Главная ›
Бхавапракаша ›
Мадхьямакханда
Анекартха варга
разное
Бхавапракаша · Мадхьямакханда · Глава 23 · 6 стихов
Открыть в интерактивном читателе →
anekārtha-варга — разное
1
अक्षशब्दः स्मृतोऽष्टासु सौवर्चलबिभीतके कर्षपद्माक्षरुद्रा क्षशकटेन्द्रि यपाशके
акш̣аш́абдах̣ смр̣то'ш̣т̣а̄су сауварчалабибхӣтаке карш̣ападма̄кш̣арудра̄ кш̣аш́акат̣ендри йапа̄ш́аке
Слово «акша» провозглашено имеющим восемь значений: соль сауварчала, бибхитака (плод термалии), карша (мера веса), падмакша (семя лотоса), рудракша, шаката (повозка), индрия (орган чувств), пашака (игральная кость).
2
काकाख्यः काकमाची च काकोली काकणन्तिका काकजङ्घा काकनासा काकोदुम्बरिकाऽपि च सप्तस्वर्थेषु कथितः काकशब्दो विचक्षणैः
ка̄ка̄кхйах̣ ка̄кама̄чӣ ча ка̄колӣ ка̄кан̣антика̄ ка̄каджан̇гха̄ ка̄кана̄са̄ ка̄кодумбарика̄'пи ча саптасвартхеш̣у катхитах̣ ка̄каш́абдо вичакш̣ан̣аих̣
Термин «кака» и производные какамачи (паслён), каколи, каканантика, какаджангха, каканаса, а также какодумбарика — таковы семь значений слова «кака» (ворона), как сказано знатоками.
3
सर्पद्विरदमेषेषु सीसके नागकेसरे नागबल्ल्यां नागदन्त्यां नागशब्दः प्रयुज्यते
сарпадвирадамеш̣еш̣у сӣсаке на̄гакесаре на̄габаллйа̄м̣ на̄гадантйа̄м̣ на̄гаш́абдах̣ прайуджйате
Слово «нага» употребляется в значении змея, слона, барана, свинца, нагакесары (мезуа), нагабалли (бетель), нагаданти (растение).
4
मांसेद्र वे चेक्षुरसे पारदे मधुरादिषु बोले रागे विषे नीरे रसो नवसु वर्त्तते
ма̄м̣седра ве чекш̣урасе па̄раде мадхура̄диш̣у боле ра̄ге виш̣е нӣре расо навасу варттате
Слово «раса» употребляется в девяти значениях: мясной сок, жидкость, сок сахарного тростника, ртуть, вкус, мирра, окраска, яд, вода.
24
इति श्रीमिश्रलटकन तनय श्रीमिश्रभाव विरचिते भावप्रकाशे मिश्रप्रकरणे चतुर्विंशोऽनेकार्थवर्गःसमाप्तः
ити ш́рӣмиш́ралат̣акана танайа ш́рӣмиш́рабха̄ва вирачите бха̄вапрака̄ш́е миш́рапракаран̣е чатурвим̣ш́о'нека̄ртхаваргах̣сама̄птах̣
Так в «Бхавапракаше», составленной досточтимым Бхавой, сыном досточтимого Мишры Латаканы, в разделе о смешанных веществах завершается двадцать четвёртая группа — «Анекартха-варга» (группа многозначных слов).
6
इति भावप्रकाशे पूर्वखण्डे प्रथमभागे द्रव्यगुणप्रकरणापरनामकं षष्ठं मिश्रप्रकरणं समाप्तम्
ити бха̄вапрака̄ш́е пӯрвакхан̣д̣е пратхамабха̄ге дравйагун̣апракаран̣а̄парана̄макам̣ ш̣аш̣т̣хам̣ миш́рапракаран̣ам̣ сама̄птам
Так в «Бхавапракаше», в Пурвакханде, в первой части, завершается шестая глава, называемая также «Дравьягуна-пракарана», — «Мишра-пракарана» (раздел о смешанных веществах).