̣ чӯрн̣ам̣ гхр̣те кин̃чидбхр̣ш̣т̣ва̄ кхан̣д̣ена модакам кр̣тва̄ кха̄дедйатха̄вахни йонирога̄двимучйате

मूषकक्वाथसंसिद्धतिलतैलकृतः पिचुः नाशयेद् योनिरोगांस्तान्धृतो योनौ न संशयः

мӯш̣акаква̄тхасам̣сиддхатилатаилакр̣тах̣ пичух̣ на̄ш́айед йонирога̄м̣ста̄ндхр̣то йонау на сам̣ш́айах̣

त्रिफलां द्वौ सहचरौ गुडूचीं सपुनर्नवाम् शुकनासां हरिद्रे द्वे रास्नां मेदां शतावरीम्

трипхала̄м̣ двау сахачарау гуд̣ӯчӣм̣ сапунарнава̄м ш́укана̄са̄м̣ харидре две ра̄сна̄м̣ меда̄м̣ ш́ата̄варӣм

कल्कीकृत्य घृतप्रस्थं पचेत्क्षीरे चतुर्गुणे तत्सिद्धं पाययेन्नारी योनिरोगप्रशान्तये

калкӣкр̣тйа гхр̣тапрастхам̣ пачеткш̣ӣре чатургун̣е татсиддхам̣ па̄йайенна̄рӣ йонирогапраш́а̄нтайе

मञ्जिष्ठा मधुकं कुष्ठं त्रिफला शर्करा बला मेदे पयस्याकाकोल्यौ मूलं चैवाश्वगन्धजम्

ман̃джиш̣т̣ха̄ мадхукам̣ куш̣т̣хам̣ трипхала̄ ш́аркара̄ бала̄ меде пайасйа̄ка̄колйау мӯлам̣ чаива̄ш́вагандхаджам

अजमोदा हरिद्रे द्वे प्रियङ्गुः कटुरोहिणी उत्पलं कुमुदं द्रा क्षा काकोल्यौ चन्दनद्वयम्

аджамода̄ харидре две прийан̇гух̣ кат̣урохин̣ӣ утпалам̣ кумудам̣ дра̄ кш̣а̄ ка̄колйау чанданадвайам

एतेषां कार्षिकैर्भागैर्घृतप्रस्थं विपाचयेत् शतावरीरसं क्षीरं घृताद्देयं चतुर्गुणम्

етеш̣а̄м̣ ка̄рш̣икаирбха̄гаиргхр̣тапрастхам̣ випа̄чайет ш́ата̄варӣрасам̣ кш̣ӣрам̣ гхр̣та̄ддейам̣ чатургун̣ам

सर्पि रेतन्नरः पीत्वा स्त्रीषु नित्यं वृषायते पुत्राञ्जनयते वीरान्मेधाऽढ्यान्प्रियदर्शनान्

сарпи ретаннарах̣ пӣтва̄ стрӣш̣у нитйам̣ вр̣ш̣а̄йате путра̄н̃джанайате вӣра̄нмедха̄'д̣хйа̄нприйадарш́ана̄н

या चैवास्थिरगर्भा स्यात्पुत्रं वा जनयेन्मृतम् अल्पायुषं वा जनयेद्या च कन्यां प्रसूयते

йа̄ чаива̄стхирагарбха̄ сйа̄тпутрам̣ ва̄ джанайенмр̣там алпа̄йуш̣ам̣ ва̄ джанайедйа̄ ча канйа̄м̣ прасӯйате

योनिरोगे रजोदोषे परिस्रावे च शस्यते प्रजावर्धनमायुष्यं सर्वग्रहनिवारणम्

йонироге раджодош̣е парисра̄ве ча ш́асйате праджа̄вардханама̄йуш̣йам̣ сарваграханива̄ран̣ам

नाम्ना फलघृतं ह्येतदश्विभ्यां परिकीर्त्तितम् अनुक्तं लक्ष्मणामूलं क्षिपन्त्यत्र चिकित्सकाः

на̄мна̄ пхалагхр̣там̣ хйетадаш́вибхйа̄м̣ парикӣрттитам ануктам̣ лакш̣ман̣а̄мӯлам̣ кш̣ипантйатра чикитсака̄х̣

जीवद्वत्सैकवर्णाया घृतं तत्र प्रयुज्यते आरण्यगोमयेनैव वह्निज्वाला च दीयते

джӣвадватсаикаварн̣а̄йа̄ гхр̣там̣ татра прайуджйате а̄ран̣йагомайенаива вахниджва̄ла̄ ча дӣйате

गैरिकाम्रास्थिजन्तुघ्नरजन्यञ्जनकट्फलाः पूरयेद्योनिमेतेषां चूर्णैः क्षौद्र्रसमन्वितैः

гаирика̄мра̄стхиджантугхнараджанйан̃джанакат̣пхала̄х̣ пӯрайедйониметеш̣а̄м̣ чӯрн̣аих̣ кш̣аудррасаманвитаих̣

त्रिफलायाः कषायेण सक्षौद्रे ण च सेचयेत् प्रमदा योनिकन्देन व्याधिना परिमुच्यते

трипхала̄йа̄х̣ каш̣а̄йен̣а сакш̣аудре н̣а ча сечайет прамада̄ йоникандена вйа̄дхина̄ паримучйате

तत्र चलितगर्भस्थापने ह्रीवेरादिक्वाथः ह्रीवेरातिविषामुस्तमोचशक्रैश्शृतं जलम् दद्याद् गर्भे प्रचलिते प्रदरे कुक्षिरुज्यपि

татра чалитагарбхастха̄пане хрӣвера̄диква̄тхах̣ хрӣвера̄тивиш̣а̄мустамочаш́акраиш́ш́р̣там̣ джалам дадйа̄д гарбхе прачалите прадаре кукш̣ируджйапи

मधुकं चन्दनो शीरसारिवापद्मपत्रकैः शर्करामधुसंयुक्तैः कषायो गर्भिणीज्वरे

мадхукам̣ чандано ш́ӣраса̄рива̄падмапатракаих̣ ш́аркара̄мадхусам̣йуктаих̣ каш̣а̄йо гарбхин̣ӣджваре

चन्दनं सारिवालोध्रमृद्वीकाशर्कराऽन्वितम् क्वाथं कृत्वा प्रदद्याच्च गर्भिणीज्वरशान्तये पीतं विश्वमजाक्षीरैर्नाशयेद्विषमज्वरम्

чанданам̣ са̄рива̄лодхрамр̣двӣка̄ш́аркара̄'нвитам ква̄тхам̣ кр̣тва̄ прададйа̄чча гарбхин̣ӣджвараш́а̄нтайе пӣтам̣ виш́вамаджа̄кш̣ӣраирна̄ш́айедвиш̣амаджварам

आम्रजम्बूत्वचः क्वाथैर्लेहयेल्लाजशक्तुकम् अनेनालीढमात्रेण गर्भिणी ग्रहणीं जयेत्

а̄мраджамбӯтвачах̣ ква̄тхаирлехайелла̄джаш́актукам анена̄лӣд̣хама̄трен̣а гарбхин̣ӣ грахан̣ӣм̣ джайет

ह्रीबेरारलुरक्तचन्दनबलाधान्याकवत्सादनी मुस्तोशीरयवासपर्पटविषाक्वाथं पिबेद् गर्भिणी नानाव्याधिरुजाऽतिसारगदके रक्तस्रुतौ वा ज्वरे योगोऽय मुनिभिः पुरा निगदितः सूत्यामयेऽप्युत्तमः

хрӣбера̄ралурактачанданабала̄дха̄нйа̄каватса̄данӣ мустош́ӣрайава̄сапарпат̣авиш̣а̄ква̄тхам̣ пибед гарбхин̣ӣ на̄на̄вйа̄дхируджа̄'тиса̄рагадаке рактасрутау ва̄ джваре його'йа мунибхих̣ пура̄ нигадитах̣ сӯтйа̄майе'пйуттамах̣

ग्राम्यधर्माध्व गमनयानायासप्रपीडनैः ज्वरोपवासोत्पतन प्रहाराजीर्णधावनैः

гра̄мйадхарма̄дхва гаманайа̄на̄йа̄сапрапӣд̣анаих̣ джваропава̄сотпатана праха̄ра̄джӣрн̣адха̄ванаих̣

वमनाच्च विरेकाच्च कुन्थनाद् गर्भपातनात् तीक्ष्णक्षारोष्णकटुकतिक्तरूक्षनिषेवणात्

вамана̄чча вирека̄чча кунтхана̄д гарбхапа̄тана̄т тӣкш̣н̣акш̣а̄рош̣н̣акат̣укатиктарӯкш̣аниш̣еван̣а̄т

वेगाभिघाताद्विषमादासनाच्छयनाद्भयात् गर्भे पतति रक्तस्य सशूलं दर्शनं भवेत्

вега̄бхигха̄та̄двиш̣ама̄да̄сана̄ччхайана̄дбхайа̄т гарбхе патати рактасйа саш́ӯлам̣ дарш́анам̣ бхавет

आ चतुर्थात्ततो मासात्प्रस्रवेद् गर्भविद्र वः ततः स्थिरशरीरस्य पातः पञ्चमषष्ठयोः

а̄ чатуртха̄ттато ма̄са̄тпрасравед гарбхавидра вах̣ татах̣ стхираш́арӣрасйа па̄тах̣ пан̃чамаш̣аш̣т̣хайох̣

गर्भोऽभिघात विषमासनपीडनाद्यैः पक्वं द्रुमादिव फलं पतति क्षणेन

гарбхо'бхигха̄та виш̣ама̄санапӣд̣ана̄дйаих̣ паквам̣ друма̄дива пхалам̣ патати кш̣ан̣ена

गुर्विण्या गर्भतो रक्तं स्रवेद्यदि मुहुर्मुहुः तन्निरोधाय सा दुग्धमुत्पलादिशृतं पिबेत्

гурвин̣йа̄ гарбхато рактам̣ сраведйади мухурмухух̣ танниродха̄йа са̄ дугдхамутпала̄диш́р̣там̣ пибет

उत्पलं नीलमारक्तं कह्लारं कुमुदं तथा श्वेताम्भोजञ्च मधुकमुत्पलादिरयं गणः

утпалам̣ нӣлама̄рактам̣ кахла̄рам̣ кумудам̣ татха̄ ш́вета̄мбходжан̃ча мадхукамутпала̄дирайам̣ ган̣ах̣

संशीलितो हरत्येव दाहं तृष्णां हृदामयम् रक्तपित्तञ्च मूर्च्छां च तथा छर्दिमरोचकम्

сам̣ш́ӣлито харатйева да̄хам̣ тр̣ш̣н̣а̄м̣ хр̣да̄майам рактапиттан̃ча мӯрччха̄м̣ ча татха̄ чхардимарочакам

प्रस्रंसमाने गर्भे स्याद्दाहः शूलञ्च पार्श्वयोः पृष्ठरुक्प्रदरानाहौ मूत्रसङ्गश्च जायते

прасрам̣сама̄не гарбхе сйа̄дда̄хах̣ ш́ӯлан̃ча па̄рш́вайох̣ пр̣ш̣т̣харукпрадара̄на̄хау мӯтрасан̇гаш́ча джа̄йате

स्थानात्स्थानान्तरं तस्मिन्प्रयात्यपि च जायते आमपक्वाशयादौ तु क्षोभः पूर्वेऽप्युपद्र वाः

стха̄на̄тстха̄на̄нтарам̣ тасминпрайа̄тйапи ча джа̄йате а̄мапаква̄ш́айа̄дау ту кш̣обхах̣ пӯрве'пйупадра ва̄х̣

स्निग्धशीतक्रियास्तेषु दाहादिषु समाचरेत् कुशकाशोरुबूकाणां मूलैर्गोक्षुरकस्य च

снигдхаш́ӣтакрийа̄стеш̣у да̄ха̄диш̣у сама̄чарет куш́ака̄ш́орубӯка̄н̣а̄м̣ мӯлаиргокш̣уракасйа ча

शृतं दुग्धं सितायुक्तं गर्भिण्याः शूलहृत्परम् श्वदंष्ट्रामधुकक्षुद्रा ऽम्लानैः सिद्धं पयः पिबेत् शर्करामधुसंयुक्तं गर्भिणीवेदनापहम्

ш́р̣там̣ дугдхам̣ сита̄йуктам̣ гарбхин̣йа̄х̣ ш́ӯлахр̣тпарам ш́вадам̣ш̣т̣ра̄мадхукакш̣удра̄ 'мла̄наих̣ сиддхам̣ пайах̣ пибет ш́аркара̄мадхусам̣йуктам̣ гарбхин̣ӣведана̄пахам

मृत्कोष्ठागारिकागेहसम्भवा नवमल्लिका समङ्गा धातकीपुष्पं गैरिकं च रसाञ्जनम्

мр̣ткош̣т̣ха̄га̄рика̄гехасамбхава̄ навамаллика̄ саман̇га̄ дха̄такӣпуш̣пам̣ гаирикам̣ ча раса̄н̃джанам

तथा सर्जरसश्चैतान्यथालाभं विचूर्णयेत् तच्चूर्णं मधुना लिह्याद् गर्भपातप्रशान्तये

татха̄ сарджарасаш́чаита̄нйатха̄ла̄бхам̣ вичӯрн̣айет таччӯрн̣ам̣ мадхуна̄ лихйа̄д гарбхапа̄тапраш́а̄нтайе

कशेरूत्पलशृङ्गाटकल्कं वा पयसा पिबेत् पक्वं वचारसोनाभ्यां हिङ्गुसौवर्चलान्वितम् आनाहे तु पिबेद् दुग्धं गुर्विणी सुखिनी भवेत्

каш́ерӯтпалаш́р̣н̇га̄т̣акалкам̣ ва̄ пайаса̄ пибет паквам̣ вача̄расона̄бхйа̄м̣ хин̇гусауварчала̄нвитам а̄на̄хе ту пибед дугдхам̣ гурвин̣ӣ сукхинӣ бхавет

तृणपञ्चकमूलानां कल्केन विपचेत्पयः तत्पयो गर्भिणी पीत्वा मूत्रसङ्गाद्विमुच्यते

тр̣н̣апан̃чакамӯла̄на̄м̣ калкена випачетпайах̣ татпайо гарбхин̣ӣ пӣтва̄ мӯтрасан̇га̄двимучйате

शालीक्षुकुशकाशैः स्याच्छरेण तृणपञ्चकम् एषां मूलं तृषादाहपित्तासृङ्मूत्रसङ्गहृत्

ш́а̄лӣкш̣укуш́ака̄ш́аих̣ сйа̄ччхарен̣а тр̣н̣апан̃чакам еш̣а̄м̣ мӯлам̣ тр̣ш̣а̄да̄хапитта̄ср̣н̇мӯтрасан̇гахр̣т

मधुकं शाकबीजं च पयस्या सुरदारु च अश्मन्तकस्तिलाः कृष्णस्ताम्रवल्ली शतावरी

мадхукам̣ ш́а̄кабӣджам̣ ча пайасйа̄ сурада̄ру ча аш́мантакастила̄х̣ кр̣ш̣н̣аста̄мраваллӣ ш́ата̄варӣ

वृक्षादनी पयस्या च प्रियङ्गूत्पलसारिवाः अनन्ता सारिवा रास्ना पद्मा मधुकमेव च

вр̣кш̣а̄данӣ пайасйа̄ ча прийан̇гӯтпаласа̄рива̄х̣ ананта̄ са̄рива̄ ра̄сна̄ падма̄ мадхукамева ча

बृहत्यौ काश्मरी चापि क्षीरिशुङ्गास्त्वचो घृतम् पृश्निपर्णी वचा शिग्रुः श्वदंष्ट्रा मधुपर्णिका

бр̣хатйау ка̄ш́марӣ ча̄пи кш̣ӣриш́ун̇га̄ствачо гхр̣там пр̣ш́нипарн̣ӣ вача̄ ш́игрух̣ ш́вадам̣ш̣т̣ра̄ мадхупарн̣ика̄

शृङ्गाटकं विषं द्रा क्षा कशेरु मधुकं सिता वत्सैते सप्त योगाः स्युरर्द्धश्लोकसमापनाः

ш́р̣н̇га̄т̣акам̣ виш̣ам̣ дра̄ кш̣а̄ каш́еру мадхукам̣ сита̄ ватсаите сапта йога̄х̣ сйурарддхаш́локасама̄пана̄х̣

यथासंख्यं प्रयोक्तव्या गर्भस्रावे पयोयुता एवं गर्भो न पतति गर्भशूलञ्च शाम्यति

йатха̄сам̣кхйам̣ прайоктавйа̄ гарбхасра̄ве пайойута̄ евам̣ гарбхо на патати гарбхаш́ӯлан̃ча ш́а̄мйати

कपित्थबृहतीबिल्वपटोलेक्षुनिदिग्धिकाः मूलानि क्षीरसिद्धानि दापयेद्भिषगष्टमे

капиттхабр̣хатӣбилвапат̣олекш̣унидигдхика̄х̣ мӯла̄ни кш̣ӣрасиддха̄ни да̄пайедбхиш̣агаш̣т̣аме

नवमे मधुकानन्तापयस्यासारिवा पिबेत्

наваме мадхука̄нанта̄пайасйа̄са̄рива̄ пибет

क्षीरं शुण्ठीपयस्याभ्यां सिद्धं स्याद्दशमे हितम् सक्षीरं वा हिता शुण्ठी मधुकं सुरदारु च

кш̣ӣрам̣ ш́ун̣т̣хӣпайасйа̄бхйа̄м̣ сиддхам̣ сйа̄ддаш́аме хитам сакш̣ӣрам̣ ва̄ хита̄ ш́ун̣т̣хӣ мадхукам̣ сурада̄ру ча

क्षीरिकामुत्पलं दुग्धं समङ्गामूलकं शिवाम् पिबेदेकादशे मासि गर्भिणीशूलशान्तये

кш̣ӣрика̄мутпалам̣ дугдхам̣ саман̇га̄мӯлакам̣ ш́ива̄м пибедека̄даш́е ма̄си гарбхин̣ӣш́ӯлаш́а̄нтайе

सिता विदारी काकोली क्षीरी चैव मृणालिका गर्भिणी द्वादशे मासि पिबेच्छूलघ्नमौषधम्

сита̄ вида̄рӣ ка̄колӣ кш̣ӣрӣ чаива мр̣н̣а̄лика̄ гарбхин̣ӣ два̄даш́е ма̄си пибеччхӯлагхнамауш̣адхам

एवमाप्यायते गर्भस्तीव्रा रूक् चोपशाम्यति

евама̄пйа̄йате гарбхастӣвра̄ рӯк чопаш́а̄мйати

गर्भो वातेन संशुष्को नोदरं पूरयेद्यदि सा बृंहणीयैः संसिद्धं दुग्धं मांसरसं पिबेत्

гарбхо ва̄тена сам̣ш́уш̣ко нодарам̣ пӯрайедйади са̄ бр̣м̣хан̣ӣйаих̣ сам̣сиддхам̣ дугдхам̣ ма̄м̣сарасам̣ пибет

शुष्कार्त्तवमजाताङ्गं संशुष्कं मरुताऽदितम् त्यक्तं जीवेन तत्तस्मात्कठिनं चावतिष्ठते

ш́уш̣ка̄рттавамаджа̄та̄н̇гам̣ сам̣ш́уш̣кам̣ марута̄'дитам тйактам̣ джӣвена таттасма̄ткат̣хинам̣ ча̄ватиш̣т̣хате

शुक्रार्त्तवार्दको वायुरुदराध्मानकृद् भवेत् कदाचिच्चेत्तदाऽध्मानं स्वयमेव प्रशाम्यति

ш́укра̄рттава̄рдако ва̄йурудара̄дхма̄накр̣д бхавет када̄чиччеттада̄'дхма̄нам̣ свайамева праш́а̄мйати

नैगमेयेन गर्भोऽय हृतो लोकध्वनिस्तदा स एवाल्पप्रवृत्त्या चेल्लघुर्भूत्वाऽवतिष्ठते

наигамейена гарбхо'йа хр̣то локадхванистада̄ са ева̄лпаправр̣ттйа̄ челлагхурбхӯтва̄'ватиш̣т̣хате

100

नवमे दशमे मासि नारी गर्भं प्रसूयते एकादशे द्वादशे वा ततोऽन्यत्र विकारतः

наваме даш́аме ма̄си на̄рӣ гарбхам̣ прасӯйате ека̄даш́е два̄даш́е ва̄ тато'нйатра вика̄ратах̣

101

वातेन गर्भसङ्कोचात्प्रसूतिसमयेऽपि या गर्भं न जनयेन्नारी तस्याः शृणु चिकित्सितम्

ва̄тена гарбхасан̇коча̄тпрасӯтисамайе'пи йа̄ гарбхам̣ на джанайенна̄рӣ тасйа̄х̣ ш́р̣н̣у чикитситам

102

कुट्टयेन्मुशलेनैषा कृत्वा धान्यमुलूखले विषमं चासनं यानं सेवेत प्रसवार्थिनी

кут̣т̣айенмуш́аленаиш̣а̄ кр̣тва̄ дха̄нйамулӯкхале виш̣амам̣ ча̄санам̣ йа̄нам̣ севета прасава̄ртхинӣ

103

प्रसवस्य विलम्बे तु धूपयेदभितो भगम् कृष्णसर्पस्य निर्मोकैस्तथा पिण्डीतकेन वा

прасавасйа виламбе ту дхӯпайедабхито бхагам кр̣ш̣н̣асарпасйа нирмокаистатха̄ пин̣д̣ӣтакена ва̄

104

तन्तुना लाङ्गलीमूलं बध्नीयाद्धस्तपादयोः सुवर्चलां विशल्यां वा धारयेदाशु सूयते

тантуна̄ ла̄н̇галӣмӯлам̣ бадхнӣйа̄ддхастапа̄дайох̣ суварчала̄м̣ виш́алйа̄м̣ ва̄ дха̄райеда̄ш́у сӯйате

105

करङ्कीभूतगोमूर्द्धा सूतिकाभवनोपरि स्थापितस्तत्क्षणान्नार्याः सुखं प्रसवकारकः

каран̇кӣбхӯтагомӯрддха̄ сӯтика̄бхаванопари стха̄питастаткш̣ан̣а̄нна̄рйа̄х̣ сукхам̣ прасавака̄раках̣

106

पोतकामूलकल्केन तिलतैलयुतेन च योनेरभ्यन्तरं लिप्त्वा सुखं नारी प्रसूयते

потака̄мӯлакалкена тилатаилайутена ча йонерабхйантарам̣ липтва̄ сукхам̣ на̄рӣ прасӯйате

107

कृष्णा वचा चापि जलेन पिष्टा सैरण्डतैला खलु नाभिलेपात् सुखं प्रसूतिं कुरुतेऽङ्गनानां निपीडितानां बहुभिः प्रमादैः

кр̣ш̣н̣а̄ вача̄ ча̄пи джалена пиш̣т̣а̄ саиран̣д̣атаила̄ кхалу на̄бхилепа̄т сукхам̣ прасӯтим̣ куруте'н̇гана̄на̄м̣ нипӣд̣ита̄на̄м̣ бахубхих̣ прама̄даих̣

108

मातुलुङ्गस्य मूलं तु मधुकेन युतं तथा घृतेन सहितं पीत्वा सुखं नारी प्रसूयते

ма̄тулун̇гасйа мӯлам̣ ту мадхукена йутам̣ татха̄ гхр̣тена сахитам̣ пӣтва̄ сукхам̣ на̄рӣ прасӯйате

109

इक्षोरुत्तरमूलं निजतनुमानेन तन्तुना बद्ध्वा कटिविषये गर्भवती सुखेन सूतेऽविलम्बेन

икш̣оруттарамӯлам̣ ниджатанума̄нена тантуна̄ баддхва̄ кат̣ивиш̣айе гарбхаватӣ сукхена сӯте'виламбена

110

तालस्य चोत्तरं मूलं स्वप्रमाणेन तन्तुना बद्ध्वा कट्यान्तु नियतं सुखं नारी प्रसूयते

та̄ласйа чоттарам̣ мӯлам̣ свапрама̄н̣ена тантуна̄ баддхва̄ кат̣йа̄нту нийатам̣ сукхам̣ на̄рӣ прасӯйате

111

मूढः करोति पवनः खलु मूढगर्भशूलञ्च योनिजठरादिषु मूत्रसङ्गम् भुग्नोऽनिलेन विगुणेन ततः स गर्भः संख्यामतीत्य बहुधा समुपैति योनिम्

мӯд̣хах̣ кароти паванах̣ кхалу мӯд̣хагарбхаш́ӯлан̃ча йониджат̣хара̄диш̣у мӯтрасан̇гам бхугно'нилена вигун̣ена татах̣ са гарбхах̣ сам̣кхйа̄матӣтйа бахудха̄ самупаити йоним

112

संकीलकः प्रतिखुरः परिघोऽथ बीजस्तेषूर्ध्वबाहुचरणैः शिरसा च योनौ सङ्गी च यो भवति कीलकवत्स कीलो दृश्यैः खुरैः प्रतिखुरः स हि कायसङ्गी

сам̣кӣлаках̣ пратикхурах̣ паригхо'тха бӣджастеш̣ӯрдхваба̄хучаран̣аих̣ ш́ираса̄ ча йонау сан̇гӣ ча йо бхавати кӣлакаватса кӣло др̣ш́йаих̣ кхураих̣ пратикхурах̣ са хи ка̄йасан̇гӣ

113

द्वारं निरुद्ध्य् शिरसा जठरेण कश्चित् कश्चिच्छरीरपरिवर्त्तितकुब्जकायः एकेन कश्चिदपरस्तु भुजद्वयेन तिर्यग्गतो भवति कश्चिदवाङ्मुखोऽन्य पार्श्वापवृत्तगतिरेति तथैव कश्चिदित्यष्टधा भवति गर्भगतिः प्रसूतौ

два̄рам̣ нируддхй ш́ираса̄ джат̣харен̣а каш́чит каш́чиччхарӣрапариварттитакубджака̄йах̣ екена каш́чидапарасту бхуджадвайена тирйаггато бхавати каш́чидава̄н̇мукхо'нйа па̄рш́ва̄павр̣ттагатирети татхаива каш́чидитйаш̣т̣адха̄ бхавати гарбхагатих̣ прасӯтау

114

अपविद्धशिरा या तु शीताङ्गी निरपत्रपा नीलोद्गतशिरा हन्ति सा गर्भं स च तां तथा

апавиддхаш́ира̄ йа̄ ту ш́ӣта̄н̇гӣ нирапатрапа̄ нӣлодгаташ́ира̄ ханти са̄ гарбхам̣ са ча та̄м̣ татха̄

115

गर्भास्पन्दनमावीनां प्रणाशः श्यावपाण्डुता भवेदुच्छ्वासपूतित्वं शूलं चान्तर्मृते शिशो

гарбха̄спанданама̄вӣна̄м̣ пран̣а̄ш́ах̣ ш́йа̄вапа̄н̣д̣ута̄ бхаведуччхва̄сапӯтитвам̣ ш́ӯлам̣ ча̄нтармр̣те ш́иш́о

116

मानसागन्तुभिर्मातुरुपतापैः प्रपीडितः गर्भो व्यापद्यते कुक्षौ व्याधिभिश्च प्रपीडितः

ма̄наса̄гантубхирма̄турупата̄паих̣ прапӣд̣итах̣ гарбхо вйа̄падйате кукш̣ау вйа̄дхибхиш́ча прапӣд̣итах̣

117

योनिसंवरणं सङ्गः कुक्षौ मक्कल्ल एव च हन्युः स्त्रियं मूढगर्भो यथोक्ताश्चाप्युपद्र वाः

йонисам̣варан̣ам̣ сан̇гах̣ кукш̣ау маккалла ева ча ханйух̣ стрийам̣ мӯд̣хагарбхо йатхокта̄ш́ча̄пйупадра ва̄х̣

118

याभिः सङ्कटकालेऽपि बह्व्यो नार्यः प्रसाविताः सम्यग्लब्धं यशस्तास्तु नार्यः कुर्युरिमां क्रियाम्

йа̄бхих̣ сан̇кат̣ака̄ле'пи бахвйо на̄рйах̣ праса̄вита̄х̣ самйаглабдхам̣ йаш́аста̄сту на̄рйах̣ курйурима̄м̣ крийа̄м

119

गर्भे जीवति मूढे तु गर्भं यत्नेन निर्हरेत् हस्तेन सर्पिषाऽक्तेन योनेरन्तर्गतेन सा

гарбхе джӣвати мӯд̣хе ту гарбхам̣ йатнена нирхарет хастена сарпиш̣а̄'ктена йонерантаргатена са̄

120

मृते तु गर्भे गर्भिण्या योनौ शस्त्रं प्रवेशयेत् शस्त्रशास्त्रार्थविदुषी लघुहस्ता भयोज्झिता

мр̣те ту гарбхе гарбхин̣йа̄ йонау ш́астрам̣ правеш́айет ш́астраш́а̄стра̄ртхавидуш̣ӣ лагхухаста̄ бхайоджджхита̄

121

सचेतनं तु शस्त्रेण न कथञ्चन दारयेत् स दीर्यमाणो जननीमात्मानं चापि मारयेत्

сачетанам̣ ту ш́астрен̣а на катхан̃чана да̄райет са дӣрйама̄н̣о джананӣма̄тма̄нам̣ ча̄пи ма̄райет

122

नोपेक्षेत मृतं गर्भं मुहूर्त्तमपि पण्डितः तदाशु जननीं हन्ति प्रभूतान्नं यथा पशुम्

нопекш̣ета мр̣там̣ гарбхам̣ мухӯрттамапи пан̣д̣итах̣ тада̄ш́у джананӣм̣ ханти прабхӯта̄ннам̣ йатха̄ паш́ум

123

यद्यदङ्गं हि गर्भस्य योनौ सक्तं तु तद्भिषक् सम्यग्विनिर्हरेच्छित्वा रक्षेन्नारीं प्रयत्नतः

йадйадан̇гам̣ хи гарбхасйа йонау сактам̣ ту тадбхиш̣ак самйагвинирхареччхитва̄ ракш̣енна̄рӣм̣ прайатнатах̣

124

एवं निर्हृतशल्यां तां सिञ्चेदुष्णेन वारिणा ततोऽभ्यक्तशरीरायां योनौ स्नेहं विधारयेत्

евам̣ нирхр̣таш́алйа̄м̣ та̄м̣ син̃чедуш̣н̣ена ва̄рин̣а̄ тато'бхйакташ́арӣра̄йа̄м̣ йонау снехам̣ видха̄райет

125

एवं मृद्वी भवेद्योनिस्तच्छूलं चोपशाम्यति

евам̣ мр̣двӣ бхаведйонистаччхӯлам̣ чопаш́а̄мйати

126

तुम्बीपत्रं तथा लोध्रं समभागं सुपेषयेत् तेन लेपो भगे कार्यः शीघ्रंस्याद्योनिरक्षता

тумбӣпатрам̣ татха̄ лодхрам̣ самабха̄гам̣ супеш̣айет тена лепо бхаге ка̄рйах̣ ш́ӣгхрам̣сйа̄дйониракш̣ата̄

127

पलाशोदुम्बरफलं तिलतैलसमन्वितम् योनौ विलिप्तं मधुना गाढीकरणमुत्तमम्

пала̄ш́одумбарапхалам̣ тилатаиласаманвитам йонау вилиптам̣ мадхуна̄ га̄д̣хӣкаран̣амуттамам

128

प्रसूता वनिता वृद्धकुक्षिह्रासाय सम्पिबेत् प्रातर्मथितसंमिश्रां त्रिसप्ताहात्कणाजटाम्

прасӯта̄ ванита̄ вр̣ддхакукш̣ихра̄са̄йа сампибет пра̄тарматхитасам̣миш́ра̄м̣ трисапта̄ха̄ткан̣а̄джат̣а̄м

129

प्रसूताया न पतिता जठरादपरा यदि तदा सा कुरुते शूलमाध्मानं वह्निमन्दताम्

прасӯта̄йа̄ на патита̄ джат̣хара̄дапара̄ йади тада̄ са̄ куруте ш́ӯлама̄дхма̄нам̣ вахнимандата̄м

130

केशवेष्टितयाऽङ्गुल्या तस्याः कण्ठं प्रघर्षयेत् निर्मोककटुकाऽलाबू कृतबन्धनसर्षपः चूर्णितैः कटुतैलाक्तैर्धूपयेदभितो भगम्

кеш́авеш̣т̣итайа̄'н̇гулйа̄ тасйа̄х̣ кан̣т̣хам̣ прагхарш̣айет нирмокакат̣ука̄'ла̄бӯ кр̣табандханасарш̣апах̣ чӯрн̣итаих̣ кат̣утаила̄ктаирдхӯпайедабхито бхагам

131

लाङ्गलीमूलकल्केन पाणिपादतलानि हि

ла̄н̇галӣмӯлакалкена па̄н̣ипа̄датала̄ни хи

132

प्रलिम्पेत्सूतिका योषिदपरापातनाय वै हस्तं छिन्ननखं स्निग्धं सूतायोनौ शनैः क्षिपेत्

пралимпетсӯтика̄ йош̣идапара̄па̄тана̄йа ваи хастам̣ чхиннанакхам̣ снигдхам̣ сӯта̄йонау ш́анаих̣ кш̣ипет

133

अपरां तेन हस्तेन जनयित्री विनिर्हरेत् एवं निर्हृतशल्यां तां सिञ्चेदुष्णेन वारिणा ततोऽभ्यक्तशरीराया योनौ स्नेहं निधापयेत्

апара̄м̣ тена хастена джанайитрӣ винирхарет евам̣ нирхр̣таш́алйа̄м̣ та̄м̣ син̃чедуш̣н̣ена ва̄рин̣а̄ тато'бхйакташ́арӣра̄йа̄ йонау снехам̣ нидха̄пайет

134

वनितायाः प्रसूताया वातो रूक्षेण वर्द्धितः तीक्ष्णोष्णशोषितं रक्तं रुद्ध्वा ग्रन्थिं करोति हि

ванита̄йа̄х̣ прасӯта̄йа̄ ва̄то рӯкш̣ен̣а варддхитах̣ тӣкш̣н̣ош̣н̣аш́ош̣итам̣ рактам̣ руддхва̄ грантхим̣ кароти хи

135

नाभ्यधः पार्श्वयोर्वस्तौ वस्तिमूर्द्धनि चापि वा ततश्च नाभौ वस्तौ च भवेच्छूलं तथोदरे

на̄бхйадхах̣ па̄рш́вайорвастау вастимӯрддхани ча̄пи ва̄ таташ́ча на̄бхау вастау ча бхавеччхӯлам̣ татходаре

136

भवेत्पक्वाशयाध्मानं मूत्रसङ्गश्च जायते एतद्भिषग्भिरुदितं मक्कल्लामयलक्षणम्

бхаветпаква̄ш́айа̄дхма̄нам̣ мӯтрасан̇гаш́ча джа̄йате етадбхиш̣агбхирудитам̣ маккалла̄майалакш̣ан̣ам

137

सुचूर्णितं यवक्षारं पिबेत्कोष्णेन वारिणा सर्पिषा वा पिबेन्नारी मक्कल्लस्य निवृत्तये

сучӯрн̣итам̣ йавакш̣а̄рам̣ пибеткош̣н̣ена ва̄рин̣а̄ сарпиш̣а̄ ва̄ пибенна̄рӣ маккалласйа нивр̣ттайе

138

पिप्पली पिप्पलीमूलं मरिचं गजपिप्पली नागरं चित्रकं चव्यं रेणुकैलाऽजमोदिकाः

пиппалӣ пиппалӣмӯлам̣ маричам̣ гаджапиппалӣ на̄гарам̣ читракам̣ чавйам̣ рен̣укаила̄'джамодика̄х̣

139

सर्षपो हिङ्गु भार्गी च पाठेन्द्र यवजीरकाः महानिम्बश्च मूर्वा च विषा तिक्ता विडङ्गकम्

сарш̣апо хин̇гу бха̄ргӣ ча па̄т̣хендра йаваджӣрака̄х̣ маха̄нимбаш́ча мӯрва̄ ча виш̣а̄ тикта̄ вид̣ан̇гакам

140

पिप्पल्यादिर्गणो ह्येष कफमारुतनाशनः क्वाथमेषां पिबेन्नारी लवणेन समन्वितम्

пиппалйа̄дирган̣о хйеш̣а капхама̄рутана̄ш́анах̣ ква̄тхамеш̣а̄м̣ пибенна̄рӣ лаван̣ена саманвитам

141

गुल्मशूलज्वरहरं दीपनञ्चामपाचनम् मक्कल्लशूलगुल्मघ्नं कफानिलहरं परम्

гулмаш́ӯладжварахарам̣ дӣпанан̃ча̄мапа̄чанам маккаллаш́ӯлагулмагхнам̣ капха̄нилахарам̣ парам

142

त्रिकटुकचातुर्जातककुस्तुम्बुरुचूर्णसंयुक्तम् खादेद् गुडं पुराणं नित्यं मक्कल्लदलनाय

трикат̣укача̄турджа̄такакустумбуручӯрн̣асам̣йуктам кха̄дед гуд̣ам̣ пура̄н̣ам̣ нитйам̣ маккалладалана̄йа

143

प्रसूता युक्तमाहारं विहारं च समाचरेत् व्यायामं मैथुनं क्रोधं शीतसेवाञ्च वर्जयेत्

прасӯта̄ йуктама̄ха̄рам̣ виха̄рам̣ ча сама̄чарет вйа̄йа̄мам̣ маитхунам̣ кродхам̣ ш́ӣтасева̄н̃ча варджайет

144

मिथ्याचारात्सूतिकाया यो व्याधिरुपजायते स कृच्छ्रसाध्योऽसाध्यो वा भवेत्तत्पथ्यमाचरेत्

митхйа̄ча̄ра̄тсӯтика̄йа̄ йо вйа̄дхирупаджа̄йате са кр̣ччхраса̄дхйо'са̄дхйо ва̄ бхаветтатпатхйама̄чарет

145

मिथ्योपचारात्संक्लेशाद्विषमाजीर्णभोजनात् सूतिकायास्तु ये रोगा जायन्ते दारुणाश्च ते

митхйопача̄ра̄тсам̣клеш́а̄двиш̣ама̄джӣрн̣абходжана̄т сӯтика̄йа̄сту йе рога̄ джа̄йанте да̄рун̣а̄ш́ча те

146

अङ्गमर्दो ज्वरः कासः पिपासा गुरुगात्रता शोथः शूलातिसारौ च सूतिकारोगलक्षणम्

ан̇гамардо джварах̣ ка̄сах̣ пипа̄са̄ гуруга̄трата̄ ш́отхах̣ ш́ӯла̄тиса̄рау ча сӯтика̄рогалакш̣ан̣ам

147

ज्वरातीसारशोथाश्च शूलानाहबलक्षयाः तन्द्रा ऽरुचिप्रसेकाद्या वातश्लेष्मसमुद्भवाः १५९ कृच्छ्रसाध्या हि ते रोगाः क्षीणमांसबलाश्रिताः ते सर्वे सूतिकानाम्ना रोगास्ते चाप्युपद्र वाः

джвара̄тӣса̄раш́отха̄ш́ча ш́ӯла̄на̄хабалакш̣айа̄х̣ тандра̄ 'ручипрасека̄дйа̄ ва̄таш́леш̣масамудбхава̄х̣ кр̣ччхраса̄дхйа̄ хи те рога̄х̣ кш̣ӣн̣ама̄м̣сабала̄ш́рита̄х̣ те сарве сӯтика̄на̄мна̄ рога̄сте ча̄пйупадра ва̄х̣

148

सूतिकारोगशान्त्यर्थं कुर्याद्वातहरीं क्रियाम् दशमूलकृतं क्वाथं कोष्णं दद्याद् घृतान्वितम्

сӯтика̄рогаш́а̄нтйартхам̣ курйа̄два̄тахарӣм̣ крийа̄м даш́амӯлакр̣там̣ ква̄тхам̣ кош̣н̣ам̣ дадйа̄д гхр̣та̄нвитам

149

अमृतानागरसहचरभद्रो त्कटपञ्चमूलकं जलदम् शृतशीतं मधुयुक्तं शमयत्यचिरेण सूतिकाऽतङ्कम्

амр̣та̄на̄гарасахачарабхадро ткат̣апан̃чамӯлакам̣ джаладам ш́р̣таш́ӣтам̣ мадхуйуктам̣ ш́амайатйачирен̣а сӯтика̄'тан̇кам

150

देवदारु वचा कुष्ठं पिप्पली विश्वभेषजम् भूनिम्बः कट्फलं मुस्तं तिक्ता धान्यहरीतकी

девада̄ру вача̄ куш̣т̣хам̣ пиппалӣ виш́вабхеш̣аджам бхӯнимбах̣ кат̣пхалам̣ мустам̣ тикта̄ дха̄нйахарӣтакӣ

151

गजकृष्णा सदुःस्पर्शा गोक्षुरुर्धन्वयासकः बृहत्यतिविषा छिन्ना कर्कटः कृष्णजीरकः

гаджакр̣ш̣н̣а̄ садух̣спарш́а̄ гокш̣урурдханвайа̄саках̣ бр̣хатйативиш̣а̄ чхинна̄ каркат̣ах̣ кр̣ш̣н̣аджӣраках̣

152

समभागान्वितैरेतैः सिन्धुरामठसंयुतम् क्वाथमष्टावशेषं तु प्रसूतां पाययेत् स्त्रियम्

самабха̄га̄нвитаиретаих̣ синдхура̄мат̣хасам̣йутам ква̄тхамаш̣т̣а̄ваш́еш̣ам̣ ту прасӯта̄м̣ па̄йайет стрийам

153

शूलकासज्वरश्वासमूर्च्छाकम्पशिरोऽत्तिभिः युक्तं प्रलापतृड्दाहतन्द्रा ऽतीसारवान्तिभिः

ш́ӯлака̄саджвараш́ва̄самӯрччха̄кампаш́иро'ттибхих̣ йуктам̣ прала̄патр̣д̣да̄хатандра̄ 'тӣса̄рава̄нтибхих̣

154

निहन्ति सूतिकारोगं वातपित्तकफोद्भवम् कषायो देवदार्वादिः सूतायाः परमौषधम्

ниханти сӯтика̄рогам̣ ва̄тапиттакапходбхавам каш̣а̄йо девада̄рва̄дих̣ сӯта̄йа̄х̣ парамауш̣адхам

155

जीरकं स्थूलजीरश्च शतपुष्पाद्वयं तथा यवानी चाजमोदा च धान्यकं मेथिकाऽपि च

джӣракам̣ стхӯладжӣраш́ча ш́атапуш̣па̄двайам̣ татха̄ йава̄нӣ ча̄джамода̄ ча дха̄нйакам̣ метхика̄'пи ча

156

शुण्ठी कृष्णा कणामूलं चित्रकं हपुषाऽपि च बदरी गजचूर्णञ्च कुष्ठं कम्पिल्लकं तथा

ш́ун̣т̣хӣ кр̣ш̣н̣а̄ кан̣а̄мӯлам̣ читракам̣ хапуш̣а̄'пи ча бадарӣ гаджачӯрн̣ан̃ча куш̣т̣хам̣ кампиллакам̣ татха̄

157

एतानि पलमात्राणि गुडं पलशतं मतम् क्षीरप्रस्थद्वयं दद्यात्सर्पिषः कुडवं तथा

ета̄ни палама̄тра̄н̣и гуд̣ам̣ палаш́атам̣ матам кш̣ӣрапрастхадвайам̣ дадйа̄тсарпиш̣ах̣ куд̣авам̣ татха̄

158

पञ्चजीरकपाकोऽय प्रसूतानां प्रशान्तये युज्यते सूतिकारोगे योनिरोगे ज्वरे क्षये

пан̃чаджӣракапа̄ко'йа прасӯта̄на̄м̣ праш́а̄нтайе йуджйате сӯтика̄роге йонироге джваре кш̣айе

159

कासे श्वासे पाण्डुरोगे कार्श्ये वातामयेषु च

ка̄се ш́ва̄се па̄н̣д̣уроге ка̄рш́йе ва̄та̄майеш̣у ча

160

आज्यं स्यात्पलयुग्ममत्र पयसः प्रस्थद्वयं खण्डतः पञ्चाशत्पलमत्र चूर्णितमथो प्रक्षिप्यते नागरम् प्रस्थार्धं गुडवद्विपाच्य विधिना मुष्टित्रयं धान्यका न्मिश्याः पञ्चपलं पलं कृमिरिपोः साजाजिजीरादपि

а̄джйам̣ сйа̄тпалайугмаматра пайасах̣ прастхадвайам̣ кхан̣д̣атах̣ пан̃ча̄ш́атпаламатра чӯрн̣итаматхо пракш̣ипйате на̄гарам прастха̄рдхам̣ гуд̣авадвипа̄чйа видхина̄ муш̣т̣итрайам̣ дха̄нйака̄ нмиш́йа̄х̣ пан̃чапалам̣ палам̣ кр̣мирипох̣ са̄джа̄джиджӣра̄дапи

161

व्योषाम्भोददलोरगेन्द्र सुमनस्त्वग्द्रा विडीनां पलं पक्वं नागरखण्डसंज्ञकमिदं तत्सूतिकारोगहृत् तृटछर्दिज्वरदाहशोषशमनं सश्वासकासापहं प्लीहव्याधिविनाशनं कृमिहरं मन्दाग्निसन्दीपनम्

вйош̣а̄мбходадалорагендра суманаствагдра̄ вид̣ӣна̄м̣ палам̣ паквам̣ на̄гаракхан̣д̣асам̣джн̃акамидам̣ татсӯтика̄рогахр̣т тр̣т̣ачхардиджварада̄хаш́ош̣аш́аманам̣ саш́ва̄сака̄са̄пахам̣ плӣхавйа̄дхивина̄ш́анам̣ кр̣михарам̣ манда̄гнисандӣпанам

162

सर्वशः परिशुद्धा स्यात्स्निग्धपथ्याल्पभोजना स्वेदाभ्यङ्गपरा नित्यं भवेन्मासमतन्द्रि ता

сарваш́ах̣ париш́уддха̄ сйа̄тснигдхапатхйа̄лпабходжана̄ сведа̄бхйан̇гапара̄ нитйам̣ бхавенма̄саматандри та̄

163

सक्षीरौ वाऽप्यदुग्धौ वा दोषः प्राप्य स्तनौ स्त्रियाः रक्तं मांसञ्च संदूष्य स्तनरोगाय कल्पते धमन्यः संवृतद्वाराः कन्यानां स्तनसंश्रिताः दोषाविसरणास्तासां न भवन्ति स्तनामयाः

сакш̣ӣрау ва̄'пйадугдхау ва̄ дош̣ах̣ пра̄пйа станау стрийа̄х̣ рактам̣ ма̄м̣сан̃ча сам̣дӯш̣йа станарога̄йа калпате дхаманйах̣ сам̣вр̣тадва̄ра̄х̣ канйа̄на̄м̣ станасам̣ш́рита̄х̣ дош̣а̄висаран̣а̄ста̄са̄м̣ на бхаванти стана̄майа̄х̣

164

तासामेव प्रसूतानां गर्भिणीनाञ्च ताः पुनः स्वभावादेव विवृता जायन्ते संस्रवन्त्यतः

та̄са̄мева прасӯта̄на̄м̣ гарбхин̣ӣна̄н̃ча та̄х̣ пунах̣ свабха̄ва̄дева вивр̣та̄ джа̄йанте сам̣сравантйатах̣

165

पञ्चानामपि तेषां तु हित्वा शोणितविद्र धिम् लक्षणानि समानानि ब्राह्यविद्र धिलक्षणैः

пан̃ча̄на̄мапи теш̣а̄м̣ ту хитва̄ ш́он̣итавидра дхим лакш̣ан̣а̄ни сама̄на̄ни бра̄хйавидра дхилакш̣ан̣аих̣

166

शोथं स्तनोत्थितमवेक्ष्य भिषग्विदध्याद्यद्विद्र धावभिहितं बहुधा विधानम् आमे विदाहिनि तथैव च तस्य पाके यस्याः स्तनौ सततमेव च निग्रहात् तौ

ш́отхам̣ станоттхитамавекш̣йа бхиш̣агвидадхйа̄дйадвидра дха̄вабхихитам̣ бахудха̄ видха̄нам а̄ме вида̄хини татхаива ча тасйа па̄ке йасйа̄х̣ станау сататамева ча ниграха̄т тау

167

पित्तघ्नानि तु शीतानि द्र व्याण्यत्र प्रयोजयेत् जलौकोभिर्हरेद्र क्तं न स्तनावुपनाहयेत्

питтагхна̄ни ту ш́ӣта̄ни дра вйа̄н̣йатра прайоджайет джалаукобхирхаредра ктам̣ на стана̄вупана̄хайет

168

लेपो विशालामूलेन हन्ति पीडां स्तनोत्थिताम् निशाकनककल्काभ्यां लेपः प्रोक्तः स्तनार्त्तिहा

лепо виш́а̄ла̄мӯлена ханти пӣд̣а̄м̣ станоттхита̄м ниш́а̄канакакалка̄бхйа̄м̣ лепах̣ проктах̣ стана̄рттиха̄

169

लेपो निहन्ति मूलं वन्ध्याकर्कोटिकाभवं शीघ्रम्

лепо ниханти мӯлам̣ вандхйа̄каркот̣ика̄бхавам̣ ш́ӣгхрам

170

इति सप्ततितमो योनिरोगाधिकारः समाप्तः ७० इति स्त्रीणां रोगाधिकाराः समाप्तः

ити саптатитамо йонирога̄дхика̄рах̣ сама̄птах̣ ити стрӣн̣а̄м̣ рога̄дхика̄ра̄х̣ сама̄птах̣