Прамеха-пидака — диабетические нарывы | Уттаракханда

Бхавапракаша · Уттаракханда · Глава 38 · 129 стихов

Прамеха-пидака — диабетические нарывы

आस्यासुखं स्वप्नसुखं दधीनि ग्राम्यौदकानूपरसाः पयांसि नवान्नपानं गुडवैकृतं च प्रमेहहेतुः कफकृच्च सर्वम्

а̄сйа̄сукхам̣ свапнасукхам̣ дадхӣни гра̄мйаудака̄нӯпараса̄х̣ пайа̄м̣си нава̄ннапа̄нам̣ гуд̣аваикр̣там̣ ча прамехахетух̣ капхакр̣чча сарвам

मेदश्च मांसञ्च शरीरजञ्च क्लेदं कफो वस्तिगतं प्रदूष्य करोति मेहान्समुदीर्णमुष्णैस्तानेव पित्तं परिदूष्य चापि क्षीणेषु दोषेष्ववकृष्य धातून्सन्दूष्य मेहान्कुरुतेऽनिलश्च

медаш́ча ма̄м̣сан̃ча ш́арӣраджан̃ча кледам̣ капхо вастигатам̣ прадӯш̣йа кароти меха̄нсамудӣрн̣амуш̣н̣аиста̄нева питтам̣ паридӯш̣йа ча̄пи кш̣ӣн̣еш̣у дош̣еш̣вавакр̣ш̣йа дха̄тӯнсандӯш̣йа меха̄нкуруте'нилаш́ча

साध्याः कफोत्था दश पित्तजाः षट् याप्या न साध्याः पवनाच्चतुष्काः समक्रियत्वाद्विषमक्रियत्वान्महात्ययत्वाच्च यथाक्रमं ते

са̄дхйа̄х̣ капхоттха̄ даш́а питтаджа̄х̣ ш̣ат̣ йа̄пйа̄ на са̄дхйа̄х̣ павана̄ччатуш̣ка̄х̣ самакрийатва̄двиш̣амакрийатва̄нмаха̄тйайатва̄чча йатха̄крамам̣ те

कफश्च पित्तं पवनश्च दोषा मेदोऽस्रशुक्राम्बुवसालसीकाः मज्जारसौजः पिशितञ्च दूष्याः प्रमेहिणां विंशतिरेव मेहाः

капхаш́ча питтам̣ паванаш́ча дош̣а̄ медо'сраш́укра̄мбуваса̄ласӣка̄х̣ маджджа̄расауджах̣ пиш́итан̃ча дӯш̣йа̄х̣ прамехин̣а̄м̣ вим̣ш́атирева меха̄х̣

दन्तादीनां मलाढ्यत्वं प्राग्रूपं पाणिपादयोः दाहश्चिक्कणता देहे तृट् स्वाद्वास्यञ्च जायते

данта̄дӣна̄м̣ мала̄д̣хйатвам̣ пра̄грӯпам̣ па̄н̣ипа̄дайох̣ да̄хаш́чиккан̣ата̄ дехе тр̣т̣ сва̄два̄сйан̃ча джа̄йате

सामान्यं लक्षणं तेषां प्रभूताविलमूत्रता

са̄ма̄нйам̣ лакш̣ан̣ам̣ теш̣а̄м̣ прабхӯта̄виламӯтрата̄

दोषदूष्याविशेषेऽपि तत्संयोगविशेषतः मूत्रवर्णादिभेदेन भेदो मेहेषु कल्प्यते

дош̣адӯш̣йа̄виш́еш̣е'пи татсам̣йогавиш́еш̣атах̣ мӯтраварн̣а̄дибхедена бхедо мехеш̣у калпйате

अच्छं बहु सितं शीतं निर्गन्धमुदकोपमम् मेहत्युदकमेहेन किञ्चिच्चाविलपिच्छलम्

аччхам̣ баху ситам̣ ш́ӣтам̣ ниргандхамудакопамам мехатйудакамехена кин̃чичча̄вилапиччхалам

इक्षो रसमिवात्यर्थं मधुरं चेक्षुमेहतः सान्द्री भवेत्पर्युषितं सान्द्र मेहेन मेहति

икш̣о расамива̄тйартхам̣ мадхурам̣ чекш̣умехатах̣ са̄ндрӣ бхаветпарйуш̣итам̣ са̄ндра мехена мехати

सुरामेही सुरातुल्यमुपर्यच्छमधोघनम् संहृष्टरोमा पिष्टेन पिष्टवद् बहुलं सितम्

сура̄мехӣ сура̄тулйамупарйаччхамадхогханам сам̣хр̣ш̣т̣арома̄ пиш̣т̣ена пиш̣т̣авад бахулам̣ ситам

शुक्राभं शुक्रमिश्रं वा शुक्रमेही प्रमेहति मूर्ताणून्सिकता मेही सिकतारूपिणो मलान्

ш́укра̄бхам̣ ш́украмиш́рам̣ ва̄ ш́украмехӣ прамехати мӯрта̄н̣ӯнсиката̄ мехӣ сиката̄рӯпин̣о мала̄н

शीतमेही सुबहुशो मधुरं भृशशीतलम् शनैः शनैः शनैर्मेही मन्दं मन्दं प्रमेहति लालातन्तुयुतं मूत्रं लालामेहेन पिच्छलम्

ш́ӣтамехӣ субахуш́о мадхурам̣ бхр̣ш́аш́ӣталам ш́анаих̣ ш́анаих̣ ш́анаирмехӣ мандам̣ мандам̣ прамехати ла̄ла̄тантуйутам̣ мӯтрам̣ ла̄ла̄мехена пиччхалам

गन्धवर्णरसस्पर्शैः क्षारेण क्षारतोयवत्

гандхаварн̣арасаспарш́аих̣ кш̣а̄рен̣а кш̣а̄ратойават

नीलमेहेन नीलाभं कालमेही मसीनिभम् हारिद्र मेही कटुकंहरिद्रा सन्निभं दहत्

нӣламехена нӣла̄бхам̣ ка̄ламехӣ масӣнибхам ха̄ридра мехӣ кат̣укам̣харидра̄ саннибхам̣ дахат

विस्रं माञ्जिष्ठमेहेन मञ्जिष्ठासलिलोपमम् विस्रमुष्णं सलवणं रक्ताभं रक्तमेहिनः

висрам̣ ма̄н̃джиш̣т̣хамехена ман̃джиш̣т̣ха̄салилопамам висрамуш̣н̣ам̣ салаван̣ам̣ ракта̄бхам̣ рактамехинах̣

वसामेही वसामिश्रं वसाऽभ मूत्रयेन्मुहुः मज्जाभं मज्जमिश्रं वा मज्जमेही मुहुर्मुहः

васа̄мехӣ васа̄миш́рам̣ васа̄'бха мӯтрайенмухух̣ маджджа̄бхам̣ маджджамиш́рам̣ ва̄ маджджамехӣ мухурмухах̣

कषायं मधुरं रूक्षं क्षौद्र मेहं वदेद् बुधः हस्ती मत्त इवाजस्रं मूत्रवेगविवर्जितम् सलसीकं विबद्धञ्च हस्तिमेही प्रमेहति

каш̣а̄йам̣ мадхурам̣ рӯкш̣ам̣ кш̣аудра мехам̣ вадед будхах̣ хастӣ матта ива̄джасрам̣ мӯтравегавиварджитам саласӣкам̣ вибаддхан̃ча хастимехӣ прамехати

अविपाकोऽरुचिश्छर्दिर्निद्रा कासः सपीनसः उपद्र वाः प्रजायन्ते मेहानां कफजन्मनाम्

авипа̄ко'ручиш́чхардирнидра̄ ка̄сах̣ сапӣнасах̣ упадра ва̄х̣ праджа̄йанте меха̄на̄м̣ капхаджанмана̄м

वस्तिमेहनयोस्तोदो मुष्कावदरणं ज्वरः दाहस्तृष्णाऽम्लको मूर्च्छा विड्भेदः पित्तजन्मनाम्

вастимеханайостодо муш̣ка̄вадаран̣ам̣ джварах̣ да̄хастр̣ш̣н̣а̄'млако мӯрччха̄ вид̣бхедах̣ питтаджанмана̄м

वातजानामुदावर्त्तकम्पहृद्ग्रहलोलताः शूलमुन्निद्र ता शोषःश्वासः कासश्चजायते

ва̄таджа̄на̄муда̄варттакампахр̣дграхалолата̄х̣ ш́ӯламуннидра та̄ ш́ош̣ах̣ш́ва̄сах̣ ка̄саш́чаджа̄йате

यथोक्तोपद्र वाविष्टमतिप्रस्रुतमेव च पिडिकापीडितं गाढं प्रमेहो हन्ति मानवम्

йатхоктопадра ва̄виш̣т̣аматипрасрутамева ча пид̣ика̄пӣд̣итам̣ га̄д̣хам̣ прамехо ханти ма̄навам

मूर्च्छाच्छर्दि ज्वरश्वासकासवीसर्पगौरवैः उपद्र वैरुपेतो यः प्रमेही दुष्प्रतिक्रियः

мӯрччха̄ччхарди джвараш́ва̄сака̄савӣсарпагаураваих̣ упадра ваирупето йах̣ прамехӣ душ̣пратикрийах̣

रजः प्रवर्त्ततेयस्मान्मासि मासि विशोधयेत् सर्वाञ्छरीरदोषांश्च न प्रमेहन्त्यतः स्त्रियः

раджах̣ праварттатейасма̄нма̄си ма̄си виш́одхайет сарва̄н̃чхарӣрадош̣а̄м̣ш́ча на прамехантйатах̣ стрийах̣

जातः प्रमेहीमधुमेहिनो वा न साध्यरोगः स हि बीजदोषात् ये चापि केचित्कुलजा विकारा भवन्ति तांश्चापि वदन्त्यसाध्यान्

джа̄тах̣ прамехӣмадхумехино ва̄ на са̄дхйарогах̣ са хи бӣджадош̣а̄т йе ча̄пи кечиткуладжа̄ вика̄ра̄ бхаванти та̄м̣ш́ча̄пи вадантйаса̄дхйа̄н

सर्व एव प्रमेहास्तु कालेनाप्रतिकारिणः मधुमेहत्वमायान्ति तदाऽसाध्या भवन्ति च

сарва ева прамеха̄сту ка̄лена̄пратика̄рин̣ах̣ мадхумехатвама̄йа̄нти тада̄'са̄дхйа̄ бхаванти ча

मधुमेहोमधुनिभो जायते स किल द्विधा क्रुद्धे धातुक्षयाद्वायौ दोषावृतपथेऽथवा

мадхумехомадхунибхо джа̄йате са кила двидха̄ круддхе дха̄тукш̣айа̄два̄йау дош̣а̄вр̣тапатхе'тхава̄

आवृतो दोषलिङ्गानि सोऽनिमित्तं प्रदर्शयन् क्षणात्क्षीणःक्षणात्पूर्णो भजते कृच्छ्रसाध्यताम्

а̄вр̣то дош̣алин̇га̄ни со'нимиттам̣ прадарш́айан кш̣ан̣а̄ткш̣ӣн̣ах̣кш̣ан̣а̄тпӯрн̣о бхаджате кр̣ччхраса̄дхйата̄м

मधुरं यच्च सर्वेषु प्रायो मध्विव मेहति सर्वेऽपि मधुमेहाख्या माधुर्य्याच्च तनोरतः

мадхурам̣ йачча сарвеш̣у пра̄йо мадхвива мехати сарве'пи мадхумеха̄кхйа̄ ма̄дхурййа̄чча таноратах̣

शराविका कच्छपिका जालिनी विनताऽलजी मसूरिका सर्षपिका पुत्रिणी सविदारिका

ш́ара̄вика̄ каччхапика̄ джа̄линӣ вината̄'ладжӣ масӯрика̄ сарш̣апика̄ путрин̣ӣ савида̄рика̄

विद्र धिश्चेति पिडिकाः प्रमेहोपेक्षया दश सन्धिमर्मसु जायन्ते मांसलेषु च धामसु

видра дхиш́чети пид̣ика̄х̣ прамехопекш̣айа̄ даш́а сандхимармасу джа̄йанте ма̄м̣салеш̣у ча дха̄масу

अन्तोन्नता च तद्रू पा निम्नमध्या शराविका गौरसर्षपसंस्थाना तत्प्रमाणा तु सर्षपी

антонната̄ ча тадрӯ па̄ нимнамадхйа̄ ш́ара̄вика̄ гаурасарш̣апасам̣стха̄на̄ татпрама̄н̣а̄ ту сарш̣апӣ

सदाहा कूर्मसंस्थाना ज्ञेया कच्छपिका बुधैः जालिनी तीव्रदाहा तु मांसजालसमावृता

сада̄ха̄ кӯрмасам̣стха̄на̄ джн̃ейа̄ каччхапика̄ будхаих̣ джа̄линӣ тӣврада̄ха̄ ту ма̄м̣саджа̄ласама̄вр̣та̄

अवगाढरुजाक्लेदा पृष्ठे वाऽप्युदरेऽपि वा महती पिडिका नीला सा बुधैर्विनता स्मृता

авага̄д̣харуджа̄кледа̄ пр̣ш̣т̣хе ва̄'пйударе'пи ва̄ махатӣ пид̣ика̄ нӣла̄ са̄ будхаирвината̄ смр̣та̄

महत्यल्पचिता ज्ञेया पिडिकाऽपि च पुत्रिणी मसूरदलसंस्थाना विज्ञेया तु मसूरिका

махатйалпачита̄ джн̃ейа̄ пид̣ика̄'пи ча путрин̣ӣ масӯрадаласам̣стха̄на̄ виджн̃ейа̄ ту масӯрика̄

रक्ताऽसिता स्फोटचिता विज्ञेया त्वलजी बुधैः विदारीकन्दवद् वृत्ता कठिना च विदारिका

ракта̄'сита̄ спхот̣ачита̄ виджн̃ейа̄ тваладжӣ будхаих̣ вида̄рӣкандавад вр̣тта̄ кат̣хина̄ ча вида̄рика̄

विद्र धेर्लक्षणैर्युक्ता ज्ञेया विद्र धिका तु सा

видра дхерлакш̣ан̣аирйукта̄ джн̃ейа̄ видра дхика̄ ту са̄

ये यन्मयाः स्मृता मेहास्तेषामेतास्तु तन्मयाः

йе йанмайа̄х̣ смр̣та̄ меха̄стеш̣а̄мета̄сту танмайа̄х̣

विना प्रमेहमप्येता जायन्ते दुष्टमेदसः तावच्चैता न लक्ष्यन्ते यावद्वास्तुपरिग्रहाः

вина̄ прамехамапйета̄ джа̄йанте душ̣т̣амедасах̣ та̄ваччаита̄ на лакш̣йанте йа̄вадва̄ступариграха̄х̣

गुदे हृदि शिरस्यंसे पृष्ठे मर्मसु चोत्थिताः सोपद्र वादुर्बलाग्नेः पिडिकाः परिवर्जयेत्

гуде хр̣ди ш́ирасйам̣се пр̣ш̣т̣хе мармасу чоттхита̄х̣ сопадра ва̄дурбала̄гнех̣ пид̣ика̄х̣ париварджайет

तृट्शोषमांससंकोचमोहहिक्कामदज्वराः विसर्पमर्मसंरोधाः पिडिकानामुपद्र वाः

тр̣т̣ш́ош̣ама̄м̣сасам̣кочамохахикка̄мададжвара̄х̣ висарпамармасам̣родха̄х̣ пид̣ика̄на̄мупадра ва̄х̣

श्यामाककोद्र वोद्दाल गोधूमाश्चणकास्तथा आढक्यश्च कुलत्थाश्चपुराणा मेहिनां हिताः

ш́йа̄ма̄какодра водда̄ла годхӯма̄ш́чан̣ака̄статха̄ а̄д̣хакйаш́ча кулаттха̄ш́чапура̄н̣а̄ мехина̄м̣ хита̄х̣

मेहिनां तिक्तशाकानिजाङ्गला हरिणाण्डजाः यवान्नविकृतिर्मुद्गाः शस्यन्ते शालिषष्टिकाः

мехина̄м̣ тикташ́а̄ка̄ниджа̄н̇гала̄ харин̣а̄н̣д̣аджа̄х̣ йава̄ннавикр̣тирмудга̄х̣ ш́асйанте ш́а̄лиш̣аш̣т̣ика̄х̣

सौवीरकं सुरा तक्रं तैलं क्षीरं घृतं गुडम् अम्लेक्षुरसपिष्टान्नानूपमांसानि वर्जयेत्

саувӣракам̣ сура̄ такрам̣ таилам̣ кш̣ӣрам̣ гхр̣там̣ гуд̣ам амлекш̣урасапиш̣т̣а̄нна̄нӯпама̄м̣са̄ни варджайет

तत्रादित एव प्रमेहिणमुपस्निग्धमन्यतमेन प्रियङ्ग्वादिसिद्धेन तैलेन वामयेत् प्रगाढं विरेचयेच्च विरेचनादनन्तरं सुरसाऽदिक कषायेणास्थापयेतै महौषधभद्र दारुमुस्तावापेन मधुसैन्धवयुक्तेनै दह्यमानं वा न्यग्रोधादिकषायेण निस्तैलेन वातोत्कटेषु मेहेषु स्नेहपानं विशेषतः पारिजातजयानिम्बवह्निगायत्रीणां पृथक्

татра̄дита ева прамехин̣амупаснигдхаманйатамена прийан̇гва̄дисиддхена таилена ва̄майет прага̄д̣хам̣ виречайечча виречана̄данантарам̣ сураса̄'дика каш̣а̄йен̣а̄стха̄пайетаи махауш̣адхабхадра да̄румуста̄ва̄пена мадхусаиндхавайуктенаи дахйама̄нам̣ ва̄ нйагродха̄дикаш̣а̄йен̣а нистаилена ва̄тоткат̣еш̣у мехеш̣у снехапа̄нам̣ виш́еш̣атах̣ па̄риджа̄таджайа̄нимбавахнига̄йатрӣн̣а̄м̣ пр̣тхак

पाठायाः सागुरोः पीताद्बयस्य शारदस्य च जलेक्षुमद्यसिकताशनैर्ल वणपिष्टकान् सान्द्र मेहान्क्रमाद् घ्नन्ति क्वाथाश्चाष्टौ समाक्षिकाः

па̄т̣ха̄йа̄х̣ са̄гурох̣ пӣта̄дбайасйа ш́а̄радасйа ча джалекш̣умадйасиката̄ш́анаирла ван̣апиш̣т̣ака̄н са̄ндра меха̄нкрама̄д гхнанти ква̄тха̄ш́ча̄ш̣т̣ау сама̄кш̣ика̄х̣

हरीतकीकट्फलमुस्तलोध्राः पाठाविडङ्गार्जुनधन्वनाश्च उभे हरिद्रे तगरं विडङ्गं कन्दं विशालाऽजुनदीप्यकाश्च

харӣтакӣкат̣пхаламусталодхра̄х̣ па̄т̣ха̄вид̣ан̇га̄рджунадханвана̄ш́ча убхе харидре тагарам̣ вид̣ан̇гам̣ кандам̣ виш́а̄ла̄'джунадӣпйака̄ш́ча

दार्वी विडङ्गः खदिरो धवश्च सुराह्वकुष्ठागुरुचन्दनानि दार्व्यग्निमन्थो त्रिफलावचा च पाठा च मूर्वा च तथा श्वदंष्ट्रा

да̄рвӣ вид̣ан̇гах̣ кхадиро дхаваш́ча сура̄хвакуш̣т̣ха̄гуручандана̄ни да̄рвйагнимантхо трипхала̄вача̄ ча па̄т̣ха̄ ча мӯрва̄ ча татха̄ ш́вадам̣ш̣т̣ра̄

वचा ह्युशीराण्यभया गुडूची वृषं शिवाचित्रकसप्तपर्णाः पादैः कषायाः कफमेहविज्ञैर्दशोपदिष्टा मधुसम्प्रयुक्ताः

вача̄ хйуш́ӣра̄н̣йабхайа̄ гуд̣ӯчӣ вр̣ш̣ам̣ ш́ива̄читракасаптапарн̣а̄х̣ па̄даих̣ каш̣а̄йа̄х̣ капхамехавиджн̃аирдаш́опадиш̣т̣а̄ мадхусампрайукта̄х̣

उशीरलोध्रार्जुन चन्दनानामुशीरमुस्तामलकाभयानाम् पटोलनिम्बामलकामृतानां मुस्ताभयामुष्ककवृक्षकाणाम्

уш́ӣралодхра̄рджуна чандана̄на̄муш́ӣрамуста̄малака̄бхайа̄на̄м пат̣оланимба̄малака̄мр̣та̄на̄м̣ муста̄бхайа̄муш̣какавр̣кш̣ака̄н̣а̄м

लोध्राम्रकासीसकधातकीनां विश्वार्जुनैलाशिरिषोत्पलानाम् शिरीषधान्यार्जुनकेशराणां प्रियङ्गुपद्मोत्पलकिंशुकानाम्

лодхра̄мрака̄сӣсакадха̄такӣна̄м̣ виш́ва̄рджунаила̄ш́ириш̣отпала̄на̄м ш́ирӣш̣адха̄нйа̄рджунакеш́ара̄н̣а̄м̣ прийан̇гупадмотпалаким̣ш́ука̄на̄м

अश्वत्थपाठाऽसनवेतसानां कटङ्कटेर्युत्पलमुस्तकानाम् पैत्तेषु मेहेषु दशोपदिष्टाः कषाययोगा मधुसम्प्रयुक्ताः

аш́ваттхапа̄т̣ха̄'санаветаса̄на̄м̣ кат̣ан̇кат̣ерйутпаламустака̄на̄м паиттеш̣у мехеш̣у даш́опадиш̣т̣а̄х̣ каш̣а̄йайога̄ мадхусампрайукта̄х̣

कफमेहहरक्वाथसिद्धं सर्पिः कफे हितम् पित्तमेहघ्ननिर्यूहसिद्धं पित्तहरं घृतम्

капхамехахараква̄тхасиддхам̣ сарпих̣ капхе хитам питтамехагхнанирйӯхасиддхам̣ питтахарам̣ гхр̣там

कम्पिल्लसप्तच्छदशालजानि बैभीतरोहीतककौटजानि पटोलकालीयगदागुरूणि क्षौद्रे ण लिह्यात्कफपित्तमेही

кампилласаптаччхадаш́а̄ладжа̄ни баибхӣтарохӣтакакаут̣аджа̄ни пат̣олака̄лӣйагада̄гурӯн̣и кш̣аудре н̣а лихйа̄ткапхапиттамехӣ

दूर्वाकसेरुपूतीक कुम्भीकप्लवशैवलम् जलेन क्वथितं पीतं शुक्रमेहहरं परम्

дӯрва̄касерупӯтӣка кумбхӣкаплаваш́аивалам джалена кватхитам̣ пӣтам̣ ш́украмехахарам̣ парам

त्रिफलाऽरग्वधद्रा क्षाकषायो मधुसंयुतः पीतो निहन्ति फेनाभं प्रमेहं नियतं नृणाम्

трипхала̄'рагвадхадра̄ кш̣а̄каш̣а̄йо мадхусам̣йутах̣ пӣто ниханти пхена̄бхам̣ прамехам̣ нийатам̣ нр̣н̣а̄м

अश्वत्थाच्चतुरङ्गुल्यान्न्यग्रोधादेः फलत्रयात् सरक्तसारमञ्जिष्ठाः क्वाथाः पञ्च समाक्षिकाः नीलहारिद्र फेनाख्यक्षारमाञ्जिष्ठकाह्वयान्

аш́ваттха̄ччатуран̇гулйа̄ннйагродха̄дех̣ пхалатрайа̄т сарактаса̄раман̃джиш̣т̣ха̄х̣ ква̄тха̄х̣ пан̃ча сама̄кш̣ика̄х̣ нӣлаха̄ридра пхена̄кхйакш̣а̄рама̄н̃джиш̣т̣хака̄хвайа̄н

मधुना त्रिफलाचूर्णमथवाश्मजतूद्भवम् लौहजं वाभयोत्थं वा लिहेन्मेहनिवृत्तये

мадхуна̄ трипхала̄чӯрн̣аматхава̄ш́маджатӯдбхавам лаухаджам̣ ва̄бхайоттхам̣ ва̄ лихенмеханивр̣ттайе

कटङ्कटेरीमधुकत्रिफलाचित्रकैः समैः सिद्धः कषायः पातव्यः प्रमेहाणां विनाशनः

кат̣ан̇кат̣ерӣмадхукатрипхала̄читракаих̣ самаих̣ сиддхах̣ каш̣а̄йах̣ па̄тавйах̣ прамеха̄н̣а̄м̣ вина̄ш́анах̣

फलत्रिकंदारुनिशां विशालां मुस्तां च निष्क्वाथ्य निशांश कल्कम् पिबेत्कषायं मधुसम्प्रयुक्तं सर्वप्रमेहेषु समुच्छ्रितेषु

пхалатрикам̣да̄руниш́а̄м̣ виш́а̄ла̄м̣ муста̄м̣ ча ниш̣ква̄тхйа ниш́а̄м̣ш́а калкам пибеткаш̣а̄йам̣ мадхусампрайуктам̣ сарвапрамехеш̣у самуччхритеш̣у

गोभक्षितान्यवान्मूत्रभावितान्केवलानपि चित्रकोदश्विता खादेन्निम्बमुद्गरसेन वा

гобхакш̣ита̄нйава̄нмӯтрабха̄вита̄нкевала̄напи читракодаш́вита̄ кха̄деннимбамудгарасена ва̄

भक्षयीताम्बुना मासं प्रमेही यवपिष्टकम् मेदोघ्ना बद्धमूत्राश्च समाः सर्वेषु धातुषु यवास्तस्माद्विशिष्यन्ते प्रमेहेषु विशेषतः

бхакш̣айӣта̄мбуна̄ ма̄сам̣ прамехӣ йавапиш̣т̣акам медогхна̄ баддхамӯтра̄ш́ча сама̄х̣ сарвеш̣у дха̄туш̣у йава̄стасма̄двиш́иш̣йанте прамехеш̣у виш́еш̣атах̣

त्रिकटु त्रिफला पाठा मूलं शोभाञ्जनस्य च विडङ्गतण्डुला हिङ्गु तथा कटुकरोहिणी

трикат̣у трипхала̄ па̄т̣ха̄ мӯлам̣ ш́обха̄н̃джанасйа ча вид̣ан̇гатан̣д̣ула̄ хин̇гу татха̄ кат̣укарохин̣ӣ

बृहती कण्टकारी च हरिद्रे द्वे यवानिका केबुकं शालपर्णी च तथाऽतिविषचित्रकौ

бр̣хатӣ кан̣т̣ака̄рӣ ча харидре две йава̄ника̄ кебукам̣ ш́а̄лапарн̣ӣ ча татха̄'тивиш̣ачитракау

सौवर्चलं जीरकञ्च हपुषा धान्यमेव च एषां कर्षप्रमाणञ्च श्लक्ष्णचूर्णञ्च कारयेत्

сауварчалам̣ джӣракан̃ча хапуш̣а̄ дха̄нйамева ча еш̣а̄м̣ карш̣апрама̄н̣ан̃ча ш́лакш̣н̣ачӯрн̣ан̃ча ка̄райет

यवशक्तु पलानाञ्च नवतिं द्वितयाधिकाम् घृततैलमधूनाञ्च प्रत्येकञ्च पलानि षट्

йаваш́акту пала̄на̄н̃ча наватим̣ двитайа̄дхика̄м гхр̣татаиламадхӯна̄н̃ча пратйекан̃ча пала̄ни ш̣ат̣

एभिः कर्षप्रमाणञ्च प्रत्यहं मोदकं सुधीः भक्षयेन्नाशयेदुग्रान्प्रमेहानतिदारुणान्

ебхих̣ карш̣апрама̄н̣ан̃ча пратйахам̣ модакам̣ судхӣх̣ бхакш̣айенна̄ш́айедугра̄нпрамеха̄натида̄рун̣а̄н

न्यग्रोधोदुम्बराश्वत्थश्योनाकारग्वधासनम् आम्रं कपित्थं जम्बूञ्च प्रियालं ककुभं धवम्

нйагродходумбара̄ш́ваттхаш́йона̄ка̄рагвадха̄санам а̄мрам̣ капиттхам̣ джамбӯн̃ча прийа̄лам̣ какубхам̣ дхавам

मधूकं मधुकं लोध्रं वरुणं पारिभद्र कम् पटोलं मेषशृङ्गी च दन्ती चित्रकमाढकी

мадхӯкам̣ мадхукам̣ лодхрам̣ варун̣ам̣ па̄рибхадра кам пат̣олам̣ меш̣аш́р̣н̇гӣ ча дантӣ читракама̄д̣хакӣ

करञ्जत्रिफलाशक्रभल्लातकफलानि च एतानि समभागानि सूक्ष्मचूर्णानि कारयेत्

каран̃джатрипхала̄ш́акрабхалла̄такапхала̄ни ча ета̄ни самабха̄га̄ни сӯкш̣мачӯрн̣а̄ни ка̄райет

न्यग्रोधाद्यमिदं चूर्णं मधुना सह योजयेत् फलत्रयरसं चानु पिबेन्मूत्रं विशुद्ध्य्ति

нйагродха̄дйамидам̣ чӯрн̣ам̣ мадхуна̄ саха йоджайет пхалатрайарасам̣ ча̄ну пибенмӯтрам̣ виш́уддхйти

एतेन विंशतिर्मेहा मूत्रकृच्छ्राणि यानि च प्रशमं यान्ति योगेन पिडिका न च जायते

етена вим̣ш́атирмеха̄ мӯтракр̣ччхра̄н̣и йа̄ни ча праш́амам̣ йа̄нти йогена пид̣ика̄ на ча джа̄йате

चूर्णानिलोहत्रिफलासितानां क्षौद्रे ण लिह्याच्च पृथक् समं वा मेहान्समस्तानपि नाशयन्ति पीतः कदाचित्स्वरसो गुडूच्याः

чӯрн̣а̄нилохатрипхала̄сита̄на̄м̣ кш̣аудре н̣а лихйа̄чча пр̣тхак самам̣ ва̄ меха̄нсамаста̄напи на̄ш́айанти пӣтах̣ када̄читсварасо гуд̣ӯчйа̄х̣

त्रिकटु त्रिफलातुल्यं गुग्गुलुञ्च समांशिकम् गोक्षुरक्वाथसंयुक्तं गुटिकां कारयेद् बुधः

трикат̣у трипхала̄тулйам̣ гуггулун̃ча сама̄м̣ш́икам гокш̣ураква̄тхасам̣йуктам̣ гут̣ика̄м̣ ка̄райед будхах̣

दोषकालबलापेक्षी भक्षयेच्चानुलोमिकीम् न चात्र परिहारोऽस्ति कर्म कुर्याद्यथेप्सितम्

дош̣ака̄лабала̄пекш̣ӣ бхакш̣айечча̄нуломикӣм на ча̄тра париха̄ро'сти карма курйа̄дйатхепситам

प्रमेहान्वातरोगांश्च वातशोणितमेव च मूत्राघातं मूत्रदोषं प्रदरं चाशु नाशयेत्

прамеха̄нва̄тарога̄м̣ш́ча ва̄таш́он̣итамева ча мӯтра̄гха̄там̣ мӯтрадош̣ам̣ прадарам̣ ча̄ш́у на̄ш́айет

दाडिमस्य च बीजानि कृमिघ्नस्य च तण्डुलाः रजनी चविकाऽजाजी नागरं त्रिफला कणा

да̄д̣имасйа ча бӣджа̄ни кр̣мигхнасйа ча тан̣д̣ула̄х̣ раджанӣ чавика̄'джа̄джӣ на̄гарам̣ трипхала̄ кан̣а̄

त्रिकण्टकस्य च फलं यवानी धान्यकं तथा वृक्षाम्लचविकालोध्रसिन्धूद्भवसमाहितैः

трикан̣т̣акасйа ча пхалам̣ йава̄нӣ дха̄нйакам̣ татха̄ вр̣кш̣а̄млачавика̄лодхрасиндхӯдбхавасама̄хитаих̣

कल्कैरक्षसमैरेभिर्घृतप्रस्थं विपाचयेत् भोज्ये पाने प्रदातव्यं सर्वर्त्तुषु च मात्रया

калкаиракш̣асамаиребхиргхр̣тапрастхам̣ випа̄чайет бходжйе па̄не прада̄тавйам̣ сарварттуш̣у ча ма̄трайа̄

प्रमेहान्विंशतिं चैव मूत्राघातं तथाऽश्मरीम् कृच्छ्रं सुदारुणञ्चैव हन्यादेव न संशयः

прамеха̄нвим̣ш́атим̣ чаива мӯтра̄гха̄там̣ татха̄'ш́марӣм кр̣ччхрам̣ суда̄рун̣ан̃чаива ханйа̄дева на сам̣ш́айах̣

विबन्धानाहशूलघ्नं कामलाज्वरनाशनम् दाडिमाद्यं घृतं चैतदश्विभ्यां परकीर्त्तितम्

вибандха̄на̄хаш́ӯлагхнам̣ ка̄мала̄джварана̄ш́анам да̄д̣има̄дйам̣ гхр̣там̣ чаитадаш́вибхйа̄м̣ паракӣрттитам

श्वदंष्ट्रा सकणा मुस्ता गुडूची फल्गुपल्लवाः दर्भाङ्कुरास्तु गण्डीरो रोहिषस्य च पल्लवाः

ш́вадам̣ш̣т̣ра̄ сакан̣а̄ муста̄ гуд̣ӯчӣ пхалгупаллава̄х̣ дарбха̄н̇кура̄сту ган̣д̣ӣро рохиш̣асйа ча паллава̄х̣

काला पुनर्नवा श्यामा शारिवा देवदारु च पिप्पली शृङ्गवेरञ्च विडङ्गं मरिचानि च पाठा कम्पिल्लकं भार्गी द्वे हरिद्रे निदिग्धिका एरण्डमूलं दन्ती च चित्रकं कटुरोहिणी

ка̄ла̄ пунарнава̄ ш́йа̄ма̄ ш́а̄рива̄ девада̄ру ча пиппалӣ ш́р̣н̇гаверан̃ча вид̣ан̇гам̣ марича̄ни ча па̄т̣ха̄ кампиллакам̣ бха̄ргӣ две харидре нидигдхика̄ еран̣д̣амӯлам̣ дантӣ ча читракам̣ кат̣урохин̣ӣ

एतानि समभागानि सूक्ष्मचूर्णानि कारयेत् यावन्त्येतानि चूर्णानि तावत्स्याच्चाप्ययोरजः

ета̄ни самабха̄га̄ни сӯкш̣мачӯрн̣а̄ни ка̄райет йа̄вантйета̄ни чӯрн̣а̄ни та̄ватсйа̄чча̄пйайораджах̣

ततो विडालपदकं पिबेदुष्णेन वारिणा अलाभे चापि मद्यानां प्रमेहान्हन्तिविंशतिम्

тато вид̣а̄лападакам̣ пибедуш̣н̣ена ва̄рин̣а̄ ала̄бхе ча̄пи мадйа̄на̄м̣ прамеха̄нхантивим̣ш́атим

श्वयथुञ्च तथाऽशासि पाण्डुरोगं हलीमकम् उदाराण्यथ शूलानि प्लीहानं चापकर्षति

ш́вайатхун̃ча татха̄'ш́а̄си па̄н̣д̣урогам̣ халӣмакам уда̄ра̄н̣йатха ш́ӯла̄ни плӣха̄нам̣ ча̄пакарш̣ати

एभिर्गोमूत्रपिष्टैस्तु गुटिकाः कारयेद्भिषक् रोगेष्वेतेषु मुख्याः स्युर्बलमांसविवर्द्धनाः

ебхиргомӯтрапиш̣т̣аисту гут̣ика̄х̣ ка̄райедбхиш̣ак рогеш̣ветеш̣у мукхйа̄х̣ сйурбалама̄м̣савиварддхана̄х̣

कण्टकार्या गुडूच्याश्च संहरेच्च शतं शतम् संकुट्योदूखले विद्वांश्चतुर्द्रोणेऽम्भसः पचेत्

кан̣т̣ака̄рйа̄ гуд̣ӯчйа̄ш́ча сам̣харечча ш́атам̣ ш́атам сам̣кут̣йодӯкхале видва̄м̣ш́чатурдрон̣е'мбхасах̣ пачет

तेन पादावशेषेण घृतप्रस्थं विपाचयेत् त्रिकटुत्रिफलारास्नाविडङ्गान्यथ चित्रकम्

тена па̄да̄ваш́еш̣ен̣а гхр̣тапрастхам̣ випа̄чайет трикат̣утрипхала̄ра̄сна̄вид̣ан̇га̄нйатха читракам

काश्मर्याणाञ्च मूलानि पूतीकस्य त्वगेव च कलिङ्ग इति सर्वाणि सूक्ष्मपिष्टानि कारयेत्

ка̄ш́марйа̄н̣а̄н̃ча мӯла̄ни пӯтӣкасйа твагева ча калин̇га ити сарва̄н̣и сӯкш̣мапиш̣т̣а̄ни ка̄райет

अक्षमात्रां पिबेत्प्राज्ञः शालिभिः पयसा हि तैः प्रमेहं मधुमेहञ्च मूत्रकृच्छ्रं भगन्दरम्

акш̣ама̄тра̄м̣ пибетпра̄джн̃ах̣ ш́а̄либхих̣ пайаса̄ хи таих̣ прамехам̣ мадхумехан̃ча мӯтракр̣ччхрам̣ бхагандарам

आलस्यं चान्त्रवृद्धिञ्च कुष्ठरोगं विशेषतः क्षयञ्चैव निहन्त्येतन्नाम्ना सिंहामृतं घृतम्

а̄ласйам̣ ча̄нтравр̣ддхин̃ча куш̣т̣харогам̣ виш́еш̣атах̣ кш̣айан̃чаива нихантйетанна̄мна̄ сим̣ха̄мр̣там̣ гхр̣там

दशमूलं करञ्जौ द्वौ देवदारु हरीतकी वर्षाभूर्वरुणो दन्ती चित्रकं सपुनर्नवम्

даш́амӯлам̣ каран̃джау двау девада̄ру харӣтакӣ варш̣а̄бхӯрварун̣о дантӣ читракам̣ сапунарнавам

सुधानीपकदम्बाश्च बिल्वं भल्लातकानिच शटी पुष्करमूलं च पिप्पलीमूलमेव च

судха̄нӣпакадамба̄ш́ча билвам̣ бхалла̄така̄нича ш́ат̣ӣ пуш̣карамӯлам̣ ча пиппалӣмӯламева ча

पृथग्दशपलान्भागानेतास्तोयेऽमणे पचेत् यवकोलकुलत्थानां प्रस्थं प्रस्थं विपाचयेत्

пр̣тхагдаш́апала̄нбха̄га̄нета̄стойе'ман̣е пачет йаваколакулаттха̄на̄м̣ прастхам̣ прастхам̣ випа̄чайет

तेन पादावशेषेण घृतप्रस्थं पचेद्भिषक् निचुलं त्रिफला भार्गी रोहिषं गजपिप्पली

тена па̄да̄ваш́еш̣ен̣а гхр̣тапрастхам̣ пачедбхиш̣ак ничулам̣ трипхала̄ бха̄ргӣ рохиш̣ам̣ гаджапиппалӣ

शृङ्गबेरविडङ्गानि चव्यं कम्पिल्लकं तथा गर्भेणानेन तत्सिद्धं पाययेत्तु यथाबलम्

ш́р̣н̇габеравид̣ан̇га̄ни чавйам̣ кампиллакам̣ татха̄ гарбхен̣а̄нена татсиддхам̣ па̄йайетту йатха̄балам

एतद्धान्वन्तरं नाम विख्यातं सर्पिरुत्तमम् कुष्ठप्रमेहगुल्मांश्च श्वयथुं वातशोणितम्

етаддха̄нвантарам̣ на̄ма викхйа̄там̣ сарпируттамам куш̣т̣хапрамехагулма̄м̣ш́ча ш́вайатхум̣ ва̄таш́он̣итам

प्लीहोदराणि चार्शांसि विद्र धिं पिडिकाश्च याः अपस्मारं तथोन्मादं सर्पिरेतन्नियच्छति

плӣходара̄н̣и ча̄рш́а̄м̣си видра дхим̣ пид̣ика̄ш́ча йа̄х̣ апасма̄рам̣ татхонма̄дам̣ сарпиретаннийаччхати

पृथक्तोयेऽमणे ह्यत्र पचेद् द्र व्याच्छतं शतम् शतत्रयाधिके तोये व्युत्सर्गः क्रमतो भवेत्

пр̣тхактойе'ман̣е хйатра пачед дра вйа̄ччхатам̣ ш́атам ш́ататрайа̄дхике тойе вйутсаргах̣ крамато бхавет

100

अर्जुनपटोलनिम्बैः सवचादीप्यकरसासमञ्जिष्ठैः भल्लातकागुरुघनैः सगदानलचन्दनोशीरैः

арджунапат̣оланимбаих̣ савача̄дӣпйакараса̄саман̃джиш̣т̣хаих̣ бхалла̄така̄гуругханаих̣ сагада̄налачанданош́ӣраих̣

101

गोक्षुरकसोमवल्कैर्नवपटोलैर्हरिद्र या त्रिफलया अश्मन्तकार्जुनाभ्यां दीप्यकयुक्तेन चैव लोध्रेण

гокш̣уракасомавалкаирнавапат̣олаирхаридра йа̄ трипхалайа̄ аш́мантака̄рджуна̄бхйа̄м̣ дӣпйакайуктена чаива лодхрен̣а

102

मञ्जिष्ठाऽतिविषाभ्यां कल्ककषायैः पचेत्तैलम् कफवातोत्थे मेहे पित्तकृते साधयेत्सर्पिः

ман̃джиш̣т̣ха̄'тивиш̣а̄бхйа̄м̣ калкакаш̣а̄йаих̣ пачеттаилам капхава̄тоттхе мехе питтакр̣те са̄дхайетсарпих̣

103

सारवर्गकषायं चतुर्थांशावशिष्टमवतार्य परिस्राव्य पुनरपनीय साधयेत् सिद्ध्य्ति चामलकलोध्रप्रियङ्गुदन्तीकृष्णायसताम्रचूर्णान्यावपेत् तदेतद् दग्धं लेहीभूतमवतार्यानुगुप्तं निदध्यात् ततो यथायोगमुपयञ्जीत एष लेहः सर्वमेहानपहन्ति

са̄раваргакаш̣а̄йам̣ чатуртха̄м̣ш́а̄ваш́иш̣т̣амавата̄рйа парисра̄вйа пунарапанӣйа са̄дхайет сиддхйти ча̄малакалодхраприйан̇гудантӣкр̣ш̣н̣а̄йасата̄мрачӯрн̣а̄нйа̄вапет тадетад дагдхам̣ лехӣбхӯтамавата̄рйа̄нугуптам̣ нидадхйа̄т тато йатха̄йогамупайан̃джӣта еш̣а лехах̣ сарвамеха̄напаханти

104

गोकण्टकं सदलमूलफलं गृहीत्वा सङकुट्टितं पलशतं क्वथितं तु तोये पादस्थितेन सलिलेन पलानि दत्वा पञ्चाशतं तु विपचेदथ शर्करायाः

гокан̣т̣акам̣ садаламӯлапхалам̣ гр̣хӣтва̄ сан̇акут̣т̣итам̣ палаш́атам̣ кватхитам̣ ту тойе па̄дастхитена салилена пала̄ни датва̄ пан̃ча̄ш́атам̣ ту випачедатха ш́аркара̄йа̄х̣

105

तस्मिन्घनत्वमुपगच्छति चूर्णितानि दद्यात्पलद्वयमितानि सुभाजनानि शुण्ठीकणामरिचनागदलत्वगेला जातीयकोषककुभत्रपुसीफलानि

тасмингханатвамупагаччхати чӯрн̣ита̄ни дадйа̄тпаладвайамита̄ни субха̄джана̄ни ш́ун̣т̣хӣкан̣а̄маричана̄гадалатвагела̄ джа̄тӣйакош̣акакубхатрапусӣпхала̄ни

106

वांशीपलाष्टकमिह प्रणिधाय नित्यं लेह्यं तु शुद्धममृतं पलसम्मितन्तु हन्त्याशु मूत्रपरिदाहविबन्धशुक्रकृच्छ्राश्मरीरुधिरमेहमधुप्रमेहान्

ва̄м̣ш́ӣпала̄ш̣т̣акамиха пран̣идха̄йа нитйам̣ лехйам̣ ту ш́уддхамамр̣там̣ паласаммитанту хантйа̄ш́у мӯтрапарида̄хавибандхаш́укракр̣ччхра̄ш́марӣрудхирамехамадхупрамеха̄н

107

असनश्च प्रियालञ्च शालं खादिरकं तथा शालवर्गं तथा ग्राह्यं भवेच्चैतद्विचक्षणैः

асанаш́ча прийа̄лан̃ча ш́а̄лам̣ кха̄диракам̣ татха̄ ш́а̄лаваргам̣ татха̄ гра̄хйам̣ бхавеччаитадвичакш̣ан̣аих̣

108

मधुमेहत्वमापन्नं भिषग्भिः परिवर्जितम् योगेनानेन मतिमान्प्रमेहिणमुपाचरेत्

мадхумехатвама̄паннам̣ бхиш̣агбхих̣ париварджитам йогена̄нена матима̄нпрамехин̣амупа̄чарет

109

मासि शुक्रे शुचौ वाऽपि शैलाः सूर्यांशुतापिताः जतुप्रकाशं स्वरसं शिलाभ्यः प्रस्रवन्ति हि

ма̄си ш́укре ш́учау ва̄'пи ш́аила̄х̣ сӯрйа̄м̣ш́ута̄пита̄х̣ джатупрака̄ш́ам̣ сварасам̣ ш́ила̄бхйах̣ прасраванти хи

110

शिलाजत्विति विख्यातं महाव्याधिनिवारणम् त्रप्वादीनां तु लोहानां षण्णामन्यतमञ्च यत्

ш́ила̄джатвити викхйа̄там̣ маха̄вйа̄дхинива̄ран̣ам трапва̄дӣна̄м̣ ту лоха̄на̄м̣ ш̣ан̣н̣а̄манйатаман̃ча йат

111

ज्ञेयं स्वगन्धतश्चापि षड्योनिप्रथितं क्षितौ लोहाद्भवति तद्यस्माच्छिलाजतु जतुप्रभम्

джн̃ейам̣ свагандхаташ́ча̄пи ш̣ад̣йонипратхитам̣ кш̣итау лоха̄дбхавати тадйасма̄ччхила̄джату джатупрабхам

112

तस्य लोहस्य तद्वीर्यं रसं वापि बिभर्त्ति तत् त्रपुसीसायसादीनि प्रधानान्युत्तरोत्तरम्

тасйа лохасйа тадвӣрйам̣ расам̣ ва̄пи бибхартти тат трапусӣса̄йаса̄дӣни прадха̄на̄нйуттароттарам

113

यथा तथा प्रयोगेपि श्रेष्ठे श्रेष्ठगुणाः स्मृताः तत्सर्वं तिक्तकटुकं कषायानुरसं सरम्

йатха̄ татха̄ прайогепи ш́реш̣т̣хе ш́реш̣т̣хагун̣а̄х̣ смр̣та̄х̣ татсарвам̣ тиктакат̣укам̣ каш̣а̄йа̄нурасам̣ сарам

114

कटुपाक्युष्णवीर्यञ्च शोषणं छेदनं तथा तत्र यल्लघु कृष्णाभं स्निग्धं निःशर्करञ्च यत्

кат̣упа̄кйуш̣н̣авӣрйан̃ча ш́ош̣ан̣ам̣ чхеданам̣ татха̄ татра йаллагху кр̣ш̣н̣а̄бхам̣ снигдхам̣ них̣ш́аркаран̃ча йат

115

गोमूत्रगन्धि नीलं वा तत्प्रधानञ्च वक्ष्यते तद्भावितं सारगणैर्हृतदोषं दिनादितः

гомӯтрагандхи нӣлам̣ ва̄ татпрадха̄нан̃ча вакш̣йате тадбха̄витам̣ са̄раган̣аирхр̣тадош̣ам̣ дина̄дитах̣

116

पिबेत्सारोदकेनैव श्लक्ष्णपिष्टं यथाबलम् जाङ्गलेन रसेनाद्यात्तस्मिञ्जीर्णे तु भोजनम्

пибетса̄родакенаива ш́лакш̣н̣апиш̣т̣ам̣ йатха̄балам джа̄н̇галена расена̄дйа̄ттасмин̃джӣрн̣е ту бходжанам

117

उपयुज्य तुलामेकाममृतस्यास्य जन्मतः विजित्य मधुमेहाख्यमातङ्कं रोगकारकम्

упайуджйа тула̄мека̄мамр̣тасйа̄сйа джанматах̣ виджитйа мадхумеха̄кхйама̄тан̇кам̣ рогака̄ракам

118

वपुर्वर्णबलोपेतः शतं जीवत्यनामयः शतं शतं तुलायां तु सहस्रं दशतौलिकम्

вапурварн̣абалопетах̣ ш́атам̣ джӣватйана̄майах̣ ш́атам̣ ш́атам̣ тула̄йа̄м̣ ту сахасрам̣ даш́атауликам

119

भल्लातकविधानेन परिहारविधिः स्मृतः मेहं कुष्ठमपस्मारमुन्मादं श्लीपदं गरम्

бхалла̄такавидха̄нена париха̄равидхих̣ смр̣тах̣ мехам̣ куш̣т̣хамапасма̄рамунма̄дам̣ ш́лӣпадам̣ гарам

120

शोषं शोफार्शसी गुल्मं पाण्डुतां विषमज्वरम् व्यपोहत्यचिरात्कालाच्छिलाजतु निषेवितम्

ш́ош̣ам̣ ш́опха̄рш́асӣ гулмам̣ па̄н̣д̣ута̄м̣ виш̣амаджварам вйапохатйачира̄тка̄ла̄ччхила̄джату ниш̣евитам

121

न सोऽस्ति रोगो यं वापि न निहन्याच्छिलाजतु शर्करा चिरसम्भूतां भिनत्ति च तथाश्मरीम्

на со'сти рого йам̣ ва̄пи на ниханйа̄ччхила̄джату ш́аркара̄ чирасамбхӯта̄м̣ бхинатти ча татха̄ш́марӣм

122

भावनालोडने चास्य कर्त्तव्ये भेषजैर्हितैः एवं च माक्षिकं धातुं तापीजममृतोपमम्

бха̄вана̄лод̣ане ча̄сйа карттавйе бхеш̣аджаирхитаих̣ евам̣ ча ма̄кш̣икам̣ дха̄тум̣ та̄пӣджамамр̣топамам

123

मधुरं काञ्चनाभासमम्लं वा रजतप्रभम् व्यपोहति जराकुष्ठमेहपाण्ड्वामयक्षयान्

мадхурам̣ ка̄н̃чана̄бха̄самамлам̣ ва̄ раджатапрабхам вйапохати джара̄куш̣т̣хамехапа̄н̣д̣ва̄майакш̣айа̄н

124

तद्भावितान्कुलत्थांश्च कपोतांश्च विवर्जयेत्

тадбха̄вита̄нкулаттха̄м̣ш́ча капота̄м̣ш́ча виварджайет

125

प्रमेहपिडिकानां प्राक्कार्यं रक्तावसेचनम् पाटनञ्च विपक्वानां तासां पाने प्रशस्यते

прамехапид̣ика̄на̄м̣ пра̄кка̄рйам̣ ракта̄васечанам па̄т̣анан̃ча випаква̄на̄м̣ та̄са̄м̣ па̄не праш́асйате

126

क्वाथो वनस्पतेर्बास्त्यं मूत्रं तीक्ष्णञ्च शोधनम् एलादिकेन कल्केन तैलं च व्रणरोपणम्

ква̄тхо ванаспатерба̄стйам̣ мӯтрам̣ тӣкш̣н̣ан̃ча ш́одханам ела̄дикена калкена таилам̣ ча вран̣аропан̣ам

127

आरग्वधादिना क्वाथं कुर्यादुद्वर्त्तनानि च शालसारादिना सेकान्भोज्यादींश्चणकादिना

а̄рагвадха̄дина̄ ква̄тхам̣ курйа̄дудварттана̄ни ча ш́а̄ласа̄ра̄дина̄ сека̄нбходжйа̄дӣм̣ш́чан̣ака̄дина̄

128

प्रमेहिणो यदा मूत्रमनाविलमपिच्छिलम् विशदं तिक्तकटुकं तदारोग्यं प्रचक्षते

прамехин̣о йада̄ мӯтрамана̄виламапиччхилам виш́адам̣ тиктакат̣укам̣ тада̄рогйам̣ прачакш̣ате