Стхаулья
ожирение
Бхавапракаша · Уттаракханда · Глава 39 · 86 стихов
Открыть в интерактивном читателе →
Стхаулья — ожирение
1
अव्यायामदिवा स्वप्नश्लेष्मलाहारसेविनः मधुरोऽन्नरसः प्रायः स्नेहान्मेदो विवर्द्धयेत्
авйа̄йа̄мадива̄ свапнаш́леш̣мала̄ха̄расевинах̣ мадхуро'ннарасах̣ пра̄йах̣ снеха̄нмедо виварддхайет
2
मेदसावृतमार्गत्वात्पुष्यन्त्यन्ये न धातवः मेदस्तु चीयते तस्मादशक्तः सर्वकर्मसु
медаса̄вр̣тама̄ргатва̄тпуш̣йантйанйе на дха̄тавах̣ медасту чӣйате тасма̄даш́актах̣ сарвакармасу
3
क्षुद्र श्वासतृषामोहस्वप्नक्रथनसादनैः युक्तः क्षुत्स्वेददौर्गन्ध्यैरल्पप्राणोऽल्पमैथुनः
кш̣удра ш́ва̄сатр̣ш̣а̄мохасвапнакратханаса̄данаих̣ йуктах̣ кш̣утсведадаургандхйаиралпапра̄н̣о'лпамаитхунах̣
4
मेदस्तु सर्वभूतानामुदरे हि व्यवस्थितम् अत एवोदरे वृद्धिः प्रायो मेदस्विनो भवेत्
медасту сарвабхӯта̄на̄мударе хи вйавастхитам ата еводаре вр̣ддхих̣ пра̄йо медасвино бхавет
5
मेदसाऽवृतमार्गत्वाद्वायुः कोष्ठे विशेषतः चरन्सन्धुक्षयत्यग्निमाहारं शोषयत्यपि
медаса̄'вр̣тама̄ргатва̄два̄йух̣ кош̣т̣хе виш́еш̣атах̣ чарансандхукш̣айатйагнима̄ха̄рам̣ ш́ош̣айатйапи
6
तस्मात्स शीघ्रं जरयत्याहारञ्चाभिकाङ्क्षति विकारांश्चाश्नुते घोरान्कांश्चित्कालव्यतिक्रमात्
тасма̄тса ш́ӣгхрам̣ джарайатйа̄ха̄ран̃ча̄бхика̄н̇кш̣ати вика̄ра̄м̣ш́ча̄ш́нуте гхора̄нка̄м̣ш́читка̄лавйатикрама̄т
7
एतावुपद्र वकरौ विशेषादग्निमारुतौ एतौ हि दहतः स्थूलं वनं दावानिलौ यथा
ета̄вупадра вакарау виш́еш̣а̄дагнима̄рутау етау хи дахатах̣ стхӯлам̣ ванам̣ да̄ва̄нилау йатха̄
8
मेदस्यतीव संवृद्धे सहसैवानिलादयः विकारान्दारुणान्कृत्वा नाशयन्त्याशु जीवितम्
медасйатӣва сам̣вр̣ддхе сахасаива̄нила̄дайах̣ вика̄ра̄нда̄рун̣а̄нкр̣тва̄ на̄ш́айантйа̄ш́у джӣвитам
9
मेदोमांसातिवृद्धत्वाच्चलस्फिगुदरस्तनः अयथोपचयोत्साहो नरोऽतिस्थूल उच्यते
медома̄м̣са̄тивр̣ддхатва̄ччаласпхигударастанах̣ айатхопачайотса̄хо наро'тистхӯла учйате
10
स्थूले स्युर्दुस्तराः कुष्ठा विसर्पाः सभगन्दराः ज्वरातीसारमेहार्शःश्लीपदापचिकामलाः मेदसः स्वेददौर्गन्ध्याज्जायन्ते जन्तवोऽणवः
стхӯле сйурдустара̄х̣ куш̣т̣ха̄ висарпа̄х̣ сабхагандара̄х̣ джвара̄тӣса̄рамеха̄рш́ах̣ш́лӣпада̄пачика̄мала̄х̣ медасах̣ сведадаургандхйа̄джджа̄йанте джантаво'н̣авах̣
11
पुराणाः शालयो मुद्गाः कुलत्थोद्दालकोद्र वाः लेखना वस्तयश्चैव सेव्या मेदस्विना सदा
пура̄н̣а̄х̣ ш́а̄лайо мудга̄х̣ кулаттходда̄лакодра ва̄х̣ лекхана̄ вастайаш́чаива севйа̄ медасвина̄ сада̄
12
धूम्रपानं तथा क्रोधो रक्तमोक्षणमेव च जीर्णे च भोजनं कार्यं यवगोधूमयोःसदा
дхӯмрапа̄нам̣ татха̄ кродхо рактамокш̣ан̣амева ча джӣрн̣е ча бходжанам̣ ка̄рйам̣ йавагодхӯмайох̣сада̄
13
उपवासोऽसुखा शय्या सत्त्वौदार्यं तमोजयः सन्तर्पणकृतैर्दोषैःस्थौल्याद् युक्त्या विमुच्यते
упава̄со'сукха̄ ш́аййа̄ саттвауда̄рйам̣ тамоджайах̣ сантарпан̣акр̣таирдош̣аих̣стхаулйа̄д йуктйа̄ вимучйате
14
श्रमचिन्ताव्यवायाध्व क्षौद्र जागरणप्रियः हन्त्यवश्यमतिस्थौल्यं यवश्यामाकभोजनः
ш́рамачинта̄вйава̄йа̄дхва кш̣аудра джа̄гаран̣априйах̣ хантйаваш́йаматистхаулйам̣ йаваш́йа̄ма̄кабходжанах̣
15
सचव्यजीरकव्योषहिङ्गु सौवर्चलानलाः मस्तुना शक्तवः पीता मेदोघ्ना वह्निदीपनाः
сачавйаджӣракавйош̣ахин̇гу сауварчала̄нала̄х̣ мастуна̄ ш́актавах̣ пӣта̄ медогхна̄ вахнидӣпана̄х̣
16
फलत्रयं त्रिकटुकं सतैलं लवणान्वितम् षण्मासादुपयोगेन कफमेदोऽनिलापहम्
пхалатрайам̣ трикат̣укам̣ сатаилам̣ лаван̣а̄нвитам ш̣ан̣ма̄са̄дупайогена капхамедо'нила̄пахам
17
विडङ्गं नागरं क्षारः काललोहरजो मधु यवामलकचूर्णन्तु योगोऽतिस्थौल्यनाशनः
вид̣ан̇гам̣ на̄гарам̣ кш̣а̄рах̣ ка̄лалохараджо мадху йава̄малакачӯрн̣анту його'тистхаулйана̄ш́анах̣
18
मूलं वा त्रिफलाचूर्णं मधुयुक्तं मधूदकम् बिल्वादिपञ्चमूलस्य प्रयोगः क्षौद्र संयुतः
мӯлам̣ ва̄ трипхала̄чӯрн̣ам̣ мадхуйуктам̣ мадхӯдакам билва̄дипан̃чамӯласйа прайогах̣ кш̣аудра сам̣йутах̣
19
अतिस्थौल्यहरः प्रोक्तो मण्डकः सेवितो ध्रुवम्
атистхаулйахарах̣ прокто ман̣д̣аках̣ севито дхрувам
20
कर्कशदलवह्निसलिलं शतपुष्पाहिङ्गुसंयुक्तम् पिबतो निहन्तिनियतं सर्वभवां मेदसांवृद्धिम्
каркаш́адалавахнисалилам̣ ш́атапуш̣па̄хин̇гусам̣йуктам пибато нихантинийатам̣ сарвабхава̄м̣ медаса̄м̣вр̣ддхим
21
क्षारं वातारिपत्रस्य हिङ्गुयुक्तं पिबेन्नरः मेदोवृद्धिविनाशाय भक्तं मण्डसमन्वितम्
кш̣а̄рам̣ ва̄та̄рипатрасйа хин̇гуйуктам̣ пибеннарах̣ медовр̣ддхивина̄ш́а̄йа бхактам̣ ман̣д̣асаманвитам
22
गवेधुकानां पिष्टानां यवानाञ्चाथ सक्तवः सक्षौद्र त्रिफलाक्वाथः पीतो मेदोहरो मतः
гаведхука̄на̄м̣ пиш̣т̣а̄на̄м̣ йава̄на̄н̃ча̄тха сактавах̣ сакш̣аудра трипхала̄ква̄тхах̣ пӣто медохаро матах̣
23
गुडूचीत्रिफलाक्वाथस्तथा लोहरजोऽन्वितः अश्मजं महिषाक्षं वा तेनैव विधिना पचेत्
гуд̣ӯчӣтрипхала̄ква̄тхастатха̄ лохараджо'нвитах̣ аш́маджам̣ махиш̣а̄кш̣ам̣ ва̄ тенаива видхина̄ пачет
24
अतिमुक्तबीजमध्यं मधुलीढंहन्त्युदरवृद्धिम् मधुना चित्रकमूलं तथैव हितभोजनो भुङ्क्ते
атимуктабӣджамадхйам̣ мадхулӣд̣хам̣хантйударавр̣ддхим мадхуна̄ читракамӯлам̣ татхаива хитабходжано бхун̇кте
25
यद्वोरुवूकमूलं मधुदिग्धं स्थाप्यते निशां सकलाम् तस्य सलिलस्य पानाज्जठरे वृद्धिः शमं याति
йадворувӯкамӯлам̣ мадхудигдхам̣ стха̄пйате ниш́а̄м̣ сакала̄м тасйа салиласйа па̄на̄джджат̣харе вр̣ддхих̣ ш́амам̣ йа̄ти
26
प्रातर्मधुयुतं वारि सेवितं स्थौल्यनाशनम् उष्णमन्नस्य मण्डं वा पिबन्कृशतनुर्भवेत्
пра̄тармадхуйутам̣ ва̄ри севитам̣ стхаулйана̄ш́анам уш̣н̣аманнасйа ман̣д̣ам̣ ва̄ пибанкр̣ш́атанурбхавет
27
बदरीपत्रकल्केन पेया काञ्जिकसाधिता स्थौल्यनुत्स्यादग्निमन्थरसक्वाथः शिलाजतु
бадарӣпатракалкена пейа̄ ка̄н̃джикаса̄дхита̄ стхаулйанутсйа̄дагнимантхарасаква̄тхах̣ ш́ила̄джату
28
शैलेयकुष्ठागुरुदेवदारुकौन्तीसमुस्तान्यथ पञ्चपत्रैः श्रीवासस्पृक्काखरपुष्पदेवपुष्पं तथा सर्वमिदं प्रपिष्य धत्तूरपत्रस्य रसेन गाढमुद्वर्त्तनं स्थौल्यहरं प्रदिष्टम्
ш́аилейакуш̣т̣ха̄гурудевада̄рукаунтӣсамуста̄нйатха пан̃чапатраих̣ ш́рӣва̄саспр̣кка̄кхарапуш̣падевапуш̣пам̣ татха̄ сарвамидам̣ прапиш̣йа дхаттӯрапатрасйа расена га̄д̣хамудварттанам̣ стхаулйахарам̣ прадиш̣т̣ам
29
अमृतात्रुटिवेल्लवत्सकं कलिपथ्याऽमलकानि गुग्गुलुः क्रमवृद्धमिदं मधुप्लुतं पिडिकास्थौल्यभगन्दराञ्जयेत्
амр̣та̄трут̣ивеллаватсакам̣ калипатхйа̄'малака̄ни гуггулух̣ крамавр̣ддхамидам̣ мадхуплутам̣ пид̣ика̄стхаулйабхагандара̄н̃джайет
30
व्योषाग्नित्रिफलामुस्तविडङ्गैर्गुग्गुलं समम् खादन्सर्वाञ्जयेद् व्याधीन्मेदःश्लेष्मामवातजान्
вйош̣а̄гнитрипхала̄муставид̣ан̇гаиргуггулам̣ самам кха̄дансарва̄н̃джайед вйа̄дхӣнмедах̣ш́леш̣ма̄мава̄таджа̄н
31
त्र्यूषणाग्निघनवेल्लवचाभिर्भक्षयन्समघृतं महिषाक्षम् आशु हन्ति कफमारुतमेदोदोषजान्बलवतोऽपि विकारान्
трйӯш̣ан̣а̄гнигханавеллавача̄бхирбхакш̣айансамагхр̣там̣ махиш̣а̄кш̣ам а̄ш́у ханти капхама̄рутамедодош̣аджа̄нбалавато'пи вика̄ра̄н
32
गुग्गुलुस्तालमूली च त्रिफला खदिरं वृषम् त्रिवृताऽलम्बुषा शुण्ठी निर्गुण्डी चित्रकस्तथा
гуггулуста̄ламӯлӣ ча трипхала̄ кхадирам̣ вр̣ш̣ам тривр̣та̄'ламбуш̣а̄ ш́ун̣т̣хӣ ниргун̣д̣ӣ читракастатха̄
33
एषां दशपलान्भागांस्तोये पञ्चाढके पचेत् पादशेषं ततः कृत्वा कषायमवतारयेत्
еш̣а̄м̣ даш́апала̄нбха̄га̄м̣стойе пан̃ча̄д̣хаке пачет па̄даш́еш̣ам̣ татах̣ кр̣тва̄ каш̣а̄йамавата̄райет
34
पलद्वादशकं देयं रुक्मलोहं सुचूर्णितम्
паладва̄даш́акам̣ дейам̣ рукмалохам̣ сучӯрн̣итам
35
पुराणसर्पिषः प्रस्थं शर्कराऽष्टपलान्वितम् पचेत्ताम्रमये पात्रे सुशीते चावदारिते
пура̄н̣асарпиш̣ах̣ прастхам̣ ш́аркара̄'ш̣т̣апала̄нвитам пачетта̄мрамайе па̄тре суш́ӣте ча̄вада̄рите
36
प्रस्थार्द्धं माक्षिकं देयं शिलाजतु पलद्वयम् एलात्वचोः पलार्द्धञ्च विडङ्गानि पलत्रयम्
прастха̄рддхам̣ ма̄кш̣икам̣ дейам̣ ш́ила̄джату паладвайам ела̄твачох̣ пала̄рддхан̃ча вид̣ан̇га̄ни палатрайам
37
मरिचं चाञ्जनं कृष्णा द्विपलं त्रिफलाऽन्वितम् पलद्वयन्तु कासीसं सूक्ष्मचूर्णीकृतं बुधैः
маричам̣ ча̄н̃джанам̣ кр̣ш̣н̣а̄ двипалам̣ трипхала̄'нвитам паладвайанту ка̄сӣсам̣ сӯкш̣мачӯрн̣ӣкр̣там̣ будхаих̣
38
चूर्णं दत्वा सुमथितं स्निग्धे भाण्डे निधापयेत् ततः संशुद्धदेहस्तु भक्षयेदक्षमात्रकम्
чӯрн̣ам̣ датва̄ суматхитам̣ снигдхе бха̄н̣д̣е нидха̄пайет татах̣ сам̣ш́уддхадехасту бхакш̣айедакш̣ама̄тракам
39
अनुपानं पिबेत्क्षीरं जाङ्गलानां रसं तथा वातश्लेष्महरं श्रेष्ठं कुष्ठमेहोदरापहम्
анупа̄нам̣ пибеткш̣ӣрам̣ джа̄н̇гала̄на̄м̣ расам̣ татха̄ ва̄таш́леш̣махарам̣ ш́реш̣т̣хам̣ куш̣т̣хамеходара̄пахам
40
कामलां पाण्डुरोगञ्च श्वयथुं सभगन्दरम् मूर्च्छामोहविषोन्मादगराणि विषमाणि च
ка̄мала̄м̣ па̄н̣д̣уроган̃ча ш́вайатхум̣ сабхагандарам мӯрччха̄мохавиш̣онма̄дагара̄н̣и виш̣ама̄н̣и ча
41
स्थूलानां कर्षणं श्रेष्ठं मेदुरे परमौषधम् कर्षयेच्चातिमात्रेण कुक्षिं पातालसन्निभम्
стхӯла̄на̄м̣ карш̣ан̣ам̣ ш́реш̣т̣хам̣ медуре парамауш̣адхам карш̣айечча̄тима̄трен̣а кукш̣им̣ па̄та̄ласаннибхам
42
बल्यं रसायनं मेध्यं वाजीकरणमुत्तमम् श्रीकरं पुत्रजननं वलीपलितनाशनम्
балйам̣ раса̄йанам̣ медхйам̣ ва̄джӣкаран̣амуттамам ш́рӣкарам̣ путраджананам̣ валӣпалитана̄ш́анам
43
नाश्नीयात्कदलीकन्दं काञ्जिकं करमर्दकम् करीरं कारवेल्लञ्च ककारादि विवर्जयेत्
на̄ш́нӣйа̄ткадалӣкандам̣ ка̄н̃джикам̣ карамардакам карӣрам̣ ка̄равеллан̃ча кака̄ра̄ди виварджайет
44
शालसारादिनिर्यूहं चतुर्थांशावशेषितम् परिस्रुतं ततः शीतं मधुना मधुरीकृतम्
ш́а̄ласа̄ра̄динирйӯхам̣ чатуртха̄м̣ш́а̄ваш́еш̣итам парисрутам̣ татах̣ ш́ӣтам̣ мадхуна̄ мадхурӣкр̣там
45
फाणितीभावमापन्नं गुडं शोधितमेव च सूक्ष्मपिष्टानि चूर्णानि पिप्पल्यादेर्गणस्य च
пха̄н̣итӣбха̄вама̄паннам̣ гуд̣ам̣ ш́одхитамева ча сӯкш̣мапиш̣т̣а̄ни чӯрн̣а̄ни пиппалйа̄дерган̣асйа ча
46
एकध्यमावपेत्कुम्भे संस्कृते घृतभाविते पिप्पलीचूर्णमधुभिः प्रलिप्ते चान्तरे शुचौ
екадхйама̄вапеткумбхе сам̣скр̣те гхр̣табха̄вите пиппалӣчӯрн̣амадхубхих̣ пралипте ча̄нтаре ш́учау
47
सूक्ष्माणि तीक्ष्णलोहस्य तनुपत्राणि बुद्धिमान् खदिराङ्गारतप्तानि बहुशः प्रक्षिपेद् बुधः
сӯкш̣ма̄н̣и тӣкш̣н̣алохасйа танупатра̄н̣и буддхима̄н кхадира̄н̇га̄ратапта̄ни бахуш́ах̣ пракш̣ипед будхах̣
48
सुपिधानं ततः कृत्वा यवपल्वे निधापयेत् मासांस्त्रींश्चतुरो वाऽपि यावद्वा लोहसंक्षयात्
супидха̄нам̣ татах̣ кр̣тва̄ йавапалве нидха̄пайет ма̄са̄м̣стрӣм̣ш́чатуро ва̄'пи йа̄вадва̄ лохасам̣кш̣айа̄т
49
ततो जातरसं जन्तुः प्रातः प्रातर्यथाबलम् उपयुञ्ज्याद्यथायोग्यमाहारं चास्य कल्पयेत्
тато джа̄тарасам̣ джантух̣ пра̄тах̣ пра̄тарйатха̄балам упайун̃джйа̄дйатха̄йогйама̄ха̄рам̣ ча̄сйа калпайет
50
एष स्थूलं समाकर्षेन्नष्टस्याग्नेः प्रबोधनः शोथघ्नः कुष्ठमेहघ्नो गुल्मपाण्ड्वामयापहः
еш̣а стхӯлам̣ сама̄карш̣еннаш̣т̣асйа̄гнех̣ прабодханах̣ ш́отхагхнах̣ куш̣т̣хамехагхно гулмапа̄н̣д̣ва̄майа̄пахах̣
51
प्लीहोदरहरः शीघ्रं विषमज्वरनाशनः अभिष्यन्दापहरणे लोहारिष्टो महागुणः
плӣходарахарах̣ ш́ӣгхрам̣ виш̣амаджварана̄ш́анах̣ абхиш̣йанда̄пахаран̣е лоха̄риш̣т̣о маха̄гун̣ах̣
52
व्योषचित्रकशिग्रूणि त्रिफलां कटुरोहिणीम् बृहत्यौ द्वे हरिद्रे च पाठामतिविषां स्थिराम् हिङ्गुकेवुकमूलानि यवानीं धान्यचित्रकम् सौवर्च्चलमजाजीञ्च हपुषां चेति चूर्णयेत्
вйош̣ачитракаш́игрӯн̣и трипхала̄м̣ кат̣урохин̣ӣм бр̣хатйау две харидре ча па̄т̣ха̄мативиш̣а̄м̣ стхира̄м хин̇гукевукамӯла̄ни йава̄нӣм̣ дха̄нйачитракам сауварччаламаджа̄джӣн̃ча хапуш̣а̄м̣ чети чӯрн̣айет
53
चूर्णतैलघृतक्षौद्र भागाः स्युर्मानतः समाः शक्तूनां षोडशगुणो भागः सन्तर्पणं पिबेत्
чӯрн̣атаилагхр̣такш̣аудра бха̄га̄х̣ сйурма̄натах̣ сама̄х̣ ш́актӯна̄м̣ ш̣од̣аш́агун̣о бха̄гах̣ сантарпан̣ам̣ пибет
54
प्रयोगात्त्वस्य शाम्यन्ति रोगाः सन्तर्पणोत्थिताः प्रमेहा मूढवाताश्च कुष्ठान्यर्शांसि कामलाः
прайога̄ттвасйа ш́а̄мйанти рога̄х̣ сантарпан̣оттхита̄х̣ прамеха̄ мӯд̣хава̄та̄ш́ча куш̣т̣ха̄нйарш́а̄м̣си ка̄мала̄х̣
55
प्लीहा पाण्ड्वामयः शोथो मूत्रकृच्छ्रमरोचकः हृद्रो गो राजयक्ष्मा च कासश्वासौ गलग्रहः
плӣха̄ па̄н̣д̣ва̄майах̣ ш́отхо мӯтракр̣ччхрамарочаках̣ хр̣дро го ра̄джайакш̣ма̄ ча ка̄саш́ва̄сау галаграхах̣
56
कृमयो ग्रहणीदोषः श्वैत्र्यं स्थौल्यमतीव च नराणां दीप्यते वह्निः स्मृतिर्बुद्धिश्च वर्द्धते
кр̣майо грахан̣ӣдош̣ах̣ ш́ваитрйам̣ стхаулйаматӣва ча нара̄н̣а̄м̣ дӣпйате вахних̣ смр̣тирбуддхиш́ча варддхате
57
त्रिफलातिविषामूर्वात्रि वृच्चित्रकवासकैः निम्बारग्वधषड्ग्रन्था सप्तपर्णनिशाद्वयैः
трипхала̄тивиш̣а̄мӯрва̄три вр̣ччитракава̄сакаих̣ нимба̄рагвадхаш̣ад̣грантха̄ саптапарн̣аниш́а̄двайаих̣
58
गुडूचीन्द्रा सुरीकृष्णा कुष्ठसर्षपनागरैः तैलमेभिः समैः पक्वं सुरसादिरसाप्लुतम्
гуд̣ӯчӣндра̄ сурӣкр̣ш̣н̣а̄ куш̣т̣хасарш̣апана̄гараих̣ таиламебхих̣ самаих̣ паквам̣ сураса̄дираса̄плутам
59
पानाभ्यञ्जनगण्डूषनस्यवस्तिषु योजितम् स्थूलतालस्यपाण्ड्वादीञ्जयेत्कफकृतान्गदान्
па̄на̄бхйан̃джанаган̣д̣ӯш̣анасйавастиш̣у йоджитам стхӯлата̄ласйапа̄н̣д̣ва̄дӣн̃джайеткапхакр̣та̄нгада̄н
60
चन्दनं कुङ्कमोशीरप्रियङ्गुत्रुटिरोचनाः तुरुष्कागुरुकस्तूरीकर्पूरा जातिपत्रिका
чанданам̣ кун̇камош́ӣраприйан̇гутрут̣ирочана̄х̣ туруш̣ка̄гурукастӯрӣкарпӯра̄ джа̄типатрика̄
61
जातीकङ्कोलपूगानां लवङ्गस्य फलानि च नलिका नलदं कुष्ठं हरेणु तगरं प्लवम्
джа̄тӣкан̇колапӯга̄на̄м̣ лаван̇гасйа пхала̄ни ча налика̄ наладам̣ куш̣т̣хам̣ харен̣у тагарам̣ плавам
62
नवव्याघ्रनखं स्पृक्का बोलं दमनकं तथा स्थौणेयकं चोरकञ्च शैलेयं सैलवालुकम्
нававйа̄гхранакхам̣ спр̣кка̄ болам̣ даманакам̣ татха̄ стхаун̣ейакам̣ чоракан̃ча ш́аилейам̣ саилава̄лукам
63
सरलं सप्तपर्णञ्च लाक्षा तामलकी तथा लामज्जकं पद्मकञ्च धातक्याः कुसुमानि च
саралам̣ саптапарн̣ан̃ча ла̄кш̣а̄ та̄малакӣ татха̄ ла̄маджджакам̣ падмакан̃ча дха̄такйа̄х̣ кусума̄ни ча
64
प्रपौण्डरीकं कर्चूरं समांशैः शाणमात्रकैः महासुगन्धमित्येतत्तैलप्रस्थेन साधयेत्
прапаун̣д̣арӣкам̣ карчӯрам̣ сама̄м̣ш́аих̣ ш́а̄н̣ама̄тракаих̣ маха̄сугандхамитйетаттаилапрастхена са̄дхайет
65
प्रस्वेदजलदौर्गन्ध्यकण्डूकुष्ठहरं परम् अनेनाभ्यक्तगात्रस्तु वृद्धः सप्ततिकोपि वा
прасведаджаладаургандхйакан̣д̣ӯкуш̣т̣хахарам̣ парам анена̄бхйактага̄трасту вр̣ддхах̣ саптатикопи ва̄
66
युवा भवति शुक्राढ्यः स्त्रीणामत्यन्तवल्लभः सुभगो दर्शनीयश्च गच्छेच्च प्रमदाशतम्
йува̄ бхавати ш́укра̄д̣хйах̣ стрӣн̣а̄матйантаваллабхах̣ субхаго дарш́анӣйаш́ча гаччхечча прамада̄ш́атам
67
वन्ध्यापि लभते गर्भं षण्ढोपि पुरुषायते अपुत्रः पुत्रमाप्नोति जीवेच्च शरदां शतम्
вандхйа̄пи лабхате гарбхам̣ ш̣ан̣д̣хопи пуруш̣а̄йате апутрах̣ путрама̄пноти джӣвечча ш́арада̄м̣ ш́атам
68
इति महासुगन्धि तैलम् वासादलरसो लेपाच्छङ्खचूर्णेन संयुतः बिल्वपत्ररसो वापि गात्रदौर्गन्ध्यनाशनः
ити маха̄сугандхи таилам ва̄са̄даларасо лепа̄ччхан̇кхачӯрн̣ена сам̣йутах̣ билвапатрарасо ва̄пи га̄традаургандхйана̄ш́анах̣
69
अलम्बुषाभवं चूर्णं पीतं काञ्जिकसंयुतम् दौर्गन्ध्यं नाशयत्याशु दुष्टं मेदोभवं नृणाम्
аламбуш̣а̄бхавам̣ чӯрн̣ам̣ пӣтам̣ ка̄н̃джикасам̣йутам даургандхйам̣ на̄ш́айатйа̄ш́у душ̣т̣ам̣ медобхавам̣ нр̣н̣а̄м
70
बिल्वशिवा समभागा लेपाद् भुजमूलगन्धमपहरति परिणतपिडिकाञ्चापि पूतिकरञ्जोत्थबीजं वा
билваш́ива̄ самабха̄га̄ лепа̄д бхуджамӯлагандхамапахарати парин̣атапид̣ика̄н̃ча̄пи пӯтикаран̃джоттхабӣджам̣ ва̄
71
चिञ्चापत्रस्वरसं म्रक्षितकल्कादियोजितं जयति दग्धहरिद्रो द्वर्त्तनमचिराच्चिरदेहदौर्गन्ध्यम्
чин̃ча̄патрасварасам̣ мракш̣итакалка̄дийоджитам̣ джайати дагдхахаридро дварттанамачира̄ччирадехадаургандхйам
72
शिरीषलामज्जकहेमलोध्रैस्त्वग्दोषसंस्वेदहरः प्रघर्षः पत्राम्बुलोहाभयचन्दनानि शरीरदौर्गन्ध्यहरः प्रदेहः
ш́ирӣш̣ала̄маджджакахемалодхраиствагдош̣асам̣сведахарах̣ прагхарш̣ах̣ патра̄мбулоха̄бхайачандана̄ни ш́арӣрадаургандхйахарах̣ прадехах̣
73
हिलमोचिरसो युक्तश्चूर्णैरुदधिफेनजैः प्रलेपेन हरत्याशु देहदौर्गन्ध्यमुत्कटम्
хиламочирасо йукташ́чӯрн̣аирудадхипхенаджаих̣ пралепена харатйа̄ш́у дехадаургандхйамуткат̣ам
74
हरीतकीं तु सम्पिष्य गात्रमुद्वर्त्तयेन्नरः पश्चात्स्नानं प्रकुर्वीत देहस्वेदप्रशान्तये
харӣтакӣм̣ ту сампиш̣йа га̄трамудварттайеннарах̣ паш́ча̄тсна̄нам̣ пракурвӣта дехасведапраш́а̄нтайе
75
हरीतकी लोध्रमरिष्टपत्रं चूतत्वचो दाडिमवल्कलञ्च एषोऽङ्गरागः कथितोऽङ्गनानां जम्ब्वाः कषायस्तु नराधिपानाम्
харӣтакӣ лодхрамариш̣т̣апатрам̣ чӯтатвачо да̄д̣имавалкалан̃ча еш̣о'н̇гара̄гах̣ катхито'н̇гана̄на̄м̣ джамбва̄х̣ каш̣а̄йасту нара̄дхипа̄на̄м
76
गोमूत्रपिष्टं विनिहन्ति कुष्ठं वर्णोज्ज्वलं गोपयसा च युक्तम् कक्षादिदौर्गन्ध्यहरं पयोभिः शस्तं वशीकृद्र जनीद्वयेन
гомӯтрапиш̣т̣ам̣ виниханти куш̣т̣хам̣ варн̣оджджвалам̣ гопайаса̄ ча йуктам какш̣а̄дидаургандхйахарам̣ пайобхих̣ ш́астам̣ ваш́ӣкр̣дра джанӣдвайена
77
बब्बूलस्य दलैः सम्यग्वारिणा परिपेषितैः गात्रमुद्वर्त्तयेत्पश्चाद्धरीतक्या सुपिष्टया
баббӯласйа далаих̣ самйагва̄рин̣а̄ парипеш̣итаих̣ га̄трамудварттайетпаш́ча̄ддхарӣтакйа̄ супиш̣т̣айа̄
78
भूय उद्वर्त्तनं कृत्वा पश्चात्स्नानं समाचरेत् प्रस्वेदान्मुच्यते शीघ्रं ततस्त्वेवं समाचरेत्
бхӯйа удварттанам̣ кр̣тва̄ паш́ча̄тсна̄нам̣ сама̄чарет прасведа̄нмучйате ш́ӣгхрам̣ татаствевам̣ сама̄чарет
79
बिल्वाम्रजम्बूफलपूरकाणां पत्रैः कपित्थस्य दलानुमिश्रैः आपूर्ववत्कर्मविधानयोगैर्वचा विशोध्या वरगन्धहेतोः
билва̄мраджамбӯпхалапӯрака̄н̣а̄м̣ патраих̣ капиттхасйа дала̄нумиш́раих̣ а̄пӯрваваткармавидха̄найогаирвача̄ виш́одхйа̄ варагандхахетох̣
80
पथ्यानखीचन्दनकुष्ठसर्जैः पुनः पुनश्चागुरुशर्कराभ्याम् धूपो जनानां हृदयापहारी विख्यातनामा मलयानिलोऽयम्
патхйа̄накхӣчанданакуш̣т̣хасарджаих̣ пунах̣ пунаш́ча̄гуруш́аркара̄бхйа̄м дхӯпо джана̄на̄м̣ хр̣дайа̄паха̄рӣ викхйа̄тана̄ма̄ малайа̄нило'йам
81
चण्डांशुकतिलैर्लोध्र शिरीषोशीरकेशरैः उद्वर्त्तनं भवेद् ग्रीष्मे स्वेदकर्मनिवारणम्
чан̣д̣а̄м̣ш́укатилаирлодхра ш́ирӣш̣ош́ӣракеш́араих̣ удварттанам̣ бхавед грӣш̣ме сведакарманива̄ран̣ам
82
सुरया सममभयाफलचूर्णं मधुना विलिह्य प्रत्यूषे स्वेदान्हत्वा लभते पुरुषोप्यत्यन्तसौरभ्यम्
сурайа̄ самамабхайа̄пхалачӯрн̣ам̣ мадхуна̄ вилихйа пратйӯш̣е сведа̄нхатва̄ лабхате пуруш̣опйатйантасаурабхйам
83
मल्लीकुसुमाभयकरिलेपो घर्मे विचर्चिकादाहे विचकिलपत्रहरिद्रे पर्कटिपत्रञ्च दूर्वया सहितम्
маллӣкусума̄бхайакарилепо гхарме вичарчика̄да̄хе вичакилапатрахаридре паркат̣ипатран̃ча дӯрвайа̄ сахитам
84
सम्पिष्य गात्रलेपाद्घर्मविचर्ची शमं याति
сампиш̣йа га̄тралепа̄дгхармавичарчӣ ш́амам̣ йа̄ти
85
हस्तपादस्रुतौ योज्यो गुग्गुलः पञ्चतिक्तकः अशक्तौ पञ्चतिक्ताख्यं घृतं खादेदतन्द्रि तः
хастапа̄дасрутау йоджйо гуггулах̣ пан̃чатиктаках̣ аш́актау пан̃чатикта̄кхйам̣ гхр̣там̣ кха̄дедатандри тах̣
86
इत्येकोनचत्वारिंशत्तमः स्थौल्याधिकारो वा मेदोरोगाधिकारः समाप्तः ३९
итйеконачатва̄рим̣ш́аттамах̣ стхаулйа̄дхика̄ро ва̄ медорога̄дхика̄рах̣ сама̄птах̣