Лепа видхи адхьяя — сутрастхана | Сутрастхана

Астанга-санграха · Сутрастхана · Глава 24 · 61 стихов

Лепа видхи — нанесение паст

Глава 24 Сутрастханы Астанга-санграхи посвящена теме «нанесение паст». Вагбхата-старший излагает её более подробно, чем в Аштанга-хридае.

अथातो द्विविधोपक्रमणीयं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः

атха̄то двивидхопакраман̣ӣйам̣ на̄ма̄дхйа̄йам̣ вйа̄кхйа̄сйа̄мах̣ ити ха сма̄хура̄трейа̄дайо махарш̣айах̣

उपक्रम्यस्य हि द्वित्वाद् द्विधैवोपक्रमो मतः एकस्सन्तर्पणस्तत्र द्वितीयश्चापतर्पणः बृंहणो लङ्घनश्चेति तत्पर्यायावुदाहृतौ

упакрамйасйа хи двитва̄д двидхаивопакрамо матах̣ екассантарпан̣астатра двитӣйаш́ча̄патарпан̣ах̣ бр̣м̣хан̣о лан̇гханаш́чети татпарйа̄йа̄вуда̄хр̣тау

बृंहणं यत् बृहत्वाय लङ्घनं लाघवाय यत् देहस्यं भवतः प्रायो भौमापमितरच्च ते

бр̣м̣хан̣ам̣ йат бр̣хатва̄йа лан̇гханам̣ ла̄гхава̄йа йат дехасйам̣ бхаватах̣ пра̄йо бхаума̄памитарачча те

स्नेहनं रूक्षणं कर्म स्वेदनं स्तम्भनञ्च यत् भूतानां तदपि द्वैध्यात् द्वितयं नातिवर्तते

снеханам̣ рӯкш̣ан̣ам̣ карма сведанам̣ стамбханан̃ча йат бхӯта̄на̄м̣ тадапи дваидхйа̄т двитайам̣ на̄тивартате

शोधनं शमनञ्चेति द्विधा तत्रापि लङ्घनम् यदीरयेत् बहिर्दोषान् पञ्चधा शोधनञ्च तत्

ш́одханам̣ ш́аманан̃чети двидха̄ татра̄пи лан̇гханам йадӣрайет бахирдош̣а̄н пан̃чадха̄ ш́одханан̃ча тат

निरूहो वमनं कायशिरोरेको ऽस्रविस्रुतिः न शोधयति यद्दोषान् समान्नोदीरयत्यपि

нирӯхо ваманам̣ ка̄йаш́ирореко 'срависрутих̣ на ш́одхайати йаддош̣а̄н сама̄ннодӣрайатйапи

समीकरोति विषमान् शमनं तच्च सप्तधा पाचनं दीपनं क्षुत्तृड्व्यायामातपमारुताः बृंहणं शमनन्त्वेव वायोः पित्तानिलस्य च

самӣкароти виш̣ама̄н ш́аманам̣ тачча саптадха̄ па̄чанам̣ дӣпанам̣ кш̣уттр̣д̣вйа̄йа̄ма̄тапама̄рута̄х̣ бр̣м̣хан̣ам̣ ш́аманантвева ва̄йох̣ питта̄ниласйа ча

बृंहयेद् व्याधिभैषज्यमद्यस्त्रीशोककर्शितान् भाराध्वोरःक्षतक्षीणरूक्षदुर्बलवातलान्

бр̣м̣хайед вйа̄дхибхаиш̣аджйамадйастрӣш́окакарш́ита̄н бха̄ра̄дхворах̣кш̣атакш̣ӣн̣арӯкш̣адурбалава̄тала̄н

गर्भिणीसूतिकाबालवृद्धान् ग्रीष्मे ऽपरानप्पि मांसक्षीरसितासर्पिर्मधुरस्निग्धबस्तिभिः

гарбхин̣ӣсӯтика̄ба̄лавр̣ддха̄н грӣш̣ме 'пара̄наппи ма̄м̣сакш̣ӣрасита̄сарпирмадхураснигдхабастибхих̣

स्वप्नशय्यासुखाभ्यङ्गस्नाननिर्वृतिहर्षणैः मेहामदोषातिस्निग्धज्वरोरुस्तम्भकुष्ठिनः विसर्पविद्रधिप्लीहशिरःकण्ठाक्षिरोगिणः

свапнаш́аййа̄сукха̄бхйан̇гасна̄нанирвр̣тихарш̣ан̣аих̣ меха̄мадош̣а̄тиснигдхаджварорустамбхакуш̣т̣хинах̣ висарпавидрадхиплӣхаш́ирах̣кан̣т̣ха̄кш̣ирогин̣ах̣

स्थूलांश्च लङ्घयेन्नित्यं शिशिरे त्वपरानपि तत्र संशोधनैः स्थौल्यबलपित्तकफाधिकान् आमदोषज्वरच्छर्दिरतीसारहृदामयैः

стхӯла̄м̣ш́ча лан̇гхайеннитйам̣ ш́иш́ире твапара̄напи татра сам̣ш́одханаих̣ стхаулйабалапиттакапха̄дхика̄н а̄мадош̣аджвараччхардиратӣса̄рахр̣да̄майаих̣

विबन्धगौरवोद्गारहृल्लासादिभिरातुरान् मध्यस्थौल्यादिकान् प्रायः पूर्वं पाचनदीपनैः

вибандхагаураводга̄рахр̣лла̄са̄дибхира̄тура̄н мадхйастхаулйа̄дика̄н пра̄йах̣ пӯрвам̣ па̄чанадӣпанаих̣

एभिरेवमयैरार्तान् हीनस्थौल्यबलादिकान् क्षुत्तृष्णानिग्रहैर्दोषैस्त्वार्तान्मध्यबलैर्दृढान्

ебхиревамайаира̄рта̄н хӣнастхаулйабала̄дика̄н кш̣уттр̣ш̣н̣а̄ниграхаирдош̣аиства̄рта̄нмадхйабалаирдр̣д̣ха̄н

समीरणातपायासैः किमुताल्पबलैर्नरान् न बृंहयेल्लङ्घनीयान् बृंह्यांस्तु मृदु लङ्घयेत् युक्त्या वा देशकालादिबलतस्तानुपाचरेत्

самӣран̣а̄тапа̄йа̄саих̣ кимута̄лпабалаирнара̄н на бр̣м̣хайеллан̇гханӣйа̄н бр̣м̣хйа̄м̣сту мр̣ду лан̇гхайет йуктйа̄ ва̄ деш́ака̄ла̄дибалатаста̄нупа̄чарет

बृंहिते स्यात् बलं पुष्टिस्तत्साध्यामयसंङ्क्षयः विमलेन्द्रियता सर्गो मलानां लाघवं रुचिः

бр̣м̣хите сйа̄т балам̣ пуш̣т̣истатса̄дхйа̄майасам̣н̇кш̣айах̣ вималендрийата̄ сарго мала̄на̄м̣ ла̄гхавам̣ ручих̣

क्षुत्तृट्सहोदयश्शुद्धहृदयोद्गारकण्ठता व्याधिमार्दवमुत्साहस्तन्द्रानाशश्च लङ्घते

кш̣уттр̣т̣саходайаш́ш́уддхахр̣дайодга̄ракан̣т̣хата̄ вйа̄дхима̄рдавамутса̄хастандра̄на̄ш́аш́ча лан̇гхате

अनपेक्षितमात्रादिसेविते कुरुतस्तु ते अतिस्थौल्यातिकार्श्यादीन् वक्ष्यन्ते ते च सौषधाः रूपं तैरेव च ज्ञेयमतिबृंहितलङ्घते

анапекш̣итама̄тра̄дисевите курутасту те атистхаулйа̄тика̄рш́йа̄дӣн вакш̣йанте те ча сауш̣адха̄х̣ рӯпам̣ таирева ча джн̃ейаматибр̣м̣хиталан̇гхате

तत्र शोधनमुद्दिश्य स्थौल्याद्याः प्रगुदाहृताः गुर्वादिवृद्धसंलीनश्लेष्ममिश्रो ऽन्नजो रसः

татра ш́одханамуддиш́йа стхаулйа̄дйа̄х̣ прагуда̄хр̣та̄х̣ гурва̄дивр̣ддхасам̣лӣнаш́леш̣мамиш́ро 'ннаджо расах̣

आम एव श्लथीकुर्वन् धातून् स्ह्तौल्यमुपानयेत् अतिस्थौल्यादतिक्षुत्तृट्प्रस्वेदश्वासनिद्रताः

а̄ма ева ш́латхӣкурван дха̄тӯн схтаулйамупа̄найет атистхаулйа̄датикш̣уттр̣т̣прасведаш́ва̄санидрата̄х̣

आयासाक्षमता जाड्यमल्पायुर्बलवेगता दौर्गन्ध्यं गद्गदत्वञ्च भवेन्मेदोतिपुष्टितः

а̄йа̄са̄кш̣амата̄ джа̄д̣йамалпа̄йурбалавегата̄ даургандхйам̣ гадгадатван̃ча бхавенмедотипуш̣т̣итах̣

स्रोतस्तु मेदोरुद्धेषु वायुः कोष्ठे विशेषतः चरन् प्रज्वलयत्यग्निं क्षुत्तृषौ स्तस्ततो ऽधिकम्

сротасту медоруддхеш̣у ва̄йух̣ кош̣т̣хе виш́еш̣атах̣ чаран праджвалайатйагним̣ кш̣уттр̣ш̣ау стастато 'дхикам

स्थूलं कोटरवद्वृद्धौ दहतो ऽग्न्यनिलौ च तम् स्वेदवाहिसिरामूलभावाद्विष्यन्दनादपि मेदसः श्लेष्मयोगाच्च भवति स्वेदभूरिता

стхӯлам̣ кот̣аравадвр̣ддхау дахато 'гнйанилау ча там сведава̄хисира̄мӯлабха̄ва̄двиш̣йандана̄дапи медасах̣ ш́леш̣майога̄чча бхавати сведабхӯрита̄

कोष्ठ एव विपक्वे ऽस्य संरुद्धस्रोतसो रसे सर्वत्रालब्धवृत्तित्वात् प्रयो मेदः प्रचीयते

кош̣т̣ха ева випакве 'сйа сам̣руддхасротасо расе сарватра̄лабдхавр̣ттитва̄т прайо медах̣ прачӣйате

तच्छेषो ऽल्परसो ऽल्पत्वान्नालं रक्तादिपुष्टये तुल्येपि वाय्वादिचये प्राक्चितं चीयतेतराम् मेदस्तेनासमस्तेन धातूनां विदधाति तत्

таччхеш̣о 'лпарасо 'лпатва̄нна̄лам̣ ракта̄дипуш̣т̣айе тулйепи ва̄йва̄дичайе пра̄кчитам̣ чӣйатетара̄м медастена̄самастена дха̄тӯна̄м̣ видадха̄ти тат

श्वासादीनचिराच्चान्यान् ज्वरोदरभगन्दरान् मेहोरुस्तम्भपिटकाविद्रधिप्रभृतीन् गदान्

ш́ва̄са̄дӣначира̄чча̄нйа̄н джвародарабхагандара̄н мехорустамбхапит̣ака̄видрадхипрабхр̣тӣн гада̄н

अयथोपचयोत्साहश्चलस्फिगुदरस्तनः अतिस्थूलः स्मृतो योज्यं तत्रान्नं मारुतापहम्

айатхопачайотса̄хаш́чаласпхигударастанах̣ атистхӯлах̣ смр̣то йоджйам̣ татра̄ннам̣ ма̄рута̄пахам

श्लेष्ममेदोहरं यच्च कुलत्था यवका यवाः जूर्णश्यामाकमुद्गाद्याः पाने ऽरिष्टं मधूदकम्

ш́леш̣мамедохарам̣ йачча кулаттха̄ йавака̄ йава̄х̣ джӯрн̣аш́йа̄ма̄камудга̄дйа̄х̣ па̄не 'риш̣т̣ам̣ мадхӯдакам

मस्तु तक्रं च तीक्ष्णोष्णं रूक्षं छेदि च भेषजम् चिन्ताव्यवायव्यायामशोधनास्वपनं भजेत्

масту такрам̣ ча тӣкш̣н̣ош̣н̣ам̣ рӯкш̣ам̣ чхеди ча бхеш̣аджам чинта̄вйава̄йавйа̄йа̄маш́одхана̄свапанам̣ бхаджет

देहापेक्षी तथा रूक्षं स्नानमुद्वर्तनादि च मधुना त्रिफलां लिह्यात् गुडूचीमभयां घनम् रसाञ्जनस्य महतः पञ्चमूलस्य गुग्गुलोः

деха̄пекш̣ӣ татха̄ рӯкш̣ам̣ сна̄намудвартана̄ди ча мадхуна̄ трипхала̄м̣ лихйа̄т гуд̣ӯчӣмабхайа̄м̣ гханам раса̄н̃джанасйа махатах̣ пан̃чамӯласйа гуггулох̣

शिलाह्वस्य प्रयोगश्च साग्निमन्थरसो हितः विडङ्गं नागरं क्षारः काललोहरजो मधु

ш́ила̄хвасйа прайогаш́ча са̄гнимантхарасо хитах̣ вид̣ан̇гам̣ на̄гарам̣ кш̣а̄рах̣ ка̄лалохараджо мадху

यवामलकचूर्णं च योगो ऽतिस्थौल्यदोषजित् मदनं त्रिफला मुस्ता सप्ताह्वारिष्टवत्सकम्

йава̄малакачӯрн̣ам̣ ча його 'тистхаулйадош̣аджит маданам̣ трипхала̄ муста̄ сапта̄хва̄риш̣т̣аватсакам

सपाठारग्वधं पीतमतिबृंहणरोगजित् तद्वद्वत्सकशम्याकदेवदारुनिशाद्वयम्

сапа̄т̣ха̄рагвадхам̣ пӣтаматибр̣м̣хан̣арогаджит тадвадватсакаш́амйа̄кадевада̄руниш́а̄двайам

समुस्तपाठाखदिरत्रिफलानिम्बगोक्षुरम् मदनादीनि चालेपः स्ननादिष्वपि योजयेत्

самустапа̄т̣ха̄кхадиратрипхала̄нимбагокш̣урам мадана̄дӣни ча̄лепах̣ снана̄диш̣вапи йоджайет

हिङ्गुगोमेदकव्योषकुष्ठक्रौञ्चास्थिगोक्षुरम् एलावृक्षकषड्ग्रन्थाखराश्वोपलभेदकम्

хин̇гугомедакавйош̣акуш̣т̣хакраун̃ча̄стхигокш̣урам ела̄вр̣кш̣акаш̣ад̣грантха̄кхара̄ш́вопалабхедакам

तक्रेण दधिमण्डेन पीतं कोलरसेन वा मूत्रकृछ्रं कृमीन् मेहं स्थूलतां च व्यपोहति

такрен̣а дадхиман̣д̣ена пӣтам̣ коларасена ва̄ мӯтракр̣чхрам̣ кр̣мӣн мехам̣ стхӯлата̄м̣ ча вйапохати

कृमिघ्नत्रिफलं तैलसक्तुत्र्यूषणदीप्यकैः लोहोदकाप्लुतो मन्थः शस्तो बृंहणरोगिणाम्

кр̣мигхнатрипхалам̣ таиласактутрйӯш̣ан̣адӣпйакаих̣ лоходака̄плуто мантхах̣ ш́асто бр̣м̣хан̣арогин̣а̄м

व्योषकट्वीवराशिग्रुविडङ्गातिविषास्थिराः हिङ्गुसौचर्चलाजाजीयवानीधान्यचित्रकाः

вйош̣акат̣вӣвара̄ш́игрувид̣ан̇га̄тивиш̣а̄стхира̄х̣ хин̇гусаучарчала̄джа̄джӣйава̄нӣдха̄нйачитрака̄х̣

निशे बृहत्यौ हपुषा पाठा मूलं च केम्बुकात् एषां चूर्णं मधु घृतं तैलं च सदृशांशकम्

ниш́е бр̣хатйау хапуш̣а̄ па̄т̣ха̄ мӯлам̣ ча кембука̄т еш̣а̄м̣ чӯрн̣ам̣ мадху гхр̣там̣ таилам̣ ча садр̣ш́а̄м̣ш́акам

सक्तुभिः षोडशगुणैर्युक्तं पीतं निहन्ति तत् अतिस्थौल्यादिकान् सर्वान् रोगानन्यांश्च तद्विधान् हृद्रोगकामलाश्वित्रश्वासकासगलग्रहान्

сактубхих̣ ш̣од̣аш́агун̣аирйуктам̣ пӣтам̣ ниханти тат атистхаулйа̄дика̄н сарва̄н рога̄нанйа̄м̣ш́ча тадвидха̄н хр̣дрогака̄мала̄ш́витраш́ва̄сака̄сагалаграха̄н

बुद्धिमेधास्मृतिकरं सन्नस्याग्नेश्च दीपनम् योज्यं तथा यथाव्याधि स्वेदासृक्स्रावणान्यपि

буддхимедха̄смр̣тикарам̣ саннасйа̄гнеш́ча дӣпанам йоджйам̣ татха̄ йатха̄вйа̄дхи сведа̄ср̣ксра̄ван̣а̄нйапи

अतिकार्श्यं भ्रमः कासस्तृष्णाधिक्यमरोचकः स्नेहाग्निनिद्रादृक्श्रोत्रशुक्रौजःक्षुत्स्वरक्षयः

атика̄рш́йам̣ бхрамах̣ ка̄састр̣ш̣н̣а̄дхикйамарочаках̣ снеха̄гнинидра̄др̣кш́ротраш́украуджах̣кш̣утсваракш̣айах̣

बस्तिहृन्मूर्द्धजङ्घोरुत्रिकपार्श्वरुजा ज्वरः प्रलापोर्ध्वानिलग्लानिः छर्द्दिः पर्वास्थिभेदनम्

бастихр̣нмӯрддхаджан̇гхорутрикапа̄рш́варуджа̄ джварах̣ прала̄пордхва̄нилагла̄них̣ чхарддих̣ парва̄стхибхеданам

वर्चोमूत्रग्रहाद्याश्च जायन्ते ऽतिविलङ्घनात् अतिकार्श्येन नायासवर्षशीतोष्णतृट्क्षुधः

варчомӯтраграха̄дйа̄ш́ча джа̄йанте 'тивилан̇гхана̄т атика̄рш́йена на̄йа̄саварш̣аш́ӣтош̣н̣атр̣т̣кш̣удхах̣

तृप्तिव्याध्यौषधमनान् सहते ऽल्पबलत्वतः श्वासकासक्षयप्लीहगुल्मार्शोवह्निमन्दताः

тр̣птивйа̄дхйауш̣адхамана̄н сахате 'лпабалатватах̣ ш́ва̄сака̄сакш̣айаплӣхагулма̄рш́овахнимандата̄х̣

कृशं प्रायश्च धावन्ति रक्तपित्तानिलामयाः कार्श्यमेव वरं स्थौल्यान्न हि स्थूलस्य भेषजम् बृंहणं लङ्घनं नालमतिमेदो ऽग्निवातजित्

кр̣ш́ам̣ пра̄йаш́ча дха̄ванти рактапитта̄нила̄майа̄х̣ ка̄рш́йамева варам̣ стхаулйа̄нна хи стхӯласйа бхеш̣аджам бр̣м̣хан̣ам̣ лан̇гханам̣ на̄ламатимедо 'гнива̄таджит

मधुरस्निग्धसौहित्यैर्यत् सौख्येन च नश्यति क्रशिमा स्थविमात्यन्तविपरीतनिषेवणैः

мадхураснигдхасаухитйаирйат саукхйена ча наш́йати краш́има̄ стхавима̄тйантавипарӣтаниш̣еван̣аих̣

शुष्कस्फिगुदरग्रीवाः स्थूलपर्वा सिराततः उच्यते ऽतिकृशस्तत्नप्रागुक्तो बृंहणो विधिः

ш́уш̣каспхигударагрӣва̄х̣ стхӯлапарва̄ сира̄татах̣ учйате 'тикр̣ш́астатнапра̄гукто бр̣м̣хан̣о видхих̣

अश्वगन्धाविदार्याद्या वृष्याश्चौषधयो हिताः अचिन्तया हर्षणेन ध्रुवं सन्तर्पणेन च

аш́вагандха̄вида̄рйа̄дйа̄ вр̣ш̣йа̄ш́чауш̣адхайо хита̄х̣ ачинтайа̄ харш̣ан̣ена дхрувам̣ сантарпан̣ена ча

स्वप्नप्रसङ्गाच्च कृशो वराह इव पुष्यति लङ्घनोत्थेषु रोगेषु शेषेष्वप्युपकल्पयेत् यत्तदात्वे समर्थं स्याद्यच्चाभ्यासेन पुष्टये

свапнапрасан̇га̄чча кр̣ш́о вара̄ха ива пуш̣йати лан̇гханоттхеш̣у рогеш̣у ш́еш̣еш̣вапйупакалпайет йаттада̄тве самартхам̣ сйа̄дйачча̄бхйа̄сена пуш̣т̣айе

सद्यः क्षीणो यतः सद्यो बृंहणेनोपचीयते चिरं क्रमेण च क्षीणस्तदभ्यासेन तत्र च

садйах̣ кш̣ӣн̣о йатах̣ садйо бр̣м̣хан̣енопачӣйате чирам̣ крамен̣а ча кш̣ӣн̣астадабхйа̄сена татра ча

बृंहणं देहमात्राग्निबलादीन् वीक्ष्य योजयेत् न हि मांससमं किञ्चिदन्यद्देहबृहत्त्वकृत् मांसादमांसं मांसेन सम्भृतत्वाद्विशेषतः

бр̣м̣хан̣ам̣ дехама̄тра̄гнибала̄дӣн вӣкш̣йа йоджайет на хи ма̄м̣сасамам̣ кин̃чиданйаддехабр̣хаттвакр̣т ма̄м̣са̄дама̄м̣сам̣ ма̄м̣сена самбхр̣татва̄двиш́еш̣атах̣

क्रव्यान्मांसरसांस्तस्माद्दकलावणिकान् लघून् वेशवारीकृतैस्तद्वज्जाङ्गलैश्च कृताकृतान् रसांस्तथा च क्षीरादीन् तर्पणांस्तर्पणान् पुनः

кравйа̄нма̄м̣сараса̄м̣стасма̄ддакала̄ван̣ика̄н лагхӯн веш́ава̄рӣкр̣таистадваджджа̄н̇галаиш́ча кр̣та̄кр̣та̄н раса̄м̣статха̄ ча кш̣ӣра̄дӣн тарпан̣а̄м̣старпан̣а̄н пунах̣

युञ्ज्यात् कृशानां ज्वरिणां कासिनां मूत्रकृच्छ्रिणाम् तृष्यतामूध्ववातानां मूढमारुतवर्चसाम्

йун̃джйа̄т кр̣ш́а̄на̄м̣ джварин̣а̄м̣ ка̄сина̄м̣ мӯтракр̣ччхрин̣а̄м тр̣ш̣йата̄мӯдхвава̄та̄на̄м̣ мӯд̣хама̄рутаварчаса̄м

समैः कृष्णासितातैलक्षौद्राद्यैद्र्व्यंशतर्पणैः मन्थस्तद्वत् सिताक्षौद्रमदिरासक्तुयोजितः

самаих̣ кр̣ш̣н̣а̄сита̄таилакш̣аудра̄дйаидрвйам̣ш́атарпан̣аих̣ мантхастадват сита̄кш̣аудрамадира̄сактуйоджитах̣

फाणितं सक्तवः सर्पिर्दधिमण्डो ऽम्लकाञ्जिकम् तर्पणं मूत्रकृच्छ्रघ्नमुदावर्त्तहरं परम्

пха̄н̣итам̣ сактавах̣ сарпирдадхиман̣д̣о 'млака̄н̃джикам тарпан̣ам̣ мӯтракр̣ччхрагхнамуда̄варттахарам̣ парам

मन्थः खर्जूरमृद्वीकावृक्षाम्लाम्लीकदाडिमैः परूषकैः सामलकैः सद्यस्तृष्णादिरोगजित्

мантхах̣ кхарджӯрамр̣двӣка̄вр̣кш̣а̄мла̄млӣкада̄д̣имаих̣ парӯш̣акаих̣ са̄малакаих̣ садйастр̣ш̣н̣а̄дирогаджит

स्वादुरम्लो जलकृतः सस्नेहो रूक्ष एव वा सद्यः सन्तर्पणो मन्थः स्थैर्यवर्णबलप्रदः

сва̄дурамло джалакр̣тах̣ саснехо рӯкш̣а ева ва̄ садйах̣ сантарпан̣о мантхах̣ стхаирйаварн̣абалапрадах̣

गुरु चातर्पणं स्थूले विपरीतं हितं कृशे यवगोधूममुभयोस्तद्योग्याहितकल्पनम्

гуру ча̄тарпан̣ам̣ стхӯле випарӣтам̣ хитам̣ кр̣ш́е йавагодхӯмамубхайостадйогйа̄хитакалпанам

स्यौल्यकार्श्ये प्रकृत्यापि स्यातां तत्राप्ययं विधिः सततं व्याधिततया सदा योज्यो विभज्य च

сйаулйака̄рш́йе пракр̣тйа̄пи сйа̄та̄м̣ татра̄пйайам̣ видхих̣ сататам̣ вйа̄дхитатайа̄ сада̄ йоджйо вибхаджйа ча

मात्रादियुक्ते सेवेत यस्तु लङ्घनबृंहणे समधात्वग्निदेहो ऽसौ समस्ंहननो भवेत्

ма̄тра̄дийукте севета йасту лан̇гханабр̣м̣хан̣е самадха̄твагнидехо 'сау самасм̣ханано бхавет

दृढेन्द्रियबलत्वाच्च न द्वन्द्वैरभिभूयते दोषगत्यातिरिच्यन्ते ग्राहिभेद्यादिभेदतः उपक्रमा न तु द्वित्वाद्भिन्ना अपि गदा इव

др̣д̣хендрийабалатва̄чча на двандваирабхибхӯйате дош̣агатйа̄тиричйанте гра̄хибхедйа̄дибхедатах̣ упакрама̄ на ту двитва̄дбхинна̄ апи гада̄ ива