Шваса чикитса — чикитса стхана | Чикитса стхана

Астанга-санграха · Чикитса стхана · Глава 13 · 33 стихов

Шваса чикитса — лечение одышки

Глава 13 Чикитса стханы — лечебный раздел о лечение одышки. Вагбхата описывает лечение детально, с конкретными формулами и дозировками.

अथातो मूत्राघातचिकित्सितं व्याख्यास्यामः इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः

атха̄то мӯтра̄гха̄тачикитситам̣ вйа̄кхйа̄сйа̄мах̣ ити ха сма̄хура̄трейа̄дайо махарш̣айах̣

वातान्मूत्रकृच्छ्रे वातहरतैलाभ्यक्तगात्रस्याधोनाभेः सर्वमङ्गं पिण्डेन सेकावगाहैश्च वातघ्नैः कुम्भीस्वेदेन च स्वेदयेत्

ва̄та̄нмӯтракр̣ччхре ва̄тахаратаила̄бхйактага̄трасйа̄дхона̄бхех̣ сарваман̇гам̣ пин̣д̣ена сека̄вага̄хаиш́ча ва̄тагхнаих̣ кумбхӣсведена ча сведайет

दशमूलबलैरण्डमूलपुनर्नवाशतावरीवृश्चीवपत्तूरपाषाणभेदककोलकुलत्थयवक्वाथेन तत्कल्केन च तैलं सर्पिः सूरकर्क्षवसालवणपञ्चकोपेतं सिद्धं पानाय दद्यात् एतान्येव चौषधान्यन्नपाने पिण्डोपनाहस्वेदयोश्च तैलफलस्नेहाम्लयुक्तानि कल्पयेत् प्रसन्नां च सौवर्चलाढ्यां पिबेत्

даш́амӯлабалаиран̣д̣амӯлапунарнава̄ш́ата̄варӣвр̣ш́чӣвапаттӯрапа̄ш̣а̄н̣абхедакаколакулаттхайаваква̄тхена таткалкена ча таилам̣ сарпих̣ сӯракаркш̣аваса̄лаван̣апан̃чакопетам̣ сиддхам̣ па̄на̄йа дадйа̄т ета̄нйева чауш̣адха̄нйаннапа̄не пин̣д̣опана̄хасведайош́ча таилапхаласнеха̄млайукта̄ни калпайет прасанна̄м̣ ча сауварчала̄д̣хйа̄м̣ пибет

पित्तजे शीतसेकावगाहप्रदेहान् प्रयुञ्जीत तृणपञ्चमूलश्वदंष्ट्राभीरुविदारीकशेरुकक्वाथं शीतं समधु शर्करं पिबेत् तद्वच्च काण्डेक्षुरकमूलम् कमलोत्पलविदारीशृङ्गाटकानि द्राक्षारसेन वा त्रपुसकुसुम्भोर्वारुबीजवृषककुङ्कुमकल्कं सर्वमूत्राघातघ्नम् मधुकदार्व्युर्वारुबीजानि वा तण्डुलधावनेन समाक्षिकां वा दार्वीमामलकरसेन मृद्वीकाकल्कं वा पर्युषिताम्भसा

питтадже ш́ӣтасека̄вага̄хапрадеха̄н прайун̃джӣта тр̣н̣апан̃чамӯлаш́вадам̣ш̣т̣ра̄бхӣрувида̄рӣкаш́ерукаква̄тхам̣ ш́ӣтам̣ самадху ш́аркарам̣ пибет тадвачча ка̄н̣д̣екш̣уракамӯлам камалотпалавида̄рӣш́р̣н̇га̄т̣ака̄ни дра̄кш̣а̄расена ва̄ трапусакусумбхорва̄рубӣджавр̣ш̣акакун̇кумакалкам̣ сарвамӯтра̄гха̄тагхнам мадхукада̄рвйурва̄рубӣджа̄ни ва̄ тан̣д̣уладха̄ванена сама̄кш̣ика̄м̣ ва̄ да̄рвӣма̄малакарасена мр̣двӣка̄калкам̣ ва̄ парйуш̣ита̄мбхаса̄

कफजे यथास्वं स्वेदो वमनं कटुतीक्ष्णोष्णक्षारमन्नपानं यवान्नं तक्रं च पिबेच्च मद्येन सूक्ष्मैलामामलकरसेन वा मधुयुतां वा कदलीरसेन कैडर्यकरसेन वा शितिवारकबीजं वा तक्रेण प्रवालचूर्णं वा तण्डुलाम्बुना धवकुटजकरञ्जामृताकेबुकैलारग्वधसप्तच्छदक्वाथं वा शीतं सक्षौद्रम् तत्सिद्धां वा यवागूम् कण्टकारिकास्वरसं वा समाक्षिकम् व्योषैलागोक्षुरकसारसास्थीनि वा मधुमूत्रयुक्तानि पाटलीक्षारं वा बहुकृत्वः परिस्रुतं तैलयुक्तम् तिलपाटलीपारिभद्रयावशूकक्षारोदकानुविद्धां वा त्वगेलोषकचूर्णयुक्तां प्रसन्नाम् तिलादीनां वा पृथक् क्षारं गुडोपदंशमश्नीयात् तीक्ष्णोष्णद्रव्यसिद्धं च तैलं पानाभ्यङ्गार्थे

капхадже йатха̄свам̣ сведо ваманам̣ кат̣утӣкш̣н̣ош̣н̣акш̣а̄раманнапа̄нам̣ йава̄ннам̣ такрам̣ ча пибечча мадйена сӯкш̣маила̄ма̄малакарасена ва̄ мадхуйута̄м̣ ва̄ кадалӣрасена каид̣арйакарасена ва̄ ш́итива̄ракабӣджам̣ ва̄ такрен̣а права̄лачӯрн̣ам̣ ва̄ тан̣д̣ула̄мбуна̄ дхавакут̣аджакаран̃джа̄мр̣та̄кебукаила̄рагвадхасаптаччхадаква̄тхам̣ ва̄ ш́ӣтам̣ сакш̣аудрам татсиддха̄м̣ ва̄ йава̄гӯм кан̣т̣ака̄рика̄сварасам̣ ва̄ сама̄кш̣икам вйош̣аила̄гокш̣уракаса̄раса̄стхӣни ва̄ мадхумӯтрайукта̄ни па̄т̣алӣкш̣а̄рам̣ ва̄ бахукр̣твах̣ парисрутам̣ таилайуктам тилапа̄т̣алӣпа̄рибхадрайа̄ваш́ӯкакш̣а̄родака̄нувиддха̄м̣ ва̄ твагелош̣акачӯрн̣айукта̄м̣ прасанна̄м тила̄дӣна̄м̣ ва̄ пр̣тхак кш̣а̄рам̣ гуд̣опадам̣ш́амаш́нӣйа̄т тӣкш̣н̣ош̣н̣адравйасиддхам̣ ча таилам̣ па̄на̄бхйан̇га̄ртхе

सन्निपातात्मके वातादीनां स्थानानुपूर्व्या यथासन्नं प्रतिकुर्वीत यथोल्बणं वा सर्वेषु समस्थितेषु वा समसितं यवक्षारं भक्षयेत् अपि च

саннипа̄та̄тмаке ва̄та̄дӣна̄м̣ стха̄на̄нупӯрвйа̄ йатха̄саннам̣ пратикурвӣта йатхолбан̣ам̣ ва̄ сарвеш̣у самастхитеш̣у ва̄ самаситам̣ йавакш̣а̄рам̣ бхакш̣айет апи ча

एलाश्मभेदकशिलाजतुपिप्पलीनां चूर्णानि तण्डुलजलालुलितानि पित्वा तद्वद्गुडेन सहितान्युपयुज्य मासमासन्नमृत्युरपि जीवति मूत्रकृच्छ्री

ела̄ш́мабхедакаш́ила̄джатупиппалӣна̄м̣ чӯрн̣а̄ни тан̣д̣уладжала̄лулита̄ни питва̄ тадвадгуд̣ена сахита̄нйупайуджйа ма̄сама̄саннамр̣тйурапи джӣвати мӯтракр̣ччхрӣ

एलोपकुल्यामधुकाश्मभेदकौन्तीश्वदंष्ट्रावृषकोरुपूगैः क्वाथं पिबेच्छर्करयावगाढं कृच्छ्रे सदाहे सरुजे बिबन्धे

елопакулйа̄мадхука̄ш́мабхедакаунтӣш́вадам̣ш̣т̣ра̄вр̣ш̣акорупӯгаих̣ ква̄тхам̣ пибеччхаркарайа̄вага̄д̣хам̣ кр̣ччхре сада̄хе сарудже бибандхе

हरीतकीगोक्षुरराजवृक्षपाषाणभिद्धन्वयवासकानाम् क्वाथं पिबेदश्मजतुप्रधानं सर्शकरे साश्मरिमूत्रकृच्छ्रे

харӣтакӣгокш̣урара̄джавр̣кш̣апа̄ш̣а̄н̣абхиддханвайава̄сака̄на̄м ква̄тхам̣ пибедаш́маджатупрадха̄нам̣ сарш́акаре са̄ш́маримӯтракр̣ччхре

अश्मर्यामचिरोत्थितायां वातबस्त्यादिषु च यथादोषमिदमेवाचरेत्

аш́марйа̄мачироттхита̄йа̄м̣ ва̄табастйа̄диш̣у ча йатха̄дош̣амидамева̄чарет

पाषाणभेदकवसुकवसिराश्मन्तकशतावरीश्वदंष्ट्राबृहतीद्वयकपोतवङ्काबलातिबलाकच्छुरोशीरगुन्धुवृक्षादनीभल्लूकवरणयवकोलकुलत्थशाकफलकतकफलक्वाथे सर्पिरूषकादिप्रतीवापं विपाच्य पीतमाशु वाताश्मरीं भिनत्ति एभिरेव च द्रव्यैः कषायक्षारान्नपानानि कल्पयेत्

па̄ш̣а̄н̣абхедакавасукавасира̄ш́мантакаш́ата̄варӣш́вадам̣ш̣т̣ра̄бр̣хатӣдвайакапотаван̇ка̄бала̄тибала̄каччхурош́ӣрагундхувр̣кш̣а̄данӣбхаллӯкаваран̣айаваколакулаттхаш́а̄капхалакатакапхалаква̄тхе сарпирӯш̣ака̄дипратӣва̄пам̣ випа̄чйа пӣтама̄ш́у ва̄та̄ш́марӣм̣ бхинатти ебхирева ча дравйаих̣ каш̣а̄йакш̣а̄ра̄ннапа̄на̄ни калпайет

सिंहीव्याघ्नीगोक्षुरकेक्षुरकोरुबूकमूलकल्को ऽमधुरेण दध्ना पीतः सप्गाहादश्मरीं भिनत्ति शिग्रुमूलकल्केन दधिलवणयमकसिद्धो यूषः

сим̣хӣвйа̄гхнӣгокш̣уракекш̣уракорубӯкамӯлакалко 'мадхурен̣а дадхна̄ пӣтах̣ сапга̄ха̄даш́марӣм̣ бхинатти ш́игрумӯлакалкена дадхилаван̣айамакасиддхо йӯш̣ах̣

वीरतरादिगुन्द्रेत्कटपत्तूरवाराहीपाठापाटलीशिरीषशालिमूलविदारीद्विपुनर्नवक्वाथे त्रपुसकुसुम्भैर्वारुकर्करुबीजमधुकशिलाजतुप्रतीवापं सर्पिर्विपाच्य पीतमाशु पित्ताश्मरीं भिनत्ति पूर्ववच्च कषायादीनेभिः कल्पयेत्

вӣратара̄дигундреткат̣апаттӯрава̄ра̄хӣпа̄т̣ха̄па̄т̣алӣш́ирӣш̣аш́а̄лимӯлавида̄рӣдвипунарнаваква̄тхе трапусакусумбхаирва̄рукаркарубӣджамадхукаш́ила̄джатупратӣва̄пам̣ сарпирвипа̄чйа пӣтама̄ш́у питта̄ш́марӣм̣ бхинатти пӯрвавачча каш̣а̄йа̄дӣнебхих̣ калпайет

वरणादिभद्रदार्वादिगुग्गुल्वेलाद्वयकुष्ठमरिचचित्रकमुस्तासुरसाह्वयैः कल्कीकृतैः साधितमूषकादिप्रतीवापं सर्पिः श्लेष्माश्मरीं भिनत्ति इति समानं पूर्वेण

варан̣а̄дибхадрада̄рва̄дигуггулвела̄двайакуш̣т̣хамаричачитракамуста̄сураса̄хвайаих̣ калкӣкр̣таих̣ са̄дхитамӯш̣ака̄дипратӣва̄пам̣ сарпих̣ ш́леш̣ма̄ш́марӣм̣ бхинатти ити сама̄нам̣ пӯрвен̣а

मस्तुना बहुशः पाटलीभस्म गालयित्वा भस्म विसर्जयेत् ततस्तन्मस्तु गृहीत्वा कुलत्थैः सह क्वाथयेत् तं क्वाथं गोक्षुरकमूलैलात्रपुसकुरण्टकबीजपाषाणभेदकचूर्णं क्षौद्रेण लीढ्वानुपिबेत् तथा शीघ्रमेवाश्मरी भिद्यते च्यवते च

мастуна̄ бахуш́ах̣ па̄т̣алӣбхасма га̄лайитва̄ бхасма висарджайет татастанмасту гр̣хӣтва̄ кулаттхаих̣ саха ква̄тхайет там̣ ква̄тхам̣ гокш̣уракамӯлаила̄трапусакуран̣т̣акабӣджапа̄ш̣а̄н̣абхедакачӯрн̣ам̣ кш̣аудрен̣а лӣд̣хва̄нупибет татха̄ ш́ӣгхрамева̄ш́марӣ бхидйате чйавате ча

अश्मरीभेषजानां घृताक्तानामन्तर्धूमं दग्धानां क्षारं ग्राम्यपशुशकृत्क्षारं च गोमूत्रेण बहुकृत्वो गालयित्वा तमच्छमग्नौ साधयेत् घनीभवति च तस्मिंस्त्र्यूषणोषकादिचूर्णं दद्याद्दर्वीप्रलेपं चावतारयेत् एष क्षीराशिनः क्षारावलेहो ऽश्मरीं भिनत्ति पातयति च शर्कराम्

аш́марӣбхеш̣аджа̄на̄м̣ гхр̣та̄кта̄на̄мантардхӯмам̣ дагдха̄на̄м̣ кш̣а̄рам̣ гра̄мйапаш́уш́акр̣ткш̣а̄рам̣ ча гомӯтрен̣а бахукр̣тво га̄лайитва̄ тамаччхамагнау са̄дхайет гханӣбхавати ча тасмим̣стрйӯш̣ан̣ош̣ака̄дичӯрн̣ам̣ дадйа̄ддарвӣпралепам̣ ча̄вата̄райет еш̣а кш̣ӣра̄ш́инах̣ кш̣а̄ра̄валехо 'ш́марӣм̣ бхинатти па̄тайати ча ш́аркара̄м

तिलकदलीयवापामार्गपलाशक्षारो ऽविमूत्रेण पीतः समानः पूर्वेण केतकपत्रक्वाथेन हिङ्गुक्रौञ्चास्थिक्षारयुक्तः पाटलीकरवीरक्षारश्च क्रौञ्चोष्ट्रगर्दभास्थिश्वदंष्ट्राकदम्बमूलतालपत्रिकाजमोदनागरचूर्णश्च सुरामण्डोष्णोदकान्यतरप्रयुक्तः

тилакадалӣйава̄па̄ма̄ргапала̄ш́акш̣а̄ро 'вимӯтрен̣а пӣтах̣ сама̄нах̣ пӯрвен̣а кетакапатраква̄тхена хин̇гукраун̃ча̄стхикш̣а̄райуктах̣ па̄т̣алӣкаравӣракш̣а̄раш́ча краун̃чош̣т̣рагардабха̄стхиш́вадам̣ш̣т̣ра̄кадамбамӯлата̄лапатрика̄джамодана̄гарачӯрн̣аш́ча сура̄ман̣д̣ош̣н̣одака̄нйатарапрайуктах̣

पिचुकाङ्कोलशाककतकेन्दीवरफलक्वाथश्च सुखोष्णो गुडयुक्तः नृत्यकुण्डकबीजचूर्णश्च समाक्षिको ऽविक्षीरयुक्तः

пичука̄н̇колаш́а̄какатакендӣварапхалаква̄тхаш́ча сукхош̣н̣о гуд̣айуктах̣ нр̣тйакун̣д̣акабӣджачӯрн̣аш́ча сама̄кш̣ико 'викш̣ӣрайуктах̣

कपोतवङ्कामूलं च सुरया तत्सिद्धं वा पयो ऽश्मरीवेदनार्तः पिबेत् सिद्धं वाभयास्थिभिः पुनर्नवेन वा

капотаван̇ка̄мӯлам̣ ча сурайа̄ татсиддхам̣ ва̄ пайо 'ш́марӣведана̄ртах̣ пибет сиддхам̣ ва̄бхайа̄стхибхих̣ пунарнавена ва̄

शेषेष्वेवं मूत्राघातेष्वत एव चिकित्सां विभजेत्

ш́еш̣еш̣вевам̣ мӯтра̄гха̄теш̣вата ева чикитса̄м̣ вибхаджет

द्रस्वपञ्चमूलेन द्विगुणत्रिकण्टकेन साधितं तोयं पयो वा केवलं घृतमिश्रं वा पिबेत् सर्वमूत्राघातघ्नम्

драсвапан̃чамӯлена двигун̣атрикан̣т̣акена са̄дхитам̣ тойам̣ пайо ва̄ кевалам̣ гхр̣тамиш́рам̣ ва̄ пибет сарвамӯтра̄гха̄тагхнам

गोक्षुरककण्टकारिकाकृतां वा सफाणितां यवागूम् ताम्रचूडरससिद्धां वा वीरतरादिक्वाथेन वा तेन वा तद्भावितं शिलाजतु वाजिरासभान्यतरशकृद्रसं वा दुरालभास्वरसं वा ककुभकषायं वा मूर्वाभयामुस्तदेवदारुमधुककल्कं वा वारुणीक्षीरोष्णोदकान्यतमेन त्रिफलाकल्कं वा ससैन्धवं सुखाम्भसा केवलमेव वा बिभीतक बीजं सुरया विहगपिशितोपदंशं वा निगदमदिरामण्डं मार्द्वीकमासवान् वा विविधान् पिबेत् पीतमद्यश्च शीघ्रवेगेन वाजिना रथेन वा यायात् एवमश्मरी शर्करा चप्रच्यवते सर्वेषु च मूत्राघातेषु विशेषतो ऽश्मरीशर्करासु वीरतरादिः सर्वथा प्रयोज्यः तिल्वकघृतं च विरेकार्थम् बस्तिकर्म चाभीक्ष्णं विशेषेणोत्तरबस्तिः

гокш̣уракакан̣т̣ака̄рика̄кр̣та̄м̣ ва̄ сапха̄н̣ита̄м̣ йава̄гӯм та̄мрачӯд̣арасасиддха̄м̣ ва̄ вӣратара̄диква̄тхена ва̄ тена ва̄ тадбха̄витам̣ ш́ила̄джату ва̄джира̄сабха̄нйатараш́акр̣драсам̣ ва̄ дура̄лабха̄сварасам̣ ва̄ какубхакаш̣а̄йам̣ ва̄ мӯрва̄бхайа̄мустадевада̄румадхукакалкам̣ ва̄ ва̄рун̣ӣкш̣ӣрош̣н̣одака̄нйатамена трипхала̄калкам̣ ва̄ сасаиндхавам̣ сукха̄мбхаса̄ кеваламева ва̄ бибхӣтака бӣджам̣ сурайа̄ вихагапиш́итопадам̣ш́ам̣ ва̄ нигадамадира̄ман̣д̣ам̣ ма̄рдвӣкама̄сава̄н ва̄ вивидха̄н пибет пӣтамадйаш́ча ш́ӣгхравегена ва̄джина̄ ратхена ва̄ йа̄йа̄т евамаш́марӣ ш́аркара̄ чапрачйавате сарвеш̣у ча мӯтра̄гха̄теш̣у виш́еш̣ато 'ш́марӣш́аркара̄су вӣратара̄дих̣ сарватха̄ прайоджйах̣ тилвакагхр̣там̣ ча вирека̄ртхам бастикарма ча̄бхӣкш̣н̣ам̣ виш́еш̣ен̣оттарабастих̣

तत्र श्यामादिरर्धार्धविहितो गोमूत्रसिद्धो निरूहः बिल्वादिमूलैश्च सुरासौवीरकादिसिद्धैस्तृणपञ्चमूलश्वदंष्ट्राशृतक्षीरवांश्च त्रपुसैर्वारुकशताह्वाबीजकर्षभकयवानीकल्कितः पीतदारुसिद्धं तैलमनुवासनम्

татра ш́йа̄ма̄дирардха̄рдхавихито гомӯтрасиддхо нирӯхах̣ билва̄димӯлаиш́ча сура̄саувӣрака̄дисиддхаистр̣н̣апан̃чамӯлаш́вадам̣ш̣т̣ра̄ш́р̣такш̣ӣрава̄м̣ш́ча трапусаирва̄рукаш́ата̄хва̄бӣджакарш̣абхакайава̄нӣкалкитах̣ пӣтада̄русиддхам̣ таиламанува̄санам

शतावरीगोक्षुरकबृहतीद्वयपुनर्नवोशीरमधुकद्विसारिवाश्रेयसीलोध्रतृणपञ्चमूलकषाये क्षीरचतुर्गुणं बलावृक्षकखराह्वोपकुञ्चिकावत्सकत्रपुसोर्वारुबीजशितिवारकमधुकषड्ग्रन्थाशताह्वाश्मभेदमदनहपुषाकल्कगर्भं तैलमुत्तरबस्तिः तद्विशुद्धस्रोतसा च पुनः शुक्राश्मर्यां शुक्राशयशोधनार्थं बलत्थेन पुंसा वृष्याण मांसानां कुक्कुटमांसस्य च तृप्तेनानुकूलाः प्रकर्षेण प्रियाः प्रमदा यथाकालमासेव्या इति

ш́ата̄варӣгокш̣уракабр̣хатӣдвайапунарнавош́ӣрамадхукадвиса̄рива̄ш́рейасӣлодхратр̣н̣апан̃чамӯлакаш̣а̄йе кш̣ӣрачатургун̣ам̣ бала̄вр̣кш̣акакхара̄хвопакун̃чика̄ватсакатрапусорва̄рубӣджаш́итива̄ракамадхукаш̣ад̣грантха̄ш́ата̄хва̄ш́мабхедамаданахапуш̣а̄калкагарбхам̣ таиламуттарабастих̣ тадвиш́уддхасротаса̄ ча пунах̣ ш́укра̄ш́марйа̄м̣ ш́укра̄ш́айаш́одхана̄ртхам̣ балаттхена пум̣са̄ вр̣ш̣йа̄н̣а ма̄м̣са̄на̄м̣ куккут̣ама̄м̣сасйа ча тр̣птена̄нукӯла̄х̣ пракарш̣ен̣а прийа̄х̣ прамада̄ йатха̄ка̄лама̄севйа̄ ити

क्रियाभिराभिः सिद्धाभिर्नचेच्छान्तिस्ततो भिषक् इति राजानमापृच्छ्य शस्त्रं साध्ववचारयेत्

крийа̄бхира̄бхих̣ сиддха̄бхирначеччха̄нтистато бхиш̣ак ити ра̄джа̄нама̄пр̣ччхйа ш́астрам̣ са̄дхвавача̄райет

अक्रियायां ध्रुवो मृत्युः क्रियायां संशयो भवेत् निश्चितस्यापि वैद्यस्य बहुशः सिद्धकर्मणः

акрийа̄йа̄м̣ дхруво мр̣тйух̣ крийа̄йа̄м̣ сам̣ш́айо бхавет ниш́читасйа̄пи ваидйасйа бахуш́ах̣ сиддхакарман̣ах̣

अथातुरमुपस्निग्धमपकृष्टदोषमीषत्कर्शितमभ्यक्त स्विन्नशरीरमभुक्तवन्तं कृतमङ्गलस्वस्तिवाचनमुपकल्पितसम्भारमाश्वास्य ततो बलवन्तमविक्लवमाजानुसमे फलके प्रागुपवेश्य पुरुषं तस्योत्सङ्गे सुनिषष्णपूर्वकायमुत्तानं वस्त्रचुंबलोपविष्टं सङ्कुचितजानुकूर्परमितरेण पुंसा सहबद्धं सूत्रैः शाटकेन वा ततो ऽस्यस्वभ्यक्तं नाभिप्रदेशं वामपार्श्वे विमृद्य मुष्टिनावपीडयेत् अधोनाभेर्यावदश्मर्यधः प्रतिपन्ना ततस्तैलाभ्यक्ते कृत्तनखे वामहस्तप्रदेशिनीमध्यमे पायौ प्रणिधायानुसेवन्यासाद्य च प्रयत्नबलाभ्यामश्मरीं मेढ्रगुदयोरन्तरमानीय निर्वलीकमनायतमविषमं च बस्तिं सन्निवेश्य भृशमुत्पीडयेदङ्गुलीभ्यां यावत् ग्रन्थिरिवोन्नतं शल्यं भवति ततः सेवन्याः सव्ये पार्श्वे सेवनीं यवमात्रं मुक्त्वा निदध्याच्छस्त्रमश्मरीप्रमाणेन दक्षिणतो वा क्रियासौकर्यहेतोरित्येके यथा न विभिद्यते विचूर्ण्यते वा तथा प्रयतेत तच्चूर्णमल्पमप्यवस्थितं पुनः परिवृद्धिमेति तस्मात् समग्रामग्रवक्रेणाददीत

атха̄турамупаснигдхамапакр̣ш̣т̣адош̣амӣш̣аткарш́итамабхйакта свиннаш́арӣрамабхуктавантам̣ кр̣таман̇галасвастива̄чанамупакалпитасамбха̄рама̄ш́ва̄сйа тато балавантамавиклавама̄джа̄нусаме пхалаке пра̄гупавеш́йа пуруш̣ам̣ тасйотсан̇ге суниш̣аш̣н̣апӯрвака̄йамутта̄нам̣ вастрачум̣балопавиш̣т̣ам̣ сан̇кучитаджа̄нукӯрпарамитарен̣а пум̣са̄ сахабаддхам̣ сӯтраих̣ ш́а̄т̣акена ва̄ тато 'сйасвабхйактам̣ на̄бхипрадеш́ам̣ ва̄мапа̄рш́ве вимр̣дйа муш̣т̣ина̄вапӣд̣айет адхона̄бхерйа̄вадаш́марйадхах̣ пратипанна̄ татастаила̄бхйакте кр̣ттанакхе ва̄махастапрадеш́инӣмадхйаме па̄йау пран̣идха̄йа̄нусеванйа̄са̄дйа ча прайатнабала̄бхйа̄маш́марӣм̣ мед̣храгудайорантарама̄нӣйа нирвалӣкамана̄йатамавиш̣амам̣ ча бастим̣ саннивеш́йа бхр̣ш́амутпӣд̣айедан̇гулӣбхйа̄м̣ йа̄ват грантхиривоннатам̣ ш́алйам̣ бхавати татах̣ севанйа̄х̣ савйе па̄рш́ве севанӣм̣ йавама̄трам̣ муктва̄ нидадхйа̄ччхастрамаш́марӣпрама̄н̣ена дакш̣ин̣ато ва̄ крийа̄саукарйахеторитйеке йатха̄ на вибхидйате вичӯрн̣йате ва̄ татха̄ прайатета таччӯрн̣амалпамапйавастхитам̣ пунах̣ паривр̣ддхимети тасма̄т самагра̄магравакрен̣а̄дадӣта

स्त्रीणां तु बस्तिः पार्श्वगतो गर्भाशयसन्निकृष्टः तस्मात्तासामुत्सङ्गवदधः शस्त्रं पातयेत् अतो ऽन्यथा खल्वासां मूत्रस्रावी व्रणो भवति पुरुषस्य च मूत्रप्रसेकक्षणनात् अश्मरीनिमित्तमेकतो भिन्नो बस्तिः सिध्यति क्रियाभ्यासाच्छास्त्रविहितच्छेदादीनष्पन्दपरिवृद्धत्वाच्च शल्यस्येति न तु द्विधा भिन्नबस्तिरश्मरीमानमपि

стрӣн̣а̄м̣ ту бастих̣ па̄рш́вагато гарбха̄ш́айасанникр̣ш̣т̣ах̣ тасма̄тта̄са̄мутсан̇гавададхах̣ ш́астрам̣ па̄тайет ато 'нйатха̄ кхалва̄са̄м̣ мӯтрасра̄вӣ вран̣о бхавати пуруш̣асйа ча мӯтрапрасекакш̣ан̣ана̄т аш́марӣнимиттамекато бхинно бастих̣ сидхйати крийа̄бхйа̄са̄ччха̄стравихитаччхеда̄дӣнаш̣пандапаривр̣ддхатва̄чча ш́алйасйети на ту двидха̄ бхиннабастираш́марӣма̄намапи

उद्धृतशल्यं तूष्णोदकद्रोण्यामवगाह्य स्वेदयेत् तथा बस्तिरसृजा नापूर्यते पूर्णे तु क्षीरिवृक्षकषायं पुष्पनेत्रेण विदध्यात् स हि तथा बस्तिगतमश्मरीचूर्णं रक्तं च निर्हरति मूत्रविशुद्ध्यर्थं च गुडसौहित्यं कारयेत्

уддхр̣таш́алйам̣ тӯш̣н̣одакадрон̣йа̄мавага̄хйа сведайет татха̄ бастираср̣джа̄ на̄пӯрйате пӯрн̣е ту кш̣ӣривр̣кш̣акаш̣а̄йам̣ пуш̣панетрен̣а видадхйа̄т са хи татха̄ бастигатамаш́марӣчӯрн̣ам̣ рактам̣ ча нирхарати мӯтравиш́уддхйартхам̣ ча гуд̣асаухитйам̣ ка̄райет

उत्थाप्य चैनं मधुघृताभ्यक्तव्रणं मूत्रविशोधनद्रव्यसिद्धामुष्णां यवागूं सघृतां पाययेदुभयकालं त्रिरात्रम् त्रिरात्रादूर्ध्वं गुडप्रगाडेन पयसा मृदुमोदनमल्पं भोजयेदादशरात्रात् अत ऊर्ध्वं फलाम्लैर्जाङ्गलरसैः व्रणं च क्षीरिवृक्षकषायेण प्रक्षाल्य लोध्रमधुकमञ्जिष्ठाप्रपौण्डरीककल्केन लेपयेत् द्वादशरात्रं चैनमप्रमत्तः स्वेदयेत् एतेष्वेव च हरिद्रादियुक्तेषु तैलं विपक्वं व्रणाभ्यञ्जनम् सप्तरात्राच्च स्वमार्गमप्रतिपद्यमाने मूत्रे यथोक्तमग्निना व्रणं दहेत् स्वमार्गप्रतिपन्ने चोत्तरबस्त्यास्थापनानुवासनैर्मधुरप्रायैरुपाचरेत्

уттха̄пйа чаинам̣ мадхугхр̣та̄бхйактавран̣ам̣ мӯтравиш́одханадравйасиддха̄муш̣н̣а̄м̣ йава̄гӯм̣ сагхр̣та̄м̣ па̄йайедубхайака̄лам̣ трира̄трам трира̄тра̄дӯрдхвам̣ гуд̣апрага̄д̣ена пайаса̄ мр̣думоданамалпам̣ бходжайеда̄даш́ара̄тра̄т ата ӯрдхвам̣ пхала̄млаирджа̄н̇галарасаих̣ вран̣ам̣ ча кш̣ӣривр̣кш̣акаш̣а̄йен̣а пракш̣а̄лйа лодхрамадхукаман̃джиш̣т̣ха̄прапаун̣д̣арӣкакалкена лепайет два̄даш́ара̄трам̣ чаинамапраматтах̣ сведайет етеш̣вева ча харидра̄дийуктеш̣у таилам̣ випаквам̣ вран̣а̄бхйан̃джанам саптара̄тра̄чча свама̄ргамапратипадйама̄не мӯтре йатхоктамагнина̄ вран̣ам̣ дахет свама̄ргапратипанне чоттарабастйа̄стха̄пана̄нува̄санаирмадхурапра̄йаирупа̄чарет

यदृच्छया मूत्रमार्गप्रतिपन्नामन्तरासक्तां शुक्राश्मरीं शर्करां वा स्रोतसापहरेत् विदार्य वा नाडिं बडिशेनोद्धरेत् रूढव्रणश्च वर्षमङ्गनाश्च नगनागरथद्रुमात् नारोहेत् नाप्सु प्लवेत भुञ्जीत वा गुरूणि

йадр̣ччхайа̄ мӯтрама̄ргапратипанна̄мантара̄сакта̄м̣ ш́укра̄ш́марӣм̣ ш́аркара̄м̣ ва̄ сротаса̄пахарет вида̄рйа ва̄ на̄д̣им̣ бад̣иш́еноддхарет рӯд̣хавран̣аш́ча варш̣аман̇гана̄ш́ча нагана̄гаратхадрума̄т на̄рохет на̄псу плавета бхун̃джӣта ва̄ гурӯн̣и

कर्मणि तु मूत्रवहशुक्रवहमुष्कस्रोतोमूत्रप्रसेकसेवनीयोनिगुदबस्तयो ऽष्टौ परिहर्तव्याः तत्र मूत्रवहच्छेदात् मूत्रपूर्णबस्तेर्मरणम् शुक्रवहच्छेदान्मरणं क्लैब्यं वा मुष्कस्रोतसोरुपघातात् ध्वजभङ्गः मूत्रप्रसेकच्छेदान्मूत्रस्रवणम् सेवनीयोनिच्छेदनाद्रुजाप्रादुर्भावः गुदबस्तिविद्धस्य सद्योमरणमुक्तं प्रागिति

карман̣и ту мӯтравахаш́укравахамуш̣касротомӯтрапрасекасеванӣйонигудабастайо 'ш̣т̣ау парихартавйа̄х̣ татра мӯтравахаччхеда̄т мӯтрапӯрн̣абастермаран̣ам ш́укравахаччхеда̄нмаран̣ам̣ клаибйам̣ ва̄ муш̣касротасорупагха̄та̄т дхваджабхан̇гах̣ мӯтрапрасекаччхеда̄нмӯтрасраван̣ам севанӣйониччхедана̄друджа̄пра̄дурбха̄вах̣ гудабастивиддхасйа садйомаран̣амуктам̣ пра̄гити