Сварабхеда — потеря голоса | Уттаракханда

Бхавапракаша · Уттаракханда · Глава 15 · 19 стихов

Сварабхеда — потеря голоса

अत्युच्चभाषणविषाध्ययनाभिघातसन्दुषणैः प्रकुपिताः पवनादयस्तु स्रोतःसु ते स्वरवहेषु गताः प्रतिष्ठां हन्युः स्वरं भवति चापि हि षड्विधः सः

атйуччабха̄ш̣ан̣авиш̣а̄дхйайана̄бхигха̄тасандуш̣ан̣аих̣ пракупита̄х̣ павана̄дайасту сротах̣су те сваравахеш̣у гата̄х̣ пратиш̣т̣ха̄м̣ ханйух̣ сварам̣ бхавати ча̄пи хи ш̣ад̣видхах̣ сах̣

वातेन कृष्णनयनाननमूत्रवर्चा भिन्नं शनैर्वदति गर्दभवत्स्वरञ्च

ва̄тена кр̣ш̣н̣анайана̄нанамӯтраварча̄ бхиннам̣ ш́анаирвадати гардабхаватсваран̃ча

पित्तेन पीतनयनाननमूत्रवर्चा ब्रूयाद्गलेन स च दाहसमन्वितेन

питтена пӣтанайана̄нанамӯтраварча̄ брӯйа̄дгалена са ча да̄хасаманвитена

ब्रूयात्कफेन सततं कफरुद्धकण्ठः स्वल्पं शनैर्वदति चापि दिवा विशेषात्

брӯйа̄ткапхена сататам̣ капхаруддхакан̣т̣хах̣ свалпам̣ ш́анаирвадати ча̄пи дива̄ виш́еш̣а̄т

सर्वात्मके भवति सर्वविकारसम्पत्तं चाप्यसाध्यमृषयः स्वरभेदमाहुः

сарва̄тмаке бхавати сарвавика̄расампаттам̣ ча̄пйаса̄дхйамр̣ш̣айах̣ сварабхедама̄хух̣

धूम्येत वाक्क्षयकृते क्षयमाप्नुयाच्च स्यादेव चापि गतवाक्परिर्जनीयः

дхӯмйета ва̄ккш̣айакр̣те кш̣айама̄пнуйа̄чча сйа̄дева ча̄пи гатава̄кпарирджанӣйах̣

अन्तर्गलं स्वरमलक्ष्यपदं चिरेण मेदोऽन्वयाद्वदति दिग्धगलस्तृषार्त्तः

антаргалам̣ сварамалакш̣йападам̣ чирен̣а медо'нвайа̄двадати дигдхагаластр̣ш̣а̄рттах̣

क्षीणस्य वृद्धस्य कृशस्य चापि चिरोत्थितो यश्च सहोपजातः मेदस्विनः सर्वसमुद्भश्च स्वरामयो नैव स सिद्धिमेति

кш̣ӣн̣асйа вр̣ддхасйа кр̣ш́асйа ча̄пи чироттхито йаш́ча сахопаджа̄тах̣ медасвинах̣ сарвасамудбхаш́ча свара̄майо наива са сиддхимети

वातादिजनितश्वासकासघ्ना ये प्रकीर्त्तिताः योगास्तानत्र युञ्जीत यथादोषं चिकित्सकः वाते सलवणं तैलं पित्ते सर्पिः समाक्षिकम् कफे सक्षारकटुकं क्षौद्रं कवल इष्यते गले तालुनि जिह्वायां दन्तमूलेषु चाश्रितः तेन निष्कृष्यते श्लेष्मा स्वरश्चाशु प्रसीदति आद्ये कोष्णं जलं पेयं भुक्त्वा घृतरसौदनम् क्षीराम्बुपानं पित्तोत्थे पिबेत्सर्पिरतन्द्रि तः

ва̄та̄диджаниташ́ва̄сака̄сагхна̄ йе пракӣрттита̄х̣ йога̄ста̄натра йун̃джӣта йатха̄дош̣ам̣ чикитсаках̣ ва̄те салаван̣ам̣ таилам̣ питте сарпих̣ сама̄кш̣икам капхе сакш̣а̄ракат̣укам̣ кш̣аудрам̣ кавала иш̣йате гале та̄луни джихва̄йа̄м̣ дантамӯлеш̣у ча̄ш́ритах̣ тена ниш̣кр̣ш̣йате ш́леш̣ма̄ свараш́ча̄ш́у прасӣдати а̄дйе кош̣н̣ам̣ джалам̣ пейам̣ бхуктва̄ гхр̣тарасауданам кш̣ӣра̄мбупа̄нам̣ питтоттхе пибетсарпиратандри тах̣

पिप्पली पिप्पलीमूलं मरिचं विश्वभेषजम् पिबेन्मूत्रेण मतिमान्कफजे स्वरसङ्क्षये

пиппалӣ пиппалӣмӯлам̣ маричам̣ виш́вабхеш̣аджам пибенмӯтрен̣а матима̄нкапхадже сварасан̇кш̣айе

निदिग्धिकातुला ग्राह्या तदर्द्धं ग्रन्थिकस्य तु तदर्द्धं चित्रकस्यापि दशमूलञ्च तत्समम्

нидигдхика̄тула̄ гра̄хйа̄ тадарддхам̣ грантхикасйа ту тадарддхам̣ читракасйа̄пи даш́амӯлан̃ча татсамам

जले द्रो णद्वये क्वाथ्यं गृह्णीयादाढकं ततः पूते क्षिपेत्तदर्द्धन्तु पुराणस्य गुडस्य च

джале дро н̣адвайе ква̄тхйам̣ гр̣хн̣ӣйа̄да̄д̣хакам̣ татах̣ пӯте кш̣ипеттадарддханту пура̄н̣асйа гуд̣асйа ча

सर्वमेकत्र कृत्वा तु लेहवत्साधु साधयेत् अष्टौ पलानि पिप्पल्यास्त्रिजातकपलं तथा

сарвамекатра кр̣тва̄ ту лехаватса̄дху са̄дхайет аш̣т̣ау пала̄ни пиппалйа̄стриджа̄такапалам̣ татха̄

मरिचस्य पलं चैकं सर्वमेकत्र चूर्णितम् मधुनः कुडवं दत्वा तदश्नीयाद्यथाऽनलम्

маричасйа палам̣ чаикам̣ сарвамекатра чӯрн̣итам мадхунах̣ куд̣авам̣ датва̄ тадаш́нӣйа̄дйатха̄'налам

निदिग्धिकाऽवलेहोऽय भिषग्भिर्मुनिभिर्मतः स्वरभेदहरो मुख्यः प्रतिश्यायहरस्तथा

нидигдхика̄'валехо'йа бхиш̣агбхирмунибхирматах̣ сварабхедахаро мукхйах̣ пратиш́йа̄йахарастатха̄

कासश्वासाग्निमान्द्यादीन्गुल्ममेहगलामयान् आनाहमूत्रकृच्छ्राणि हन्याद् ग्रन्थ्यर्बुदानिच

ка̄саш́ва̄са̄гнима̄ндйа̄дӣнгулмамехагала̄майа̄н а̄на̄хамӯтракр̣ччхра̄н̣и ханйа̄д грантхйарбуда̄нича

मृगनाभिः ससूक्ष्मैला लवङ्गकुसुमानि च त्वक्क्षीरी चेति लेहोऽय मधुसर्पिः समायुतः वाक्स्तम्भमुग्रंजयतिस्वरभ्रंशसमन्वितम्

мр̣гана̄бхих̣ сасӯкш̣маила̄ лаван̇гакусума̄ни ча тваккш̣ӣрӣ чети лехо'йа мадхусарпих̣ сама̄йутах̣ ва̄кстамбхамуграм̣джайатисварабхрам̣ш́асаманвитам

ब्राह्मी वचाऽभया वासा पिप्पली मधुसंयुता अस्य प्रयोगात्सप्ताहात्किन्नरैः सह गीयते

бра̄хмӣ вача̄'бхайа̄ ва̄са̄ пиппалӣ мадхусам̣йута̄ асйа прайога̄тсапта̄ха̄ткиннараих̣ саха гӣйате